Cyfansoddiad

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • ‘Atgyfnerthu’ cyllideb flynyddol Llywodraeth Cymru
  • Gweithredu argymhellion Comisiwn Silk, yn cynnwys datganoli cyfrifoldeb dros blismona i Lywodraeth Cymru

Pensiynau

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Cynyddu pensiynau ar sail system “driphlyg” – chwyddiant, cyflogau neu 2.5%
  • Cyflwyno pensiwn unradd
  • Cael gwared ar Daliadau Tanwydd Gaeaf a thrwyddedau teledu am ddim i bensiynwyr sydd ar y raddfa treth incwm uwch o 40%
  • Cadw tocynnau bws am ddim i bob pensiynwr

Economi

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Delio gyda’r diffyg erbyn 2017/18 gyda chyfuniad o doriadau gwariant a chodiadau treth
  • Ehangu ar brentisiaethau ansawdd uchel a datblygu colegau cenedlaethol ar gyfer sgiliau galwedigaethol
  • Ymestyn cyfnod tadolaeth neilltuedig o ddwy i chwe wythnos
  • Codi £1bn trwy gynyddu trethi’r banciau

UE

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Aros yn yr UE
  • Cynnal refferendwm mewn/allan os bydd unrhyw newid i’r cytundeb “trosglwyddiad sofraniaeth materol” o’r DU
  • Gweithio gyda phartneriaid yr UE i daclo gangiau troseddol
  • Brwydro dros geisio hanneru allyriadau nwyon tŷ gwydr yr UE erbyn 2030

Llywodraeth leol

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Ehangu rôl cynghorau tref a chymuned o ran penderfyniadau a gwasanaethau
  • Gwrthod argymhellion adroddiad Williams ar dorri nifer cynghorau Cymru
  • Uchafswm £90,000 ar daliadau diswyddo cyngor
  • Cyflwyno Pleidlais Sengl Drosglwyddadwy mewn cynghorau aml-aelod

Mewnfudo

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Adfer archwiliadau llawn wrth i bobl ddod i mewn a gadael y wlad
  • Dim cynnwys myfyrwyr mewn targedau mewnfudo
  • Gofynnol i rai sy’n ceisio o’r newydd am fudd-dal, a sydd â Saesneg gwael, i fynd ar gyrsiau iaith cyn derbyn Lwfans Ceisio Gwaith
  • Cael gwared ar fudd-dal plant i rai sy’n byw’r tu allan i’r DU

Materion gwledig

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Edrych ar strwythur banc cymunedol i sicrhau presenoldeb mewn cymunedau gwledig
  • Mynediad gorfodol at fand eang ym mhobman i ddarparwyr gwasanaethau

Tramor ac amddiffyn

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Rhoi’r gorau i arf niwclear ataliol parhaus yn y môr, gan alluogi lleihau nifer y llongau tanfor
  • Gwahardd allforio arfau i wledydd sydd wedi’u nodi yn adroddiad hawliau dynol y Swyddfa Dramor a Chymanwlad
  • Cyflwyno Comisiynydd Cyn Filwyr
  • Cyfrannu at ymdrechion ar gyfer diarfogiad niwclear rhyngwladol

Cyfraith a threfn

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Cael gwared ar Gomisiynwyr Heddlu a Throsedd
  • Rhoi’r gorau i garcharu pobl am fod â chyffuriau at ddefnydd personol yn eu meddiant
  • Diwygio rheolau stopio a chwilio
  • Hybu cyflogaeth plismyn du ac o grwpiau ethnig lleiafrifol

Trethiant

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Codi’r trothwy treth incwm i £12,500
  • Codi hyd at £1.5bn trwy gyflwyno “treth ar blastai”
  • Codi £8bn trwy gynyddu trethi i gorfforaethau a'r cefnog, a £6bn trwy leihau achosion o osgoi treth
  • Cynyddu taliadau i rai sydd ddim yn breswyliaid y DU, gan godi £130m

Iechyd a gofal

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • £459 ychwanegol y flwyddyn i Lywodraeth Cymru yn sgil gwariant iechyd yn Lloegr
  • Cyfraith i sicrhau isafswm lefel staffio ar wardiau ysbyty
  • Ehangu Cronfa Technoleg Iechyd i wella mynediad at gyffuriau
  • Paneli cenedlaethol i benderfynu ar fynediad at gyffuriau

Yr Amgylchedd

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Newid deddfau cynllunio i hybu grantiau prosiectau ynni adnewyddol
  • Gwrthod ceisiadau ffracio nes bod materion diogelwch ac amgylcheddol wedi’u datrys
  • Adolygu canllawiau ffermydd gwynt - llai o sylw i ganolbarth Cymru ac ehangu potensial gwynt alltraeth

Addysg

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Cynyddu Premiwm Disgyblion i sicrhau mwy o gyllid i ysgolion i helpu’r disgyblion tlotaf
  • Monitro disgyblion yn unigol mewn ysgolion
  • Creu Grant Cymorth Byw i fyfyrwyr prifysgol yng Nghymru

Blaenoriaethau allweddol

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Cydbwyso’r gyllideb yn deg trwy gyfuniad o doriadau, a threthi i rai ar gyflogau uwch
  • Cynyddu’r trothwy cyn talu treth i £12,500
  • Sicrhau cyllid addysg o oedran meithrin i 19, ac athrawon wedi’u cymhwyso ym mhob dosbarth
  • Buddsoddi £8bn yn y gwasanaeth iechyd, a gofal cyfartal ar gyfer iechyd meddwl a chorfforol
  • Pum cyfraith newydd i amddiffyn natur a brwydro yn erbyn newid hinsawdd

Tai

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Strategaeth adfer tai gwag trwy Gymru
  • Newid system gynllunio i roi mwy o lais i gymunedau dros nifer yr ail gartrefi

Lles

Democratiaid Rhyddfrydol

Prif addewidion

  • Cynyddu budd-daliadau o 1% am ddwy flynedd
  • Bonws i ofalwyr yn dechrau ar £125 yn 2015, gan gynyddu i £250 erbyn 2020
  • Defnyddio system rybudd “cerdyn melyn” cyn colli budd-daliadau
  • Cyflwyno tri tharged i daclo tlodi plant

Cludiant

Democratiaid Rhyddfrydol

Mae'r pwnc wedi ei ddatganoli ('n rhannol) i'r Cynulliad Cenedlaethol. Bydd yr etholiad Cynulliad nesaf yn 2016.

Prif bwyntiau'r ymgyrch

  • Trawsnewid trefi a dinasoedd ar gyfer cerddwyr a beicwyr
  • Dileu’r tollau ar Bontydd Hafren
  • Diddymu’r gwasanaeth awyr Môn-Caerdydd a gwario’r arbediad o £1m y flwyddyn ar gynlluniau cludiant cyhoeddus eraill