a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Cyfarfod Llawn am 1.30pm gyda chwestiynau i'r prif weinidog
  2. Datganiad a Chyhoeddiad Busnes
  3. Datganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol: Y Mesur Treth Gwarediadau Tirlenwi
  4. Memorandwm Cydsyniad Deddfwriaethol ar y Mesur Plant a Gwaith Cymdeithasol
  5. Dadl: Adroddiad Blynyddol Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru 2015-16
  6. Dadl: Adroddiad Blynyddol y Prif Swyddog Meddygol ar gyfer 2015-16

Y diweddaraf yn fyw

Gan Alun Jones a Nia Harri

Mae pob amser yn lleol i'r DU

  1. Hwyl

    A dyna ni am heddiw. 

    Fe fydd Senedd Fyw yn ôl bore fory ar gyfer cyfarfod o'r Pwyllgor Diwylliant, y Gymraeg a Chyfathrebu.

    Y Senedd
  2. Dadl 'gydsyniol'

    Mae'r Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething yn dweud bod y ddadl wedi bod yn "un gydsyniol mewn sawl ffordd".

    Mae'n ychwanegu ei fod yn edrych ymlaen i weithio gydag aelodau i leihau yr anhegwch cymdeithasol y cyfeiriwyd ato yn yr adroddiad.

    Vaughan Gething
  3. 'Amodau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd ehangach'

    Rhun ap Iorwerth sy'n cynnig yr unig welliant, sef ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig:

    "Yn credu bod mynychder iechyd gwael mewn cymunedau tlotach, fel y nodir yn yr adroddiad, yn cael ei achosi gan amodau amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd ehangach ac na ellir ei feio'n unig ar ddewisiadau gwael a wneir gan unigolion, ac y dylai polisïau iechyd cyhoeddus adlewyrchu cyfrifoldeb y llywodraeth i fynd i'r afael â hyn, yn hytrach na chanolbwyntio ar ddim ond pregethu wrth bobl."   

    Rhun ap Iorwerth
  4. Marwolaethau babanod

    Mae marwolaethau ymysg babanod wedi lleihau yn y blynyddoedd diwethaf yng Nghymru o ganlyniad i welliannau mewn gofal iechyd. Er hynny, yn yr ardaloedd mwyaf difreintiedig mae’r cyfraddau uchaf o farwolaethau ymhlith babanod newydd-anedig ac ifanc iawn – bron i 50% yn fwy nag yn yr ardaloedd lleiaf difreintiedig. 

    Mae'r rhan fwyaf o farwolaethau oherwydd cyflyrau sy'n gysylltiedig â beichiogrwydd a genedigaeth.

  5. 'Adfer cydbwysedd i ofal iechyd'

    Mae thema'r adroddiad yn canolbwyntio ar adfer cydbwysedd i ofal iechyd - gweithio mewn partneriaeth i leihau anghydraddoldeb cymdeithasol. 

    Mae'r graddiant cymdeithasol mewn iechyd meddid, yn golygu y gallai canlyniadau iechyd amrywio yn dibynnu ar ffactorau megis lle mae rhywun yn byw a faint maent yn ennill fel cyflog. 

    Mae'r adroddiad yn canolbwyntio'n benodol ar ymchwilio'r effeithiau o raddiant cymdeithasol ar bobl Cymru, a beth y gellir ei wneud i ymdrin â hi. 

  6. Dadl ar Adroddiad Blynyddol y Prif Swyddog Meddygol ar gyfer 2015-16

    Ac yn olaf heddiw dadl ar Adroddiad Blynyddol y Prif Swyddog Meddygol ar gyfer 2015-16. 

    Fe gafodd yr adroddiad ei baratoi gan Dr Frank Atherton, y Prif Swyddog Meddygol a'r Athro Chris Jones, y cyn Brif Swyddog dros dro.  

  7. Rhaglen waith yn y flwyddyn sydd i ddod

    Yn ystod y flwyddyn sydd i ddod, mae Sarah Rochira yn dweud y bydd ei gwaith yn cynnwys ffocws ar y canlynol: 

    • Gwireddu hawliau pobl hŷn a pharhau i herio'r oedraniaeth maent yn ei wynebu 
    • Profiadau pobl hŷn mewn perthynas â gwasanaethau Meddygon Teulu 
    • Cam dau Rhaglen Heneiddio'n Dda yng Nghymru 
    • Materion a chyfleoedd newydd mewn perthynas ag iechyd meddwl o ganlyniad i fod yn genedl o bobl hŷn 
    • Gwaith Dilynol Adolygiad o Gartrefi Gofal 
    • Sicrhau bod gan bobl hŷn lais cryf a'u bod wedi'u grymuso i sicrhau'r hyn sydd ei angen arnynt (Eiriolaeth) 
    • Canllawiau i bobl hŷn ar ddeddfwriaeth newydd.  
  8. Llymder yw'r 'eliffant yn yr ystafell'

    Mae Sian Gwenllian Plaid Cymru yn disgrifio llymder fel "eliffant yn yr ystafell".

    Mae'n dweud bod "heriau ariannol parhaus, o ganlyniad i galedi ariannol, yn rhwystro'r gwasanaethau cyhoeddus a gaiff eu darparu gan lywodraeth leol i iechyd a llesiant pobl hŷn, rhag cael eu darparu."

    Eliffant yn yr ystafell
  9. Effaith unigrwydd ac unigedd ar bobl hŷn

    Mae'r aelod Ceidwadol Janet Finch-Saunders yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud mwy i ddelio ag effaith unigrwydd ac unigedd ar bobl hŷn sy'n byw yng Nghymru.

    Mae hi hefyd yn dweud y dylai Llywodraeth Cymru "ystyried cyflwyno Mesur Hawliau Pobl Hŷn i ymestyn a hyrwyddo hawliau pobl hŷn Cymru" er mwyn sicrhau bod gan bobl hŷn lais cryf yn unol ag argymhellion y Comisiynydd Pobl Hŷn. 

    Janet Finch-Saunders
  10. 'Sbarduno Newid, Gwella Bywydau'

    Yn ei hadroddiad 'Sbarduno Newid, Gwella Bywydau' mae'r Comisiynydd Sarah Rochira yn dweud hyn. 

    "Mae pobl hŷn yng Nghymru yn ased rhyfeddol. Ac er ei bod yn gwbl briodol ein bod yn gwneud ein gorau i amddiffyn ac i ddarparu gofal a chymorth i bobl hŷn sydd angen hynny, ein man cychwyn bob amser ddylai cydnabod eu gwerth, eu gwybodaeth, eu harbenigedd a'r cyfraniad maent yn ei wneud mewn cymaint o wahanol ffyrdd. Mewn cyfnod o gyni ariannol, mae cyfalaf cymdeithasol ein pobl hŷn yn adnodd na allwn fforddio i beidio ei gydnabod na buddsoddi ynddo. 

    "Mae pobl hŷn eisiau, ac mae ganddynt hawl i gael eu cynnwys yn llawn mewn cymdeithas, bod yn rhan o'r penderfyniadau sy'n effeithio ar eu bywydau, cyfranogi a chyfrannu wrth i wasanaethau newydd gael eu cynllunio a'u datblygu. Nid yw'r pethau sy'n bwysig i lawer o bobl hŷn yn ddim gwahanol i'r pethau sy'n bwysig i lawer ohonom ni: y teimlad ein bod yn cael ein gwerthfawrogi, yn gallu gwneud y pethau rydym yn eu mwynhau, yn teimlo'n ddiogel a byw mewn mannau sy'n addas ar gyfer y bywydau rydym yn eu byw. 

    "Ond yn rhy aml, mae pobl hŷn yn cael eu cau allan o gymdeithas, yn cael eu portreadu fel grŵp ar wahân gyda delweddau negyddol sy'n atgyfnerthu rhagdybiaethau ffug o eiddilwch, dirywiad a dibyniaeth. Dyna pam wnes i lansio fy Ymgyrch Dweud Na i Oedraniaeth y llynedd - i herio'r stereoteipiau sy'n gysylltiedig â heneiddio ac i dynnu sylw at yr oedraniaeth systematig ym mhob rhan o gymdeithas y mae pobl yn gorfod ei wynebu mor aml wrth heneiddio, sy'n ymrannol, yn nawddoglyd ac yn niweidiol, i bobl hŷn ac i gymdeithas yn gyffredinol."  

    Pobl hŷn
  11. Dadl ar Adroddiad Blynyddol Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru 2015-16

    Am yr awr nesaf yn y Siambr mae'r aelodau yn cael dadl ar Adroddiad Blynyddol Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru 2015-16. 

    Y Comisiynydd yw Sarah Rochira.

    Sarah Rochira
  12. Asiantaethau mabwysiadu

    Mae'r aelodau yn y Siambr yn cytuno y dylai Senedd y DU ystyried y darpariaethau yn y Mesur Plant a Gwaith Cymdeithasol sy'n ymwneud ag asiantaethau mabwysiadu yng Nghymru, i'r graddau y maent yn dod o fewn cymhwysedd deddfwriaethol Cynulliad Cenedlaethol Cymru. 

    Plentyn
  13. 'Cadw caead ar bethau'

    Wrth i gasgliadau misol ddechrau yng Nghymru a chartrefi yn cael eu hannog i ailgylchu mwy, mae'r aelod Ceidwadol Janet Finch-Saunders yn cyfeirio at raglen "Week in Week Out" BBC Cymru, wnaeth ddilyn tri theulu dros gyfnod o fis, wrth iddyn nhw straffaglu i gadw caead ar bethau. 

    Mae Cymru yn arwain gweddill y DU gyda dros 60% o wastraff pobl yn cael ei ailgylchu, dwbl y ffigwr o 10 mlynedd yn ôl.  

    Mae ffigyrau Cyfoeth Naturiol Cymru yn datgelu bod dros hanner awdurdodau lleol Cymru yn defnyddio dull o gasglu sydd yn golygu bod dros 14% o ddeunydd ailgylchu yn cael ei lygru, gan ei atal rhag cael ei werthu i felinau papur a chyfleusterau tebyg.  

    "Week in Week Out"
  14. Cefnogaeth i ardaloedd lle mae safleoedd tirlenwi

    Mae Mark Drakeford yn dweud y bydd arian yn cael ei roi i gefnogi prosiectau cymunedol ac amgylcheddol yn yr ardaloedd a fydd wedi'u heffeithio gan safleoedd tirlenwi.

    Fe fydd cyllid yn cael ei rannu ymhlith "prosiectau sy'n canolbwyntio ar fioamrywiaeth, lleihau gwastraff a materion amgylcheddol eraill er budd cymunedau."     

    Mae Mr Drakeford hefyd yn dweud na ddylai tirfeddianwyr boeni y bydden nhw'n cael eu herlyn oherwydd bod gwastraff wedi'i adael ar eu tir heb yn wybod iddyn nhw.

    Ailgylchu yng Nghymru
  15. Cefndir

    Y Mesur Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru) yw'r trydydd mewn cyfres o dri mesur i sefydlu trefniadau trethi yng Nghymru. Daw ddeufis ar ôl cyflwyno'r Mesur Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru). Fel y dreth dirlenwi bresennol yng Nghymru a Lloegr, treth ar waredu gwastraff mewn safleoedd tirlenwi fydd y dreth hon. Gweithredwyr safleoedd tirlenwi fydd yn gyfrifol am ei thalu, ac fe fyddan nhw'n trosglwyddo'r costau hyn i weithredwyr gwastraff. 

    O fis Ebrill 2018 ymlaen, bydd y Dreth Gwarediadau Tirlenwi yn disodli'r Dreth Tirlenwi yng Nghymru.

    Ar hyn o bryd, mae 25 o safleoedd tirlenwi yng Nghymru yn nwylo 20 o weithredwyr safleoedd tirlenwi. Yng Nghymru, mae'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn rhagweld y bydd treth dirlenwi'n cynhyrchu £27m yn ystod 2018-19.

    Mae dwy gyfradd o dreth tirlenwi, yn dibynnu ar y math o wastraff: yr isafswm fydd £2.65 y tunnell; a'r pris uchaf fydd £84.40 y tunnell.

    Mae'r llywodraeth yn dweud y bydd y mesur yn eithaf cyson â'r dreth dirlenwi bresennol er mwyn rhoi sefydlogrwydd a sicrwydd i fusnesau ac osgoi sefyllfa lle mae unigolion yn teithio dros y ffin i waredu gwastraff. Ar y llaw arall, bydd hefyd yn ceisio gwella'r drefn bresennol drwy ddatgan y rheolau mewn ffordd glir, sy'n haws eu deall a thrwy fynd i'r afael â'r meysydd sy'n achosi dryswch ac ansicrwydd ar hyn o bryd. 

    Bydd y ddeddf hefyd yn cynnwys mesurau yn erbyn gwaredu sbwriel mewn safleoedd anghyfreithlon.  

    Bydd rhan o'r arian gaiff ei godi o'r dreth gwarediadau tirlenwi yn cael ei roi i Gynllun Cymunedol y Dreth Gwarediadau Tirlenwi, fydd yn cael ei sefydlu cyn mis Ebrill 2018 i ddisodli'r Gronfa Cymunedau Tirlenwi. 

    Safle tirlenwi
  16. Datganiad ar y Mesur Treth Gwarediadau Tirlenwi

    Mae'r aelodau nawr yn gwrando ar ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol, Mark Drakeford ar y Mesur Treth Gwarediadau Tirlenwi (Cymru). 

    Mark Drakefor
  17. Rhybudd am ymgais am bwerau dros amaethyddiaeth

    Mae llefarydd Materion Gwledig Plaid Cymru, Simon Thomas, yn rhybuddio am ymgais am bwerau dros amaethyddiaeth, wedi i arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies ddweud bod gan ffermwyr fwy o hyder yn San Steffan i lunio trefn i gymryd lle'r Polisi Amaeth Cyffredin.

    O dan Bolisi Amaeth Cyffredin yr UE sy'n gyfredol mae Cymru yn derbyn tua £250m y flwyddyn mewn taliadau uniongyrchol i ffermwyr.

    Mae hyn yn ychwanegol i dros £500m rhwng 2014-2020 i redeg y Rhaglen Datblygu Gwledig.

    Simon Thomas
  18. Arwyddion ffyrdd digidol sy'n 'tynnu sylw' ar yr M4

    Mae gormod o arwyddion ffyrdd digidol ar yr M4 sy'n ddisylwedd ac yn tynnu sylw gyrrwyr medd arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies.