a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl am y tro

Dyna ni am heddiw - cofiwch ymuno â ni eto bore fory am ragor o'r newyddion diweddaraf!

HMS Morris a Tusk efo Lisa Gwilym heno

Coeden Nadolig Caerdydd 'ar ei ffordd'

BBC Cymru Fyw

Mae Cyngor Caerdydd wedi cadarnhau y bydd eu coeden Nadolig artiffisial yn cael ei ddadorchuddio y tu allan i gastell y ddinas ar 25 Tachwedd.

Mae'r goeden wedi costio £30,000, ac mae wedi cael ei logi o China ar gytundeb tair blynedd.

Roedd y cyngor wedi cael eu beirniadu am nad oedd y goeden yno mewn pryd ar gyfer troi'r goleuadau Nadolig ymlaen, a'i fod yn dod o ochr arall y byd.

Ond yn ôl y cyngor roedd coeden go iawn y llynedd wedi costio £15,000 i'w phrynu, ei gosod a'i thynnu i lawr.

coeden dolig
Jon Candy
Mae'r goeden fel arfer yn caei ei gosod mewn safle amlwg o flaen y castell

'Dim dyrchafiad hawdd i Wrecsam'

Daily Post

Fydd 'na ddim ffordd hawdd yn ôl i'r Gynghrair Bêl-droed i Wrecsam wedi i drafodaethau ar ddiwygio'r cynghreiriau ddod i ben heddiw, yn ôl y Daily Post.

Roedd y Gynghrair Bêl-droed a Chymdeithas Bêl-droed Lloegr wedi bod yn trafod cynigion i ehangu nifer y timau i 100, gan greu Trydedd Adran.

Byddai hynny wedi rhoi cyfle gwell i Wrecsam gael dyrchafiad, a hynny fel un o wyth tîm o'r Gyngres Genedlaethol fyddai'n cael symud i fyny.

Ond mae'r trafodaethau wedi dod i ben wedi i'r FA wrthod cais i symud gemau Cwpan FA Lloegr i ganol yr wythnos.

Blogio am ei phrofiadau 'oedd y penderfyniad iawn'

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Union fis yn ôl fe ysgrifennodd y newyddiadurwraig Llinos Dafydd flog i Cymru Fyw ble roedd hi'n trafod ei phrofiad o gael ei threisio yn ferch ifanc, mewn ymgais i geisio chwalu stigma.

Ers hynny, meddai, mae wedi cael ymateb cadarnhaol gan lawer o bobl, rhai yn rhannu eu profiadau eu hunain neu wedi siarad am y peth am y tro cyntaf.

"Wrth ystyried yr ymateb ydw i wedi ei gael ers hynny, rydw i'n argyhoeddedig fy mod i wedi gwneud y penderfyniad iawn," meddai mewn erthygl newydd heddiw.

Llinos Dafydd
Llinos Dafydd

Gohirio penderfyniad ar fwyty 'adenydd' Brychdyn

BBC Cymru Fyw

Mae Cyngor Sir y Fflint wedi gohirio gwneud penderfyniad ar ganiatáu i fwyty newydd gael ei adeiladu ym Mharc Manwerthu Brychdyn.

Roedd datblygwyr wedi gobeithio codi dau adeilad mewn siâp adenydd awyren, a hynny fel teyrnged i ffatri gyfagos Airbus.

Ond roedd Airbus wedi codi pryderon y gallai to glaswellt ar yr adeiladau ddenu mwy o adar i'r ardal, gan achosi risg i awyrennau sydd yn defnyddio Maes Awyr Penarlâg.

maes awyr penarlag
Samslipknot

Ailagor Siop y Pethe

Bale a Ramsey yn ysbrydoli Woodburn

BBC Sport Wales

Mae ymosodwr Lerpwl a Chymru dan 19, Ben Woodburn, wedi dweud fod sêr tîm cyntaf Cymru yn ei ysbrydoli.

Mae Woodburn, sy'n 17 oed, yn chwarae i Lerpwl dan 23 ac yn cael eu ystyried fel un o sêr mwyaf talentog ymhlith chwaraewyr ifanc Cymru.

Fe sgoriodd ddwy gôl i'r tîm dan 19 ddoe wrth iddyn nhw drechu Lwcsembwrg o 6-2.

woodburn
BBC

Gwadu argyfwng dros gynllun Rhentu Doeth Cymru

BBC Cymru Fyw

Mae'r Ysgrifennydd Cymunedau, Carl Sargeant wedi gwrthod honiadau gan y gwrthbleidiau bod system newydd i gofrestru landlordiaid yng Nghymru yn wynebu argyfwng.

Wythnos sydd i fynd nes i'r cyfnod cofrestru gau ar gyfer cynllun Rhentu Doeth Cymru, ac fe fydd unrhyw un sydd ddim yn gwneud hynny mewn pryd yn cael dirwy o £150 o leiaf.

Mae llai na 50,000 wedi cofrestru hyd yn hyn, er bod Cymdeithas y Landlordiaid Preswyl yn honni bod 130,000 o bobl sydd angen gwneud.

Yn ôl Llywodraeth Cymru fe allai'r nifer sydd angen cofrestru fod cyn lleied â 70,000, ac maen nhw wedi gwrthod galwad i ymestyn yr amser cofrestru.

tai
Thinkstock

Cofiant cyn ffoadur o Cameroon

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Mae cyn ffoadur o Cameroon sydd bellach wedi ymgartrefu yng Nghymru wrthi'n ysgrifennu cofiant am ei daith ryfeddol o frad teuluol, defodau siamanaidd, a blynyddoedd coll yn Rwsia.

Fe adawodd Eric Ngalle Charles ei wlad enedigol 17 mlynedd yn ôl, ac ar ôl dal awyren i Brydain fe gafodd ei hun drwy hap a damwain ar fws i Gaerdydd.

Bellach mae wedi ymgartrefu yn y brifddinas, ac mae'r bardd a'r perfformiwr wedi bod yn siarad wrth Cymru Fyw am ei siwrne anhygoel.

Eric Ngalle Charles
BBC

Celf Iwan Bala yn 'pechu' ym Mhenarth

Wales Online

Mae gwaith celf gan yr artist Iwan Bala sydd yn cael ei arddangos ym Mhenarth wedi cael ei feirniadu am fod yn "ddi-chwaeth a phornograffig".

Mae'r cartŵns, sydd yn cynnwys Theresa May yn eistedd ar y tŷ bach a Boris Johnson yn torri gwynt, yn ymateb i "wallgofrwydd gwleidyddol" Brexit, yn ôl yr arlunydd.

Dywedodd y cynghorydd lleol Anthony Ernest fod y gwaith yn "annerbyniol", ond mynodd Iwan Bala fod celf "yn bownd o bechu rhai pobl" os yw'n ymdrin â gwleidyddiaeth.

View more on twitter

Hywel Gwynfryn yn cyfieithu cân Cohen

BBC Radio Cymru

Cymro'n torri record hwylio

BBC Sport Wales

Mae Cymro wedi torri'r record am y person cyflymaf i hwylio ar draws y cyhydedd yn ystod ras y Vendee Globe.

Alex Thomson, 42, sydd yn arwain y ras ar hyn o bryd ac mae'n ceisio bod yr hwyliwr cyntaf o Brydain i ennill y ras di-stop o gwmpas y byd ar ei ben ei hun.

Roedd amser Thomson o naw diwrnod, saith awr a thri munud yn record newydd o fewn y ras, gan guro'r amser a osodwyd gan y Ffrancwr, Jean Le Cam yn 2004.

Alex Thomson
Alex Thomson Racing

Newid trefniadau Gwobr Gerddoriaeth Gymreig

BBC Wales News

Mae trefnwyr Gwobr Gerddoriaeth Gymreig 2016 wedi gorfod newid trefniadau eu noson wobrwyo ar y funud olaf yn dilyn cwynion.

Roedd disgwyl i'r seremoni yn The Depot, Caerdydd ar 24 Tachwedd gynnwys perffomiadau cerddorol byw fel rhan o'r arlwy.

Ond yn dilyn cwynion am lefelau sŵn yn y lleoliad, dim ond seremoni wobrwyo gwahoddiad-yn-unig fydd yn cael ei chynnal nawr.

Cafodd y wobr ei sefydlu gan y DJ Huw Stephens, a'r enillydd llynedd oedd Gwenno gyda'i halbwm 'Y Dydd Olaf'.

gwobr gerddoriaeth gymreig
BBC
Mae'r enwebiadau eleni yn cynnwys artistiaid fel 9Bach, Sŵnami, Plu and Alun Gaffey

Len Allchurch: Yr Elyrch yn talu teyrnged

Twitter

Cyngor Fflint yn galw am fwy o arian

Daily Post

Mae prif weithredwr Cyngor Sir Fflint wedi galw ar Lywodraeth Cymru i edrych eto ar y fformiwla maen nhw'n ei ddefnyddio i ddosbarthu arian i awdurdodau lleol.

Daw hyn wrth i'r cyngor wynebu gorfod gwneud £24m o doriadau i'w cyllideb dros y tair blynedd nesaf.

Dywedodd Mr Everett fod y "bwlch rhwng y rheiny sydd yn cael y mwyaf a'r lleiaf o arian yn rhy fawr".

Cefnogaeth yn y canolbarth i daith Aled Hughes

Twitter

Mae Aled Hughes dal yn gwibio mynd ar ei daith feics ar hyd Cymru, gyda disgyblion Machynlleth yno i'w annog yn gynharach.

Teithio o Lanilar i Dywyn y mae o heddiw, a hynny'n rhan o'i her i godi arian i Plant Mewn Angen.

View more on twitter

Len Allchurch, aelod o garfan enwog Cymru yn 1958 wedi marw

BBC Sport Wales

Enwi gwersyll gorau Cymru

Wales Online

Mae perchnogion gwersyll ger Llanfair ym Muallt, Powys wedi dweud eu bod wedi cael eu "synnu'n llwyr" ar ôl cael eu henwi fel gwersyll gorau Cymru gan yr AA.

Does gan Fforest Fields ddim cyfleusterau fel pwll nofio a charafannau statig, ond mae ar ganol fferm ger llynnoedd, coedwigoedd a bywyd gwyllt.

Cafodd 860 o wersylloedd ar draws y DU eu harolygu fel rhan o'r gystadleuaeth, ac fe fydd y goreuon yn ymddangos yn llyfryn 2017 yr AA ar garafanio a gwersylla.

Arestio dau yn dilyn ymosodiad

Heddlu Gogledd Cymru

Mae dau ddyn lleol wedi cael eu harestio yn dilyn ymosodiad yn ardal Parc Bodnant o Landudno neithiwr.

Cafodd swyddogion eu galw am 23:40 wedi i ddyn 24 ddioddef anafiadau ac mae'r heddlu yn gofyn i unrhyw lygaid-dystion gynnig gwybodaeth fyddai o gymorth i'w hymchwiliad.

Cwmni datblygu'n mynd i'r wal

Carmarthen Journal

Gobaith gwreiddiol Kayboo Ltd oedd datblygu gwesty yn Nhalacharn meddai'r Carmarthen Journal.

View more on twitter

Milwr wedi'i 'lofruddio' ar noson allan

BBC Wales News

Mae llys wedi clywed bod milwr oedd ar noson allan ym Mhowys wedi ei ladd gan ddyn oedd ychydig ynghynt wedi brolio mai fe oedd y "dyn caletaf yn y dref".

Doedd Matthew Boyd ddim ar ddyletswydd yn Aberhonddu pan ddigwyddodd yr ymosodiad honedig.

Fe glywodd Llys y Goron Caerdydd bod Jake Vallely, 23, wedi taro Preifat Boyd i'r llawr cyn rhedeg i ffwrdd.

Mae Mr Vallely yn gwadu'r cyhuddiad o lofruddiaeth, ac mae ei ffrind Aaeron Evans, 23, yn gwadu cyhuddiad o ddynladdiad.

matthew boyd
Llun teulu

Awema: Comisiwn Elusennau yn beirniadu

BBC Cymru Fyw

Mae'r Comisiwn Elusennau wedi beirniadu ymddiriedolwyr cyn-elusen ar ôl i'w phrif weithredwr brynu tocynnau rygbi, aros mewn gwestai moethus a thalu am fwyd drud ar dreuliau.

Fe wnaeth Cymdeithas Lleiafrifoedd Ethnig Cymru Gyfan (AWEMA) dderbyn £7m dros ddegawd, llawer o hynny gan Lywodraeth Cymru.

Ond yn 2012 fe godwyd pryderon ynglŷn â'r ffordd yr oedd y prif weithredwr Naz Malik yn rhedeg y sefydliad. 

Fe wnaeth adroddiad gan Swyddfa Archwilio Cymru ddarganfod bod Mr Malik wedi cynyddu ei gyflog heb ganiatâd y bwrdd, a'i fod wedi cyflogi ac yna cynyddu cyflog ei ferch, Tegwen, "heb unrhyw fath o gystadleuaeth fewnol nac allanol".

Fe gafwyd Mr Malik yn ddi-euog o ddau honiad o dwyll mewn achos llys yn 2014.  

awema
BBC

Merch wedi recordio ymosodwr ar ei ffôn

BBC Cymru Fyw

Mae dyn o Bontypridd wedi cael ei garcharu yn dilyn ymosodiad rhyw, wedi i ferch recordio'r digwyddiad ar ei ffôn.

Fe wnaeth Peter Odukoya, 27, oedd yn fyfyriwr ym Mhrifysgol Caerdydd ac yn wreiddiol o Nigeria, ymosod ar y ddynes ar ôl mynd â hi nôl i'w fflat ar ôl noson allan.

Roedd hi wedi troi'r ap recordio ymlaen ar ei ffôn, ac fe wnaeth hwnnw ei chofnodi yn dweud wrth Mr Odukoya: "Dwi ddim eisiau hyn. Dwi wedi meddwi."

Ar ôl llwyddo i'w wthio oddi ymaith fe ddihangodd i'r 'stafell ymolchi a ffonio ffrind i ddod i'w hachub.

Cafodd Mr Odukoya ei garcharu am flwyddyn gan Llys y Goron Caerdydd, a'i roi ar y gofrestr troseddwyr rhyw am 10 mlynedd.

Holi barn ar addysg Gymraeg ym Mhowys

Golwg 360

Fe fydd Cyngor Sir Powys yn dechrau ymgynghoriad yr wythnos nesaf ar ddyfodol addysg Gymraeg yn Ysgol Uwchradd Aberhonddu, yn ôl Golwg360.

Y bwriad ar hyn o bryd yw symud y ffrwd Gymraeg o Aberhonddu i gampws yn Llanfair ym Muallt, 16 milltir i ffwrdd, oherwydd y “nifer fechan” o ddisgyblion sydd yn dewis yr opsiwn.

Powys yw un o’r ychydig siroedd yng Nghymru sydd heb ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg ar hyn o bryd.

100 o gŵn wedi'u smyglo mewn fferi

RSPCA Cymru

Mae'r RSPCA wedi dweud eu bod wedi dod o hyd i 100 o gŵn bach oedd yn cael eu cludo'n anghyfreithlon ar fferi rhwng Dulyn a Chaergybi fore ddydd Mawrth.

Yn ôl yr elusen anifeiliaid, roedd y cŵn yn cael eu cludo dan amgylchiadau "afiach" gan grwpiau troseddol oedd yn ceisio gwneud arian ohonynt.

Ar ôl cael eu harchwilio fe gafodd y cŵn eu cludo nôl i Iwerddon, ble mae'r awdurdodau yn ceisio dod o hyd i gartrefi newydd iddynt.

cwn bach
RSPCA
Roedd y cŵn bach wedi'u cadw mewn cawelli oedd wedi'u cuddio tu ôl i fêls gwair

Swyddi'n mynd yng Nglannau Dyfrdwy

BBC Cymru Fyw

Mae cwmni technoleg meddygol sydd yn cyflogi bron i 500 o bobl yng Nglannau Dyfrdwy wedi dweud eu bod yn bwriadu cael gwared â 93 o swyddi yn yr ardal.

Bwriad ConvaTec yw newid eu ffatri yng Nglannau Dyfrdwy yn ganolfan rhagori, fyddai'n golygu bod angen llai o staff yn gweithio yno.

Bydd staff presennol yn cael cynnig diswyddiad gwirfoddol, ac mae disgwyl i'r newid greu 10 swydd newydd o safon uchel.

Cafodd y cwmni £100,000 o grant gan Lywodraeth Cymru ym mis Mai 2015, ac fe ddywedodd Aelod Cynulliad yr ardal, Carl Sargeant, ei fod yn "siomedig tu hwnt" gyda'r newyddion diweddaraf.

convatec
BBC

Sam Ricketts yn ymddeol

Twitter

Mae Sam Ricketts, 35, wedi ymddeol o bêl-droed yn dilyn anaf i'w ben-glin.

Fe chwaraeodd Ricketts 52 o weithiau dros Gymru rhwng 2005 a 2014, ac roedd dal yn y garfan ar ddechrau ymgyrch ragbrofol Euro 2016.

Ar hyn o bryd mae'n gwneud ei fathodynnau hyfforddi gyda Chymdeithas Bêl-droed Cymru, ac fe ddywedodd ei fod yn edrych ymlaen at "bennod newydd" yn ei yrfa.

View more on twitter

Dyn yn dioddef ymosodiad yn Llandudno

Daily Post

Cynghrair 'gwrth-Llafur' ar Gyngor Caerdydd?

BBC Wales News

Mae Aelod Cynulliad Plaid Cymru wedi awgrymu y dylai ei blaid gydweithio â phleidiau eraill i atal Llafur rhag cipio pŵer yng Nghaerdydd unwaith eto yn etholiadau'r cyngor y flwyddyn nesaf.

Yn ôl Neil McEvoy, sydd hefyd yn gynghorydd yn y brifddinas, byddai modd sicrhau mwyafrif drwy gydweithio â'r Democratiaid Rhyddfrydol, Gwyrddion a chynghorwyr annibynnol.

Dywedodd Llafur bod Mr McEvoy yn ceisio "cerfio'r brifddinas y tu ôl i ddrysau caeedig".

neil mcevoy
BBC

Ysbytai'n methu targedau adrannau brys

BBC Cymru Fyw

Mae adrannau brys ysbytai yng Nghymru wedi methu eu targedau ar amseroedd aros unwaith eto.

Dangosodd ffigyrau mis Hydref bod 82.3% o gleifion wedi gorfod aros llai na phedair awr, gostyngiad bychan o'r 82.9% ym mis Medi.

Mae hynny dal yn is na'r targed o 95% y mae Llywodraeth Cymru wedi'i osod.

Roedd mis Hydref yn brysurach i'r adrannau brys, gyda 86,922 o gleifion yn cael eu gweld - cynnydd o 700 ar y mis blaenorol.

adrannau brys
BBC

Gohirio gêm gwpan oherwydd niwl

Wales Online

Fe sicrhaodd CPD Y Barri eu lle yr wythnos diwethaf yn rownd derfynol Cwpan Cynghrair Cymru - ond dyw hi ddim yn glir eto pwy fyddan nhw'n ei wynebu yn y ffeinal.

Mae hynny oherwydd bod yr ornest arall yn y rownd gyn-derfynol - rhwng Gap Cei Connah a'r Seintiau Newydd - wedi gorfod cael ei gohirio neithiwr oherwydd bod niwl trwchus wedi disgyn dros y stadiwm.

Roedd 73 munud o'r gêm eisoes wedi cael ei chwarae, a'r sgôr yn 2-2, ond gyda'r chwaraewyr yn ei chael hi'n anodd gweld ei gilydd fe benderfynodd y dyfarnwr nad oedd modd parhau.

Bydd yr ornest yn cael ei hailchwarae ddydd Mawrth nesaf.

View more on twitter

Cymeradwyo cynllun hen ysbyty Dinbych

BBC Cymru Fyw

Mae pwyllgor cynllunio Cyngor Sir Ddinbych wedi cymeradwyo cynllun i ail-ddatblygu safle hen ysbyty seiciatryddol Dinbych.

Roedd y cais gerbron Cyngor Sir Ddinbych i drawsnewid yr adeilad rhestredig Gradd II yn unedau busnes a 34 o fflatiau, yn ogystal ag adeiladu 200 o dai ar dir cyfagos.

Cafodd y cais ei gyflwyno gan Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog, a hynny wedi i'r awdurdod lleol ennill brwydr yn y llys i weithredu gorchymyn prynu gorfodol oddi wrth y perchnogion presennol, Freemont (Denbigh).

Conwy yn trafod sut i ddenu mwy o dwristiaid yn y gaeaf

BBC Cymru Fyw

Mae swyddogion cyngor ac arweinwyr busnes yng Nghonwy yn cyfarfod i drafod sut y gallen nhw ddenu mwy o dwristiaid yn ystod misoedd y gaeaf.

Y gobaith yw ceisio sicrhau bod y tymor twristiaid yn para drwy gydol y flwyddyn, gan arwain at safon gwell o swyddi.

Yn ôl Cyngor Conwy mae 41% o swyddi yn yr ardal yn rhai rhan amser, gyda'r cyflog cyfartalog yn £23,000 - a dydi hynny ddim yn ddigon, medden nhw, i bobl allu fforddio prynu tŷ.

Llandudno
BBC

Y cais rygbi gorau erioed?

BBC Sport

Dyma'r cwestiwn sy'n cael ei ofyn gan BBC Sport, wrth gyhoeddi fideo o gais anhygoel Alan Knuckey o glwb Chaltorn Park.

Mae'r fideo wedi ei gweld ar hyd a lled y byd erbyn hyn, ac mae Knuckey wedi gwneud dipyn o enw iddo'i hun o ganlyniad i'w gampau.

Rygbi
BBC

Diweithdra yn cynyddu yng Nghymru

BBC Cymru Fyw

Mae diweithdra yng Nghymru wedi codi ychydig i 4.4% yn ystod y mis diwethaf, yn ôl ffigyrau diweddaraf y Swyddfa Ystadegau.

Y ffigwr ar draws Prydain ydi 4.8%, a de orllewin Lloegr, de ddwyrain Lloegr a dwyrain Lloegr yw'r unig ardaloedd sydd â chyfradd is na Chymru.

Dywedodd yr ONS bod 67,000 o bobl yng Nghymru yn ddi-waith - 3,000 yn fwy na'r cyfnod rhwng Ebrill a Mehefin ond 23,000 yn llai na'r un adeg llynedd.

Trafod dyfodol safle hen ysbyty Dinbych

BBC Cymru Fyw

Bydd cynlluniau i ail-ddatblygu hen safle'r ysbyty seiciatryddol yn Ninbych yn cael eu trafod heddiw gan gynghorwyr Sir Ddinbych. 

Bwriad Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog - sy'n arbenigo mewn safleoedd ac adeiladau hanesyddol - ydy codi cymysgedd o gartrefi ac unedau busnes yno. 

Fe enillodd y cyngor orchymyn pryniant gorfodol er mwyn dod yn berchnogion ar y safle wrth i gyflwr yr adeilad ddirywio'n sylweddol.

Ysbyty
Ymddiriedolaeth Adfywio'r Tywysog

Is-reolwr newydd i'r Elyrch

BBC Sport Wales

100 o swyddi yn y fantol ar Lannau Dyfrdwy

The Leader

Trafod diddymu tollau pontydd Hafren

BBC Cymru Fyw

Bydd Aelodau'r Cynulliad yn trafod cynnig i ddiddymu tollau pontydd Hafren heddiw, pan fyddan nhw'n cael eu trosglwyddo'n ôl i berchnogaeth gyhoeddus y flwyddyn nesaf. 

Mae'r cynnig wedi ei gyflwyno gan UKIP, gyda'r gwrthbleidiau eraill hefyd yn ei gefnogi. Mae rhai aelodau Llafur yn credu y dylai'r tollau barhau, gyda'r elw yn cael ei ychwanegu at gronfa Metro De Cymru. 

Pont
BBC