Main content

Kate Roberts

Bu farw yn 1985, yn 94 oed

Hi oedd un o brif lenorion Cymraeg yr 20fed ganrif.

Cyfeirir at Kate Roberts yn aml fel Brenhines ein Llên, ac er ei bod yn adnabyddus yn bennaf am ei straeon byrion, cyhoeddodd hefyd nifer o nofelau.

Cyhoeddwyd ei chyfrol gyntaf o straeon byrion, O Gors y Bryniau, yn 1925, ond efallai mai ei chyfrol fwyaf adnabyddus a phoblogaidd yw Te yn y Grug (1959), cyfrol o straeon am blant.

Roedd ei nofel Traed Mewn Cyffion, a gyhoeddwyd yn 1936, yn adlewyrchu bywyd caled teulu cyffredin yn ardal y chwareli, a defnyddiwyd y gwaith fel sail i gyfres deledu boblogaidd. Cyhoeddwyd ei hunangofiant, Y Lôn Wen, yn 1960.

Dywedodd y golygydd Bethan Mair wrth siarad am Kate Roberts ar raglen Nia: “Hi yw Brenhines Ein Llên. Mae ei gwaith hi’n dal i sefyll yn hollol ynghanol priffordd llenyddiaeth Cymru.

“Roedd hi’n ferch oedd yn ysgrifennu i ddechrau. Fe gyhoeddwyd Traed Mewn Cyffion, ei nofel hir gyntaf, nôl yn 1936 a byth oddi ar hynny mae hi wedi bod yn rhywun mae merched, yn enwedig efallai, yn gallu uniaethu â hi.

“Yr hyn mae Kate Roberts yn ei wneud mor dda ydy cymryd ymdrech bywyd, sydd weithiau yn gignoeth ac yn ofnadwy, a’i droi yn llenyddiaeth aruchel.

“Mae ganddi rai straeon byrion sydd yn sefyll gyfuwch ag unrhyw beth yn llenyddiaeth ryngwladol y byd. Dyna yw ei mawredd hi,” meddai.

Dolenni:

Clips

Hoff Awdur Cymru: Kate Roberts

Bethan Mair fu’n canu clod Kate Roberts ar raglen Nia.