Gwrthbleidiau yn ymosod ar record Llafur ar iechyd

Ysbyty

Gyda dim ond dau ddiwrnod i fynd tan y bydd y blychau pleidleisio yn agor ar gyfer etholiad y Cynulliad, mae'r gwrthbleidiau yn ymosod ar record Llafur ar iechyd.

Dywedodd arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies, bod gwasanaethau cyhoeddus yn "ymylu ar argyfwng" ar ôl 17 mlynedd o reolaeth gan Lafur.

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud bod y GIG "ar y papur pleidleisio" yn yr etholiad, ac mae wedi amddiffyn ei reolaeth o'r gwasanaeth er gwaethaf beirniadaeth dros amseroedd aros.

Ar hyn o bryd, mae Llafur yn dal 30 o'r 60 sedd yn y Cynulliad, gyda'r Ceidwadwyr ar 14, Plaid Cymru ar 11 a'r Democratiaid Rhyddfrydol ar bump.

'Angen newid'

Mae Mr Davies yn dechrau ar daith o amgylch Cymru fore Mawrth, a dywedodd: "Mae Cymru wirioneddol angen newid ac mae cymunedau yn crefu am agwedd newydd".

"Mae angen i'r economi gael bywyd newydd, ac mae ein gwasanaethau cyhoeddus yn ymylu ar argyfwng - argyfwng a wnaed gan Carwyn Jones".

Wrth siarad yn Wrecsam ddydd Llun, ailadroddodd Mr Jones ei awgrym bod y GIG "ar y papur pleidleisio" ddydd Iau.

Dywedodd: "Rydym yn gwybod bod y gwasanaeth iechyd wedi wynebu rhai heriau, yng ngogledd Cymru yn arbennig.

"Mae'r pum mlynedd diwethaf o galedi'r Torïaid wedi bod yn rhai anodd ac mae'r galw am ofal iechyd yn codi drwy'r amser.

"Ond mae gennym GIG yng Nghymru - a gweithlu'r GIG - y gallwn fod yn falch ohono. Mae'r GIG yng Nghymru bob amser yno pan fyddwn ei angen. Mae'n darparu gofal o ansawdd uchel i bob un ohonom, lle bynnag yr ydym yn byw. "

Cafwyd "gwelliannau go iawn" ers 2011, meddai, gan gynnwys cynnydd yn y gweithlu meddygol a chyfraddau goroesi canser gwell.

Ffioedd

Mae Plaid Cymru yn canolbwyntio ar addewid i ddileu taliadau gofal i'r henoed a dioddefwyr dementia. Mae'r blaid eisiau cael gwared ar y ffioedd ar gyfer y ddau beth dros gyfnod o 10 mlynedd, ar gost o £226m.

Dywedodd Elin Jones o Blaid Cymru: "Bydd ein cynlluniau yn arbed hyd at £30,000 i bobl bob blwyddyn. Mae'n ymrwymiad sylweddol, ond mae'n ymrwymiad yr ydym yn credu y mae'n yn bwysig i wneud..

"Bydd Plaid Cymru yn adfer gwerthoedd y GIG, gan sicrhau gofal am ddim i bawb sydd ei angen. Mae hyn yn ymwneud â chadw y contract cymdeithasol gyda phobl sydd wedi gweithio drwy gydol eu bywydau, wedi talu eu trethi ac sydd yn awr angen gofal."

Dywedodd Kirsty Williams, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymru: "Nid yw pobl yn disgwyl gwyrthiau gan ein GIG, ond maent yn disgwyl i staff gael amser i drin cleifion gyda'r urddas maent yn eu haeddu.

"Mae 17 mlynedd o Lafur wedi golygu bod gan nyrsys yng Nghymru fwy o gleifion yr un i ofalu amdanynt nag mewn unrhyw ran arall o'r DU. Rhaid i hynny newid -. mae pleidlais i'r Democratiaid Rhyddfrydol yn bleidlais ar gyfer gofal urddasol".

Mae'r blaid yn addo sicrhau lleiafswm o nyrsys ar wardiau iechyd meddwl a mamolaeth. Mae mesur aelodau preifat a gyflwynwyd gan Ms Williams yn y Cynulliad diwethaf eisoes wedi gweld y polisi wedi ei fabwysiadu ar wardiau cyffredinol.

Mae disgwyl y bydd arweinydd UKIP Nigel Farage yn ymuno â'r ymgyrchu yn ne Cymru yn hwyrach ddydd Mawrth.