Etholiad Cymru 2016: Llywodraeth Leol

Llywodraeth Leol

Pleidiau wedi eu rhestru yn nhrefn yr wyddor

Prif addewidion:

  • Rhoi'r gair olaf ar uno cynghorau i gymunedau lleol drwy gynnal refferenda lleol
  • Diwygio'r fformiwla o gyllido llywodraeth leol er mwyn sicrhau y gellid cwrdd â'r her o ddarparu gwsanaethau cyhoeddus mewn ardaloedd gwledig
  • Mynd i'r afael â gwastraff ar lefel llywodraeth leol
  • Cynyddu amrywiaeth ymgeiswyr mewn etholiadau llywodraeth leol drwy ymgyrch i godi ymwybyddiaeth.

Prif addewidion:

  • Gofyn i'r Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol greu cynllun newydd i ad-drefnu cynghorau yng Nghymru ar sail cymunedau naturiol
  • Diddymu pwerau sy'n galluogi i weinidogion orfodi cynghorau i uno
  • System o "bleidleisio teg" ar gyfer etholiadau cyngor
  • Newid fformiwla ariannu llywodraeth leol er mwyn diogelu cynghorau llai.

Prif addewidion:

  • Creu awdurdodau lleol sy'n fwy ac yn gryfach, yn ogystal a chynghorau tref a chymuned sy'n gryfach, ac yna datganoli pwerau o Fae Caerdydd
  • Diwygio'r system o ariannu llwyodraeth leol i wneud cynghorau yn fwy cynaliadwy a hunangynhaliol
  • Lleiahu'r nifer o fesuryddion perfformiad am gynghorau sy'n cael eu monitro gan Lywodraeth Cymru
  • Gweithio gyda llywodraeth leol i ehangu faint sy'n talu cyflog byw.

Prif addewidion:

  • Creu awdurdodau rhanbarthol cyfunol wedi'u creu o gynghorau lleol presennol, ac yn cael eu harwain gan feiri etholedig
  • Deddfu i roi'r hawl i bleidleisio'n 16 oed yn etholiadau llywodraeth leol
  • Galluogi cynghorau i gynnig parcio am ddim yng nghanol trefi
  • Creu rheolwyr canol trefi.

Prif addewidion:

  • Cynghorau i gael mwy o bwerau i gydweithio a chefnogi cymunedau, gan wneud penderfyniadau yn fwy lleol
  • Ad-drefnu etholiadau llywodraeth leol fel eu bod yn decach ac yn fwy cymesurol
  • Newid oed pleidleisio i 16 oed

Prif addewidion:

  • Gwahodd cynghorau i benodi cynghorwyr i gefnogi pwyllgorau'r Cynulliad a goruchwylio gweinidogion Cymru a'r llywodraeth
  • Hwyluso uno cynghorau os yw'n cael ei gefnogi'n lleol
  • Refferenda lleol ar benderfyniadau cynllunio allweddol
  • Datganoli pwerau a chyfrifoldebau ychwanegol ar ddatblygu economaidd o Lywodraeth Cymru i gynghorau lleol.

Cliciwch i ddarllen mwy

Busnes

Diwylliant a Chwaraeon

Addysg

Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Tai

Adnoddau Naturiol ac Amaeth

Y Prif Addewidion

Llywodraeth Leol

Treth

Trafnidiaeth

Yr Iaith Gymraeg