UE

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Ymgyrchu i aros yn yr UE petai refferendwm ar y mater
  • Dylai unrhyw refferendwm gael sêl bendith etholwyr ym mhedair cenedl y DU
  • Sicrhau defnydd mwy effeithiol o arian Ewropeaidd a chymdeithasol i Gymru
  • Gwrthwynebu’r cytundeb masnach rydd UE-UDA

Addysg

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Blwyddyn arall o addysg a gofal i blant 3-4 oed
  • Gwella safonau dysgu a llai o archwiliadau i ysgolion llwyddiannus
  • Mwy o gefnogaeth i fyfyrwyr prifysgol pynciau STEM (Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg, Mathemateg) sy’n aros yng Nghymru i astudio

Llywodraeth leol

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Gwrthwynebu toriadau pellach i gyllidebau cynghorau lleol
  • Wedi gwrthod adroddiad Comisiwn Williams ar ad-drefnu cynghorau
  • Cryfhau cynghorau tref a chymuned fel y lefel democratiaeth agosaf at y bobl

Mewnfudo

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Creu rhestr o brinder sgiliau i dargedu gweithwyr penodol
  • Mwy o bwerau i integreiddio mewnfudwyr, deall natur unigryw bywyd dinesig a dwyieithrwydd
  • Gwneud Cymru’n lloches i ddioddefwyr trais a rhyfel

Economi

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Cyflog byw erbyn 2020
  • Creu 50,000 swydd trwy well defnydd o gytundebau £4.3bn y sector cyhoeddus
  • Torri trethi busnesau bach a chanolig, gan eithrio 70,000 rhag treth
  • Gwrthwynebu mesurau caledi, gwario ar isadeiledd
  • Deddf Tegwch Economaidd

Cyfansoddiad

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Yr un pwerau a chyllid â’r Alban - £1.2bn yn fwy bob blwyddyn
  • Mwy o rym dros gyfiawnder troseddol, darlledu, ynni, lles a swyddi
  • Rhwydwaith gryfach o Gydbwyllgorau Gweinidogol rhwng y pedair llywodraeth
  • Cefnogi pleidlais 16 oed, diddymu’r Ddeddf Lobïo

Blaenoriaethau allweddol

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Cyflog byw erbyn 2020
  • 1,000 yn fwy o feddygon
  • Diddymu’r hyn a elwir yn “dreth ystafell wely”
  • Trosglwyddo rheolaeth o’r system gyfiawnder i Gymru
  • Gwrthwynebu adnewyddu cynllun Trident
  • Grymoedd a chyllid cyfartal i Gymru a’r Alban

Tai

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Cyflwyno rheolau rhent i helpu tenantiaid
  • Sicrhau monitro effaith datblygiadau tai newydd ar yr iaith Gymraeg
  • Cefnogi gwelliannau effeithlonrwydd ynni i dai i leihau costau ynni teuluoedd

Yr Amgylchedd

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Gwrthwynebu ffracio
  • Deddf Newid Hinsawdd Cymru i osod targedau allyriadau carbon at 2030 a 2050
  • Cynyddu buddsoddiad a chynhyrchiad ynni o ffynonellau ynni adnewyddol

Pensiynau

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Pensiwn Byw wedi’i osod ar lefel credyd pensiwn
  • Cefnogi mesurau i ganiatáu mynediad cynnar at bensiynau
  • Ymchwilio i hawliau pensiwn hyblyg i weithwyr hunan-gyflogedig

Cludiant

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Ail-wladoli’r rheilffyrdd
  • Cyfran deg i Gymru o wariant HS2 neu fuddsoddiadau mawr yn Lloegr
  • Cefnogi ‘llwybr glas’ rhatach i leihau traffig yr M4 yn ne Cymru; buddsoddi cenedlaethol, yn cynnwys yr A55 yn y gogledd
  • Cefnogi rheoleiddiwr treth tanwydd

Cyfraith a threfn

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Trosglwyddo rheolaeth o’r system gyfiawnder i Gymru, yn cynnwys plismona
  • Dim Comisiynwyr Heddlu a Throsedd
  • Mesur Hawliau Dioddefwyr i ganolbwyntio ar ddioddefwyr a chyfiawnder adferol

Trethiant

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Ailgyflwyno treth incwm 50c i rai sy’n ennill dros £150,000
  • Cynyddu’r lefel ar gyfer talu Yswiriant Cenedlaethol i’r un lefel â threth incwm
  • Pwerau trethu, gan gynnwys treth teithiau awyr, treth gorfforaethol a rhai pwerau treth incwm

Materion gwledig

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Cefnogi ffermwyr trwy gadw’r Polisi Amaeth Cyffredin ac agor marchnadoedd bwyd a diod newydd
  • Buddsoddi mewn nyrsys mewn ardaloedd gwledig a chefnogi ambiwlansys awyr
  • Gwella cyflymder band eang a signal mewn mannau gwledig

Iechyd a gofal

Plaid Cymru

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Hyfforddi a recriwtio 1,000 o feddygon eraill
  • Cyfuno gofal iechyd a chymdeithasol
  • Cronfa Feddyginiaethau a Thriniaethau newydd
  • Gwrthwynebu preifateiddio’r gwasanaeth iechyd a chytundeb masnach rydd UE-UDA

Lles

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Diddymu’r hyn a elwir yn “dreth ystafell wely”
  • Gwrthwynebu uchafswm gwariant ar nawdd cymdeithasol
  • Rheolau i leihau’r gwariant budd-dal tai sy’n mynd i landlordiaid
  • Grymoedd i wrthwynebu newidiadau lles sy’n andwyol i Gymru

Tramor ac amddiffyn

Plaid Cymru

Prif addewidion

  • Gwrthwynebu adnewyddu cynllun arfau niwclear Trident
  • Sefydlu Gweinidog newydd i Gyn Filwyr yng Nghabinet y DU
  • Sedd i Gymru yn y Cenhedloedd Unedig
  • Cefnogi’r gyllideb 0.7% ar gyfer Cymorth Rhyngwladol