Llywydd NFU Cymru yn 'amau addewid Johnson ar Brexit'

Boris Johnson Image copyright Getty Images
Image caption Fe wnaeth Mr Johnson hefyd ymweld â'r Ffair Aeaf yn Llanelwedd ddydd Llun

Mae arweinydd un o undebau amaethyddol Cymru wedi dweud fod yna le i amau addewid Prif Weinidog y DU ar ei gytundeb Brexit.

Wrth ymweld â Bangor Is-y-coed ger Wrecsam ddydd Llun, dywedodd Boris Johnson y byddai'n sicrhau na fydd yna gwotâu na thollau yn cael eu gosod ar allforion amaethyddol i'r Undeb Ewropeaidd.

Dywedodd mai'r peth gwych am ei gytundeb yw y "bydd lefel tollau yn sero - ac felly hefyd cwotâu".

Ond yn ôl John Davies, llywydd NFU Cymru, mae angen cwblhau trafodaethau masnach gyda'r UE cyn bod unrhyw sicrwydd am fynediad i farchnadoedd 27 gwlad yr UE.

Yn y cytundeb gwleidyddol gafodd ei lunio gyda'r UE, mae'r datganiad yn dweud: "Fe ddylai partneriaeth economaidd drwy Gytundeb Masnach Rydd sicrhau nad oes tollau, ffioedd na chyfyngiadau ar unrhyw sector."

Ond dyw'r cytundeb gwleidyddol ddim yn ddogfen gyfreithiol, ond yn hytrach yn ddatganiad o fwriad - a bydd angen i Lywodraeth y DU fynd ati ar ôl Brexit i lunio cytundeb masnach gyda'r UE.

Byddai cytundeb presennol Mr Johnson ond yn sicrhau dim cwotâu na chyfyngiadau yn ystod y cyfnod o ymadael.

Fe allai hyn gael ei ymestyn y tu hwnt i 2020, ond mae Mr Johnson wedi dweud nad yw am i hynny ddigwydd.

Image caption Does dim tollau ar allforion amaethyddol o'r DU i'r UE ar hyn o bryd

Dywedodd Mr Davies: "Tra bod y ddogfen 31 tudalen yn sôn am gytundeb Masnach Rydd gyda dim tollau a chwotâu, dyw hyn ond yn ddatganiad o fwriad o ran yr hyn rydym yn ei ddymuno gyda'n marchnad agosaf a mwyaf gwerthfawr.

"Hyd tan fod y trafodaethau masnach wedi eu cwblhau, yna mae gennyf ofn nad oes unrhyw sicrwydd am y lefel o fynediad i farchnadoedd 27 gwlad y UE.

"Mae safbwynt NFU Cymru yn glir, mae'n rhaid osgoi sefyllfa lle byddwn yn masnachu gyda gwledydd y UE ar delerau Sefydliad Masnach y Byd (WTO).

"Ac os ydym yn gadael yr UE yna mae'n rhaid i hyn fod ar sail cytundeb sy'n amddiffyn amaethyddiaeth yng Nghymru."

Mae Boris Johnson am gael rhyddid i wyro oddi wrth reolau'r UE wrth drafod cytundebau masnach gyda gwledydd eraill y tu allan i'r UE.

Ond y mwyaf o wyro sy'n digwydd, bydd mynediad i farchnad sengl y UE yn fwy cymhleth - ac mae hynny'n wir i bob sector yn ogystal ag amaethyddiaeth.

Ddydd Llun, wrth siarad am y cytundeb, dywedodd Mr Johnson: "Mae'n golygu y gallwn adael gyda chytundeb sy'n llwyr amddiffyn amaethwyr ar gyfer marchnadoedd yr UE.

"Mae'n caniatáu i ni amddiffyn y trefniadau hynny a hefyd yn ein caniatáu i ddod o hyd i farchnadoedd newydd ar gyfer cynnyrch Cymreig."

Beth mae'r pleidiau'n ei ddweud?

Dywed y Democratiaid Rhyddfrydol a Phlaid Cymru y byddai gadael yr UE yn niweidiol i economi'r DU a Chymru, gan gynnwys amaethyddiaeth.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol yn dweud y dylid atal erthygl 50, tra bod Plaid Cymru am weld refferendwm arall gan ymgyrchu o blaid aros.

Dywed Llafur fod cytundeb Mr Johnson yn niweidiol i'r economi gan gynnwys amaeth.

Maen nhw o blaid llunio cytundeb newydd, ac yna cynnal pleidlais arall o ran aros neu adael yr UE.

Yn ôl Plaid Brexit, dyw'r cytundeb presennol ddim yn mynd yn ddigon pell. Maen nhw am adael yr UE - cytundeb neu beidio - erbyn Rhagfyr 2020.

Maen nhw'n dadlau y byddai hynny'n caniatáu llunio cytundebau mwy ffafriol gyda gwledydd y tu allan i'r UE - gan greu marchnadoedd newydd.