a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Y diweddaraf yn fyw

Gan Alun Jones a Nia Harri

Mae pob amser yn lleol i'r DU

  1. Hwyl

    Dyna ni am heddiw. 

    Fe fydd Senedd Fyw yn ôl dydd Mawrth nesaf 29 Tachwedd.   

    Y Senedd
  2. Dadl Fer: Dyslecsia

    Ac yn olaf heddiw dadl fer gan Angela Burns

    Y pwnc: Dyslecsia - Golwg gwahanol ar fywyd.

    Mae Angela Burns yn darllen llythr gan blentyn sy'n byw gyda dyslecsia sy'n dweud "yr agwedd galetaf o fyw gyda dyslecsia oedd cydnabyddiaeth gan athrawon."

    "Mae pobl sydd â dyslecsia yn gallu byw bywyd llwyddiannus iawn a bywyd llawn ond maen nhw angen cefnogaeth" medd Ms Burns.

    Mae Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, Alun Davies, yn ei llongyfarch ar araith "wych".

    Mae arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies yn diolch i "fy hen hyfforddwr Mr Wilson wnaeth fy helpu gyda fy dyslecsia i - os nad oedd wedi gwneud hynny, allwn i ddim sefyll fan hyn heddiw."

    Dyslecsia
  3. Pwyslais ar ganfod canser yn gynt

    Mae'r Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething yn dweud bod yna bwyslais ar ganfod canser yn gynt fel y'i nodwyd yn y cynllun diwygiedig Cynllun Cyflawni Canser ar gyfer Cymru (2016-2020).

    Mae'n dweud bod mwy o bobl nag erioed yn cael eu trin am ganser yng Nghymru a bod y cyfraddau goroesi yn uwch nag erioed o'r blaen, ac y bydd "Llywodraeth Cymru yn sicrhau bod y buddsoddiad ychwanegol mewn cyfarpar diagnostig a nodwyd yn y gyllideb ddrafft yn cael ei ddefnyddio i wella amseroedd aros a chanlyniadau triniaethau canser."

    Vaughan Gething
  4. 'Methu'n wael pan mae'n dod i ddiagnosis cynnar'

    Mae Caroline Jones UKIP yn dweud "rydyn ni'n methu'n wael pan mae'n dod i ddiagnosis cynnar.. Mae'n rhaid i ni wneud yn well."

    Caroline Jones
  5. Gwasanaeth cenedlaethol symudol trin canser

    Mae'r aelod Ceidwadol Angela Burns yn galw ar Lywodraeth Cymru "i wella mynediad at wasanaethau sgrinio ledled Cymru gyfan drwy gydnabod y rôl y mae gwasanaeth cenedlaethol symudol trin canser yn ei chwarae o ran cefnogi'r rhai sydd â chanser, ynghyd â lleihau atgyfeiriadau i ofal eilaidd drwy wneud mwy o ddefnydd o dechnoleg ddiagnostig mewn meddygfeydd."  

    Angela Burns
  6. Dadl ar driniaethau canser

    Mae Plaid Cymru yn cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

    1. Yn nodi bod y tasglu canser annibynnol wedi galw am darged o 28 niwrnod ar gyfer diagnosis.

    2. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i sicrhau bod y buddsoddiad ychwanegol mewn cyfarpar diagnostig, a gafodd ei sicrhau gan Blaid Cymru yn nhrafodaethau'r gyllideb, yn helpu i gyrraedd y targed hwn. 

    Canser
  7. 'Tôn ddinistriol a chynhennus y ddadl'

    Mae'r Ysgrifennydd Cyllid Mark Drakeford yn beirniadu "tôn ddinistriol a chynhennus" gafodd ei gosod gan Neil McEvoy. 

    Mae'n nodi bod "gofynion y Ddeddf Democratiaeth Leol, sy'n cynnwys mesurau sydd wedi gwella tryloywder o ran sut y penderfynir ar gyflog uwch-swyddogion drwy ehangu pwerau Panel Annibynnol Cymru ar Gydnabyddiaeth Ariannol."

  8. Cyfyngiad gorfodol ar gyflogau deiliaid swyddi uwch?

    Mae'r aelod Ceidwadol Janet Finch-Saunders yn galw ar Lywodraeth Cymru "i osod cyfyngiad gorfodol ar gyflogau deiliaid swyddi uwch i sicrhau bod awdurdodau lleol yn gorfodi uchafswm effeithiol ar gyflogau."

    Mae hi hefyd eisiau i Lywodraeth Cymru i ystyried deddfwriaeth a gyflwynwyd yn awdurdodaethau eraill y Gymanwlad, sydd wedi corffori cyfrifoldebau prif weithredwyr llywodraeth leol yn y gyfraith, fel Adran 94 A o Ddeddf Llywodraeth Leol Awstralia 1989.  

  9. Rhai prif weithredwyr yn ennill mwy na Phrif Weinidog y DU

    Mae Neil McEvoy Plaid Cymru yn dweud ei bod hi'n "syfrdanol" bod rhai prif weithedwyr awdurdodau lleol a byrddau iechyd yn ennill mwy na Phrif Weinidog y DU.

    Neil McEvoy
  10. Dadl ar gyflogau yn y sector cyhoeddus

    Nawr dwy ddadl hanner awr gan Blaid Cymru.

    Mae'r cyntaf ar gyflogau yn y sector cyhoeddus.

    Mae'r blaid yn cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru:

    1. Yn gresynu at y bwlch rhwng y gweithwyr a gaiff y cyflog uchaf a'r gweithwyr a gaiff y cyflog isaf yn awdurdodau lleol Cymru a'r sector cyhoeddus ehangach.

    2. Yn nodi llwyddiant Plaid Cymru o ran gorfodi Llywodraeth Cymru i ddiwygio'r Ddeddf Democratiaeth Leol yn ystod y Pedwerydd Cynulliad i gynnwys mesurau sydd wedi gwella tryloywder o ran sut y penderfynir ar gyflog uwch swyddogion drwy sefydlu panelau taliadau annibynnol.

    3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

    (a) deddfu i gyflwyno cyfres o gyfraddau, telerau ac amodau cyflog a gaiff eu penderfynu'n genedlaethol, i reoli cyflogau uwch swyddogion a phrif swyddogion drwy fframwaith cenedlaethol a fyddai'n sicrhau tegwch i bob gweithiwr yn y sector cyhoeddus yng Nghymru; a

    (b) diffinio rôl prif weithredwyr awdurdodau lleol mewn deddfwriaeth a fyddai'n cynnwys diddymu taliadau ychwanegol i swyddogion cynghorau ar gyfer dyletswyddau swyddog canlynia

    Arian
  11. Trethi busnes yn codi tua £1bn y flwyddyn

    Mae gan Lywodraeth Cymru y grym i osod lefel trethi busnes yng Nghymru, sy'n codi tua £1bn y flwyddyn.

    Mae nhw wedi cyhoeddi cronfa £10m i helpu tua 7,000 o gwmniau bach sy'n wynebu codiad yn eu cyfraddau o ganlyniad i'r ail-brisio.

  12. Costau parcio yn 'dreth uniongyrchol'

    Mae David Rowlands UKIP yn dweud bod costau parcio car yn "dreth uniongyrchol" ar y stryd fawr.

    Mae'n dweud bod cynnydd mewn taliadau parcio yng Nghasnewydd yn anodd i'w credu ac mae'n galw ar Lywodraeth Cymru i "edrych eto ar beth allan nhw ei wneud i gael gwared â'r felltith yma ar y stryd fawr".

    David Rowlands
  13. Trethi busnes yn 'niwl o ansicrwydd'

    Mae angen cael gwared â'r "niwl o ansicrwydd" sy'n wynebu busnesau bach, yn ôl adroddiad gan Bwyllgor Economi'r Cynulliad.  

    Nid yw system o ad-daliadau dros dro sy'n ymestyn weithiau am ddeg mlynedd yn ddigon tryloyw, medd y pwyllgor.  

    Cwestiwn arall oedd a oedd cwmniau mawr oedd â nifer o adeiladau yn hawlio ad-daliad busnesau bychain.

    Mae ardrethi busnes wedi cael y bai am siopau stryd fawr gwag mewn lleoedd fel Casnewydd
    Image caption: Mae ardrethi busnes wedi cael y bai am siopau stryd fawr gwag mewn lleoedd fel Casnewydd
  14. 'Treth sy'n cosbi'r tlotaf'

    Mae Adam Price Plaid Cymru yn disgrifio trethi busnes fel "treth sy'n cosbi'r tlotaf".

    Mae'n galw ar Lywodraeth Cymru i:

    a) ehangu'r cymorth pontio sydd ar gael i fusnesau bach y mae gwaith ailbrisio ardollau annomestig 2017 wedi effeithio arnynt;

    b) dileu ardrethi busnes ar gyfer pob busnes sydd â gwerth ardrethol o hyd at £10,000 y flwyddyn, a rhoi cymorth sy'n lleihau'n raddol i fusnesau sydd â gwerth ardrethol o rhwng £10,000 ac £20,000;

    c) eithrio pob busnes rhag talu unrhyw ardrethi yn ystod eu blwyddyn gyntaf o fasnachu, er mwyn annog dechrau busnesau newydd; 

    d) cyflwyno lluosydd hollt ar gyfer busnesau bach a mawr fel yn yr Alban a Lloegr; ac

    e) archwilio disodli ardrethi busnes yn gyfan gwbl gan ffurfiau eraill o drethi nad ydynt yn rhwystro cyflogaeth, adfywio canol trefi a buddsoddi mewn gwaith a pheiriannau.    

  15. Trethi busnes newydd yn dod i rym fis Ebrill nesaf

    Mae trethi busnes yng Nghymru a Lloegr wedi eu hail-gyfrif, gyda tariffiau yn seiliedig yn bennaf ar faint fyddai eiddo yn costio i'w rentu.

    Fe gafodd y trethu eu hamgangyfrif ddiwetha yn 2010 yn seiliedig ar brisiau 2008. Mae'r gyfradd newydd yn seiliedig ar brisiau 2015 ac fe fyddan nhw'n dod i rym fis Ebrill nesaf.  

  16. Dadl ar y diwydiant manwerthu

    Am yr awr nesaf mae yna ddadl gan y Ceidwadwyr Cymreig sy'n cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru: 

    1. Yn cydnabod bod y diwydiant manwerthu yn cyflogi 130,000 o bobl yng Nghymru, ac yn gwneud cyfraniad allweddol i economi Cymru. 

    2. Yn nodi mai cyfradd y siopau gwag yng Nghymru yw 14 y cant, a bod y gyfradd a ragwelir o ran cau siopau yn uwch yng Nghymru nag yn unman arall yn y DU dros y ddwy flynedd nesaf.

    3. Yn gresynu nad yw Llywodraeth Cymru wedi defnyddio mesurau arloesol a chefnogol i gynorthwyo busnesau wrth bontio i drefniadau ailbrisio Asiantaeth y Swyddfa Brisio, gan adael busnesau Cymru i wynebu ardrethi uchel, ynghyd â system o ad-daliadau dros dro, a phroses araf o apeliadau. 

    4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i: 

    a) dileu ardrethi busnes ar gyfer pob busnes sydd â gwerth ardrethol o hyd at £12,000, a rhoi cymorth sy'n lleihau'n raddol i'r rhai sydd â gwerth ardrethol o hyd at £15,000; 

    b) gweithredu ffordd ragweithiol o ddiwygio'r system ardrethi busnes hynafol mewn ffordd radical, a gwneud Cymru yn genedl flaengar o ran mynd i'r afael â'r angen i ddarparu amgylchedd busnes mwy cefnogol; ac 

    c) rhoi cap ar unwaith ar y lluosydd, a chynllun wedi'i amserlennu ar gyfer gostyngiad graddol mewn ardrethi.  

    Manwerthu
  17. 'Haen ddeallusol i'r cyfarfod'

    Mae Neil Hamilton UKIP yn dweud "Fe hoffwn i longyfarch Lee Waters am ychwangu haen ddeallusol i'r cyfarfod."

    "Mae fy nghyfraniadau i yn tueddu i borthi pen garw y farchnad rethregol," mae'n ychwanegu.

  18. Dadl gan Aelodau Unigol

    Mae Lee Waters, Huw Irranca-Davies, a Simon Thomas yn cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru: 

    1. Yn cydnabod manteision enfawr posibl cymhwyso 'data mawr' mewn amaethyddiaeth. 

    2. Yn nodi'r twf o ran ymchwil a datblygu mewn amaethyddiaeth fanwl fel ffordd o gynyddu cynnyrch, gwneud y defnydd gorau o adnoddau prin a lleihau'r defnydd o gemegau niweidiol.

    3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddatblygu strategaeth i roi Cymru ar y blaen o ran datblygiadau amaethyddiaeth fanwl.    

    Lee Waters
    Image caption: Lee Waters
  19. Datganiadau 90 Eiliad

    Ers Tachwedd 2 mae aelodau'r Cynulliad wedi cael y cyfle i godi materion amserol mewn datganiadau 90 eiliad yn y Cyfarfod Llawn.

    Y Llywydd Elin Jones oedd wedi cynnig y cam, gafodd ei fabwysiadu gan y Pwyllgor Busnes ac mae'n golygu bod slot o bum munud bod prynhawn dydd Mercher i dri aelod Cynulliad wneud datganiad.

    A'r pynciau heddiw:

    Joyce Watson - Diwrnod Rhuban Gwyn 

    Mark Isherwood - Cynllun strategol newydd Girlguiding Cymru bod ein Gorau

    Julie Morgan - dadorchuddio plac glas ar gyfer Idloes Owen.

    Fe wnaeth Julie Morgan ei datganiad yn gyfangwbl trwy gyfrwng y Gymraeg.

    Julie Morgan
    Image caption: Julie Morgan