a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

  1. Hwyl fawr

    BBC Cymru Fyw

    A dyna ni ar y diwrnod y cyhoeddwyd y bydd cyfyngiadau lleol yn cael eu cyflwyno yn Llanelli nos Sadwrn ac yn Abertawe a Chaerdydd nos Sul.

    Y cyfarwyddiadau:

    • Ni fydd pobl yn cael mynd i mewn i'r ardaloedd hyn na'u gadael heb esgus rhesymol, fel teithio i’r gwaith neu i dderbyn addysg.
    • Dim ond yn yr awyr agored y bydd pobl yn cael cwrdd â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Ni fyddant yn cael ffurfio aelwyd estynedig, na bod yn rhan o aelwyd estynedig (a elwir weithiau’n ‘swigen’). Mae hyn yn golygu nad yw cwrdd o dan do (yn nhai pobl, mewn tafarn neu rywle arall) ag unrhyw un nad yw’n byw gyda chi yn cael ei ganiatáu ar hyn o bryd, oni bai bod gennych reswm da, fel gofalu am rywun agored i niwed.
    • Rhaid i bob safle trwyddedig beidio â gwerthu alcohol ar ôl 10pm.
    • Bydd rhaid i bawb dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb mewn mannau o dan do, sy’n agored i’r cyhoedd, fel siopau, yn ogystal ag ar drafnidiaeth gyhoeddus – fel yng ngweddill Cymru. (Mae rhai eithriadau cyfyngedig i bobl ag anableddau a chyflyrau meddygol – mae’r rhain yr un fath ag ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus.)

    Diolch am ddarllen.

    Bydd y newyddion diweddaraf ar hafan Cymru Fyw ond am y tro hwyl i chi.

  2. 'Ofn a rhwystredigaeth' effaith y pandemig ar ein bywydau

    Cylchgrawn, Cymru Fyw

    Mae Meg Elis yn awdur a chyfieithydd sydd ar fin troi'n 70.

    Fel rhywun sydd wedi arfer byw a gweithio ar ei liwt ei hun ac fel nain fydd bellach yn cael ei hystyried yn y categori 'hŷn', mae hi'n teimlo 'diflastod, ofn a rhwystredigaeth' am yr effaith pellach ar ein bywydau wrth i gyfyngiadau gael eu hailgyflwyno mewn rhannau o'r wlad, chwe mis ers dechrau'r cyfnod clo cyntaf.

    Meg Ellis
  3. CBI Cymru: 'Dealladwy ond siomedig'

    Ar ran CBI Cymru dywedodd y Cyfarwyddwr Ian Price bod y busnesau y mae'r cyfyngiadau lleol yn cael effaith arnynt yn ymwybodol mai iechyd cyhoeddus sy'n dod gyntaf a'u bod wedi gwneud popeth o fewn eu gallu i ddiogelu staff a chwsmeriaid.

    "Ond mae'r newyddion yma yn siomedig," ychwanegodd - "yn enwedig i'r sector dwristiaeth a lletygarwch."

    "Mae'r cyfyngiadau yn anorfod ond rwy'n galw ar lywodraethau Cymru a San Steffan i wneud popeth posib i ddiogelu bywydau a bywiolaethau yn ystod yr wythnosau a'r misoedd nesaf."

  4. Angen help gyda chostau gwisg ysgol?

    Mae cymorth ar gael i'r rhai y mae'r pandemig wedi cael effaith ar eu sefyllfa ariannol.

    View more on twitter
  5. Cyfyngiadau Caerffili i barhau

    Cyngor Caerffili

    Bydd cyfyngiadau a gyhoeddwyd yng Nghaerffili ar 8 Medi yn parhau mewn grym am wythnos arall.

    Yn ôl y ddeddf roedd rhaid i Lywodraeth Cymru adolygu'r mesurau ar ddiwedd tair wythnos, ac maen nhw wedi gwneud hynny.

    Mewn datganiad brynhawn Iau, fe ddywedon nhw bod achosion o Covid-19 wedi lleihau yn gyson ers i'r mesurau gael eu cyflwyno, a'u bod yn diolch i'r trigolion am eu gwaith caled i geisio atal y feirws rhag lledu.Ond ychwanegodd y datganiad: "Mae gennym fwy i wneud. Mae graddfa heintio yn dal yn uchel yn y bwrdeistref - yn uwch na'r hyn y byddem yn dymuno gweld."

    Ar ôl trafod y mater gyda'r awdurdod lleol, rydym wedi penderfynu gadael y cyfyngiadau mewn lle am o leia saith diwrnod arall. Os fyddwn yn gweld lleihad pellach mewn achosion, rydym yn gobeithio medru ystyried llacio'r cyfyngiadau lleol."

  6. 'Rhowch eich ffydd yn y bobl nid Llywodraeth Cymru'

    Plaid Brexit

    Dywed Mark Reckless o Blaid Brexit ei fod yn "gwrthwynebu'n chwyrn" gyhoeddiad y Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething.

    Ar y cyfryngau cymdeithasol, dywedodd bod yn rhaid ymddiried yn y cyhoedd yn hytrach na Llywodraeth Cymru.

  7. 'Cyflwyno cyfyngiadau ar ddiwrnodau gwahanol yn ddryslyd'

    Ceidwadwyr Cymreig

    Dywed llefarydd iechyd Ceidwadwyr Cymru bod cyflwyno cyfyngiadau ar ddiwrnodau gwahanol yn ddryslyd.

    Bydd cyfyngiadau lleol yn dod i rym yn Llanelli ddydd Sadwrn ac yng Nghaerdydd ac Abertawe ddydd Sul.

    Dywedodd Andrew RT Davies hefyd bod y blaid wedi bod yn galw am ddefnydd "o data mwy manwl er mwyn cyflwyno cyfyngiadau mwy lleol".

    Dywedodd fod hynny i'w groesawu yn Llanelli ond mae'n gofyn pam nad yw hynny'n bosib yn Abertawe a Chaerdydd.

    Andrew RT Davies
    Image caption: Andrew RT Davies
  8. 320 o achosion newydd, a thair marwolaeth yn rhagor

    Iechyd Cyhoeddus Cymru

    Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi cyhoeddi bod 320 o achosion newydd o Covid-19 wedi eu cadarnhau yng Nghymru yn y 24 awr diwethaf.

    Daw hynny â chyfanswm yr achosion yng Nghymru i 22,215.

    Roedd tair yn rhagor o farwolaethau yn ogystal, sy'n golygu bod cyfanswm o 1,609 wedi marw gyda coronafeirws yma.

    Mae Iechyd cyhoeddus Cymru'n cydnabod y gall fod y gwir ffigyrau yn uwch.

  9. Plaid Cymru: Cau tafarnau a bariau yng nghynt mewn ardaloedd eraill?

    Plaid Cymru

    "Mae ymateb lleol doeth i'w groesawu," meddai Rhun ap Iorwerth, llefarydd iechyd Plaid Cymru, "ond mae'n rhaid ystyried cau tafarnau a bariau yng nghynt mewn ardaloedd eraill dros dro, er mwyn osgoi cael mwy o gyfyngiadau lleol.

    "Os na welwn ni fwy o fesurau i atal yr haint yn cael eu cyflwyno, bydd mwy o ardaloedd lleol yn wynebu cyfyngiadau," ychwanegodd.

    "Mae cael cyfyngiadau lleol iawn yn Llanelli yn gwneud synnwyr pan mae'r achosion mewn un clwstwr yn yr ardal honno ond rhaid gweithredu mesur fel hwn yn gyson.

    "A fyddai, er enghraifft, wedi bod yn bosib hepgor Llantrisant, o gyfyngiadau lleol sir Rhondda Cynon Taf gan bod yr achosion yn y fan honno yn isel iawn?"

    rhun ap iorwerth
  10. 'Angen osgoi cyfyngiadau ar draws Sir Gâr i gyd'

    Cyngor Sir Gaerfyrddin

    Dywedodd arweinydd Cyngor Sir Caerfyrddin, y Cynghorydd Emlyn Dole: "Mae gweld pa mor sydyn mae nifer yr achosion positif yn ardal Llanelli wedi codi yn peri pryder.

    "Ychwanegodd bod angen cymryd camau "i dorri'r gadwyn o heintiau sydd wedi crynhoi yn yr ardal hon, fel y gallwn osgoi sefyllfa lle mae'n rhaid cyflwyno cyfyngiadau fel hyn ar draws y sir gyfan."

  11. Rhai yn gwrthod gwisgo mygydau mewn fferyllfeydd

    Mae rhai cwsmeriaid wedi ymddwyn yn ymosodol mewn ymateb i gais i orchuddio'u hwynebau wrth ymweld â fferyllfa, yn ôl y Gymdeithas Fferyllol Frenhinol (RPS) yng Nghymru.

    Ers 14 Medi, mae'n orfodol i wisgo mwgwd mewn siopau a mannau cyhoeddus caeedig yng Nghymru.

    Mae'r Gymdeithas yn awgrymu mai oherwydd dryswch ynghylch y rheolau y mae lleiafrif yn gwrthod gwisgo mygydau mewn fferyllfeydd cymunedol.

    Dywed un fferyllydd nad yw erioed wedi profi'r un lefel o gamymddygiad ers dechrau ei yrfa bron i 60 mlynedd yn ôl.

    "Roedd y dwrdio cawson ni ar y diwrnod cyntaf [14 Medi], a dweud y gwir, yn annioddefol ac yn hollol annerbyniol. Roedd un ddynes ifanc yn ei dagrau wedi'r fath arthio gan un claf," meddai Richard Harrison - fferyllydd yng Nglannau Dyfrdwy, Sir Y Fflint.

    Fferyllfa
    Image caption: Roedd gofyn i ymwelwyr â'r fferyllfa yma yng Nghaernarfon wisgo mwgwd cyn gorchymyn Llywodraeth Cymru
  12. Ardaloedd dan glo

    Dyma’r ardaloedd sydd yn wynebu cyfyngiadau yng Nghymru neu bydd yn gwneud yn y dyddiau nesaf:

    Caerdydd

    Abertawe

    Llanelli

    Casnewydd

    Merthyr Tudful

    Blaenau Gwent

    Pen y Bont ar Ogwr

    Rhondda Cynon Taf

    Caerffili

  13. Cyfyngiadau yn 'benderfyniad anodd'

    Llywodraeth Cymru

    “Mae cyflwyno cyfyngiadau mewn unrhyw ran o Gymru bob amser yn benderfyniad anodd iawn inni ei wneud – mae gorfod cyflwyno’r cyfyngiadau hyn yn ein dinasoedd mwyaf, gan gynnwys ein prifddinas, yn garreg filltir ddifrifol arall mewn blwyddyn anodd," meddai'r Gweinidog Iechyd, Vaughan Gething yn y gynhadledd.

    “Rydym yn cymryd y camau hyn i ddiogelu iechyd pobl a cheisio torri’r gadwyn drosglwyddo ac atal y sefyllfa rhag gwaethygu.

    "Mae angen cymorth pawb arnom i reoli'r coronafeirws. Mae angen i bawb gyd-dynnu a dilyn y mesurau sy'n cael eu rhoi ar waith i'ch diogelu chi a'ch anwyliaid.”

  14. Dim angen prynu gormodedd

    Llywodraeth Cymru

    Does dim angen i bobl brynu bwyd a nwyddau mewn panig meddai Vaughan Gething.

    Ychwanegodd bod yna ddigon o fwyd wedi bod ar y silffoedd yn ystod y don gyntaf a bod y llywodraeth yn “gweithredu yn gynharach na wnaethon ni (o’r blaen)”.

  15. Trefi a dinasoedd lle mae prifysgolion?

    Llywodraeth Cymru

    Rhaid deall trefi prifysgol yn well cyn gosod cyfyngiadau pellach arnyn nhw, meddai Mr Gething.

    "Dydyn ni ddim wedi cyrraedd pwynt eto lle mae'n rhaid gweithredu.

    "Beth fydd yn rhaid i ni wneud yw gweld sut mae patrwm trefi a dinasoedd prifysgol yn newid wedi i fyfyrwyr fod yno am beth amser," ychwanegodd,

    gething
  16. Dilyn y rheolau yn y maes awyr

    Llywodraeth Cymru

    Dywedodd yn ystod y gynhadledd y dylai pobl sydd yn teithio i faes awyr Caerdydd i fynd ar wyliau “ddilyn y rheolau”.

    Does dim “cyfyngiadau cyfreithiol penodol” yn rhwystro pobl rhag mynd i’r maes awyr meddai ond dywedodd bod angen iddynt lynu at y rheolau.

    “Mae’n ymwneud â pheidio stopio am reswm arall pan rydych chi yno.”

    Maes awyr Caerdydd
  17. Pam Llanelli gyntaf?

    Llywodraeth Cymru

    Gofynnwyd i Mr Gething pam bod Llanelli yn cloi gyntaf.

    Dywedodd bod yna her benodol o gwmpas y dref, “lledaeniad sylweddol sydd ddim yn cael ei rheoli.” Ychwanegodd bod angen gweithredu cyn gynted a phosib.

    Dywedodd bod cyflwyno'r cyfyngiadau dydd Sul yn Abertawe a Chaerdydd yn rhoi cyfle i bobl baratoi. “…mae’n debygol bod mwy o bobl ar draws Caerdydd ac Abertawe sydd angen aildrefnu'r hyn maen nhw yn gwneud.”

    Bydd y llywodraeth yn edrych ar y data yn ystod y penwythnos cyn penderfynu os oes angen cyflwyno cyfyngiadau yn Nhorfaen, Bro Morgannwg a Chastell Nedd Port Talbot meddai.

    Wythnos nesaf bydd cyfarfodydd yn cael eu cynnal gydag arweinwyr cynghorau yn y gogledd. Mae’r darlun yno yn “fwy cymysg” meddai’r Gweinidog iechyd.

  18. Rheolau mewn ardal lle mae cyfyngiadau lleol

    Llywodraeth Cymru

    Ni fydd trigolion sy'n byw mewn rhannau lle mae cyfyngiadau lleol yn gallu ymweld â chartref neb arall, na derbyn ymwelwyr i'w cartref, oni bai bod ganddynt 'esgus rhesymol' megis darparu gofal i rywun agored i niwed.

    Ni ddylent drefnu cwrdd dan do ag unrhyw un sydd ddim yn byw gyda nhw, a bydd teithio i mewn ac allan o'r 'ardal diogelu iechyd' hefyd yn cael ei gyfyngu - ni ddylai pobl adael yr ardal na theithio i'r ardal oni bai bod hynny'n hanfodol.

    Nid yw teithio i mewn ac allan o'r ardal am wyliau yn cael ei ystyried yn esgus rhesymol.

    Gofynnir i bobl wisgo gorchuddion wyneb yn unrhyw le lle na allant gadw pellter cymdeithasol o ddau fetr oddi wrth bobl eraill, gan gynnwys wrth gasglu plant o'r ysgol, yn ogystal â'r rheolau sydd eisoes yn golygu bod rhaid iddynt wisgo gorchudd wyneb mewn mannau dan do fel siopau ac ar drafnidiaeth gyhoeddus.

    Mae'r holl ymweliadau â chartrefi gofal preswyl hefyd wedi'u hatal, dan do ac yn yr awyr agored.

    Gall myfyrwyr ddal ati i deithio i mewn ac allan o'r 'ardal diogelu iechyd' i fynd i'r ysgol neu'r coleg.

    Rhaid i bobl weithio gartref, a rhaid i gyflogwyr gymryd pob cam rhesymol i helpu staff i wneud hynny.

  19. 85 achos diweddar yn Llanelli

    Cyngor Sir Gaerfyrddin

    Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi rhoi mwy o fanylion am achosion Llanelli.

    Mewn datganiad mae'r cyngor yn nodi:

    Bydd trigolion rhan helaeth o Lanelli yn destun cyfyngiadau lleol newydd mewn 'ardal diogelu iechyd' yn dilyn cynnydd cyflym mewn achosion Covid-19 yn yr ardal.

    Ceir lledaeniad dwys o achosion yn y dref o gymharu â rhannau eraill o Sir Gaerfyrddin – yn ystod y saith diwrnod diwethaf, mae 85 o achosion positif wedi cael eu clustnodi yn Llanelli (151.6 fesul 100,000 o'r boblogaeth) o gymharu â 24 o achosion yng ngweddill Sir Gaerfyrddin (18.1 fesul 100,000 o'r boblogaeth).

    Mae swyddogion Iechyd Cyhoeddus Cymru yn disgwyl i'r niferoedd barhau i godi dros yr wythnos nesaf.

    Mae Cyngor Sir Caerfyrddin a Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda wedi gweithio gyda Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru i gytuno ar y cyfyngiadau dros dro ar lefel is-sirol er mwyn ceisio atal y feirws rhag lledaenu.

    O 6pm ddydd Sadwrn Medi 26, 2020, ni fydd trigolion sy'n byw mewn rhannau diffiniedig o Lanelli yn gallu ymweld â chartref neb arall, na derbyn ymwelwyr i'w cartref, oni bai bod ganddynt 'esgus rhesymol' megis darparu gofal i rywun agored i niwed.

  20. Galw am fwy o arian

    Llywodraeth Cymru

    Does gan y llywodraeth ddim “darpariaeth ariannol ychwanegol” i fusnesau yn yr ardaloedd lle mae cyfyngiadau yn bodoli.

    Dywedodd Mr Gething eu bod mewn trafodaethau gyda Llywodraeth y DU ynglŷn â chymorth ychwanegol a galwodd am hyn.

    Ychwanegodd bod cyllideb Llywodraeth Cymru yn “ein helpu i oroesi bygythiadau rydyn ni yn gwybod amdanyn nhw”.