a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

A dyna ni...

BBC Cymru Fyw

Dyma ddiwedd y llif byw dyddiol, ond cofiwch am lif byw arbennig Cymru Fyw am 19:15 heno, wrth i dîm pêl-droed Cymru obeithio ail-brofi'r wefr a gafwyd yn Euro 2016 wrth ddechrau eu hymgyrch i gyrraedd Cwpan y Byd 2018.

Bydd yr ymgyrch yn dechrau gydag ymweliad Moldova â Stadiwm Dinas Caerdydd heno.

Ashley Williams
Getty Images

Medal frenhinol i gemegydd blaenllaw

Newyddion 9

Beth sydd gan Charles Darwin, Michael Faraday a Syr Humphrey Davy yn gyffredin? 

Oedden, mi oedden nhw'n wyddonwyr byd enwog - ond hefyd ill tri'n ennillwyr y fedal frenhinol am arloesi yn y byd gwyddonol. 

Nawr mae'r cemegydd Syr John Meurig Thomas o Gwm Gwendraeth yn ymuno â'r rhestr ddethol yma.

Aled Huw aeth i gyfarfod y gwyddonydd yng Nghaergrawnt.

Gallwch weld y cyfweliad llawn ar Newyddion 9 am 21:00 heno ar S4C.

Medal wyddoniaeth i gemegydd o Gwm Gwendraeth

Rhaid i bennaeth newydd Aberystwyth fedru’r Gymraeg

Golwg 360

Mae golwg 360 yn adrodd, fe fydd yn rhaid i Bennaeth newydd Prifysgol Aberystwyth allu deall a sgwrsio yn Gymraeg, ynghyd â gwneud cyflwyniadau clir yn yr iaith, yn ôl manylion y swydd sydd wedi’i hysbysebu’r wythnos hon.

Mae’r pecyn gwybodaeth ar gyfer swydd Is-Ganghellor y Coleg Ger y Lli yn nodi’n glir bod disgwyl i’r ymgeisydd llwyddiannus allu deall Cymraeg mewn cyfarfodydd, mewn sgyrsiau wyneb yn wyneb a thros y ffôn, a bod hynny’n flaenoriaeth.

Trafferthion Gŵyl Rhif 6 – ‘Trychineb i’r ŵyl a’r economi leol’

BBC Cymru Fyw

Mae cynghorydd lleol yn dweud na roddodd yr awdurdodau ddigon o wybodaeth i drefnwyr Gŵyl Rhif 6 am gyflwr y tir. 

Dywedodd y Cynghorydd Alwyn Gruffydd y dylai'r rhai oedd yn yr ŵyl hawlio arian gan yr asiantaethau lleol sy’n delio a llifogydd. 

Dywedodd hefyd nad oedd yna fai ar y trefnwyr. 

Mae Cyngor Gwynedd wedi dweud y byddan nhw yn cwrdd gyda'r trefnwyr a'r partneriaid eraill yn y dyfodol i edrych ar y trefniadau. 

Ar y ffyrdd...

Teithio BBC Cymru

Mae’r A451, Heol Caer, ar gau i’r ddau gyfeiriad wedi damwain ddifrifol gan effeithio teithwyr rhwng yr Wyddgrug a Wrexham.

Mae’r A465, Ffordd Blaenau’r Cymoedd, ar gau tua’r gorllewin oherwydd damwain cyn cylchfan Gilwern. 

Mae’r dargyfeiriad yn mynd trwy ganol Gilwern.

Dyn wedi'i gyhuddo o ymosodiad hiliol

BBC Cymru Fyw

Mae dyn yn y ddalfa wedi ei gyhuddo o ymosodiad hiliol yn dilyn digwyddiad mewn tŷ bwyta Indiaidd yn y Gelli Gandryll.

Mae'r dyn 31 oed, sy'n dod o'r dref, yn wynebu cyhuddiadau o ymosod, o droseddu ar sail hil, o ymosod ar heddwas a dau gyhuddiad o wrthsefyll arést.

Mi fydd o'n ymddangos yn y llys ddydd Iau.

Red Indigo
Google
Red Indigo yng nghanol y Gelli oedd lleoliad yr ymosodiad honedig

Côr y Cewri a’r Preseli – cloddio safleoedd

Golwg 360

Dywed golwg 360 fod ymchwil i ddarganfod a oes cysylltiad rhwng rhai o gerrig Côr y Cewri a Chymru wedi cymryd cam ymlaen dros y penwythnos, wrth i archeolegwyr ddechrau cloddio safle newydd.

Ym mis Rhagfyr y llynedd, fe gyhoeddodd cymdeithas archaeolegol Antiquity adroddiad yn awgrymu y gallai rhai o gerrig Côr y Cewri Wiltshire, Lloegr fod wedi tarddu o gwareli yng ngogledd Sir Benfro.

Y Post Prynhawn yn fyw o'r stadiwm!

BBC Radio Cymru

Dewi Llwyd a Gareth Blainey yn paratoi i ddarlledu'r Post Prynhawn o Stadiwm Dinas Caerdydd cyn gêm Cymru v Moldova. Ymunwch â nhw rhwng 5 - 6 o'r gloch.  

dewi
BBC

Y rhaglenni yn barod...

Twitter

Noel Gallagher yn Frenin y sioe!

Wales Online

Mae Wales Online wedi cyhoeddi broliant o'r perfformiad olaf ar brif lwyfan Gwyl Rhif 6 neithiwr.

Er gwaethaf y baw a'r llaca, mae'r wefan yn mynd ati i ganmol perfformiad arbennig sylfaenydd Oasis, wrth iddo wahodd Paul Weller ymlaen i ganu rhai o glasuron The Jam, yn ogystal â rhai o anthemau mwyaf y band roc a rôl o Fanceinion, Oasis.

noel a paul
stage no 6

Damwain: dyn yn yr ysbyty

BBC Cymru Fyw

Mae dyn oedrannus yn yr ysbyty ar ôl iddo gael ei dorri o'i gar yn dilyn gwrthdrawiad ym Mlaenau Gwent amser cinio. 

Digwyddodd y ddamwain rhwng dau gar am 13:00 ar Ffordd King ym Mrynmawr. 

Llwyddodd tri o bobl eraill i adael eu ceir cyn i'r gwasanaeth tân gyrraedd.

Yr ymgyrch nesaf

Trafferthion ar y trenau

Twitter

Mae 'na oedi y prynhawn 'ma ar wasanaethau Trenau Arriva Cymru rhwng gorsafoedd Porth ac Ystrad Rhondda.

Problemau gyda signalau sy'n achosi'r oedi.

Mae'r cwmni'n rhybuddio y gallai'r trafferthion barhau tan 21:00 heno.

View more on twitter

Dyn wedi marw ar ôl i'w gar daro wal

BBC Cymru Fyw

Mae dyn wedi marw ar ôl i'w gar daro wal yn Ninbych y Pysgod. 

Cafodd yr heddlu eu gyrru i'r digwyddiad nos Sul. 

Mae'r heddlu yn gofyn i lygad dystion gysylltu gyda nhw trwy ffonio 101. 

Heol Heywood
Google
Cafodd yr heddlu eu galw i'r digwyddiad ar Heol Heywood

135 o yrwyr wedi eu gwahardd

ITV

Mae Heddlu Gwent yn dweud bod 135 o yrwyr wedi eu gwahardd yn y flwyddyn ddiwethaf am eu bod wedi gyrru ar ôl cymryd cyffuriau. 

Daw'r ffigyrau wedi i brawf newydd gael ei ddefnyddio sydd yn cymryd sampl o boer rhywun.

Y One Show yn dathlu degawd

BBC Cymru Fyw

Mae'r rhaglen The One Show yn dathlu degawd o fod ar yr awyr. 

Y Gymraes Alex Jones yw un o brif gyflwynwyr y rhaglen. 

Dywedodd Alex mai Hillary Clinton oedd un o'r gwestai mwyaf cofiadwy ar y rhaglen, ac fod canu gyda Stevie Wonder yn dipyn o brofiad. 

Alex
BBC
Cyflwynwyr y One Show, Matt Baker ac Alex Jones

Mwynhau er y glaw yng ngŵyl Rhif 6

BBC Cymru Fyw

Er bod y glaw mawr wedi gwneud y penawdau yng Ngŵyl Rhif 6 eleni, mae miloedd o bobl wedi heidio i'r ŵyl gerddoriaeth boblogaidd ym Mhortmeirion dros y penwythnos.  

Dyma gasgliad o luniau'r ffotograffydd Iolo Penri. 

Coedwig
IOLO PENRI

Asesu ymgyrch Cymru

The Guardian

Ar wefan y Guardian mae erthygl gan Paul Doyle a Stuart James yn asesu pa mor dda wnaiff Cymru, Gogledd Iwerddon a Gweriniaeth Iwerddon yn eu hymgyrch i gyrraedd Cwpan y Byd yn Rwsia, 2018. 

Mae'r erthygl yn trafod y newidiadau i dîm hyfforddi Cymru a'r mannau y dylai Cymru geisio cryfhau dros y flwyddyn nesa.

Ramsey
BBC
Mae Aaron Ramsey yn absenol heno oherwydd anaf, ond fe fydd yn ffigwr holl bwysig yn yr ymgyrch i gyrraedd Rwsia 2018

Prynhawn llwyd a llaith

Tywydd, BBC Cymru

Dywed Gwennan Evans: "Bydd hi’n brynhawn llwyd a llaith i’r rhan fwyaf ond gallai hi godi’n brafiach mewn rhai ardaloedd yn y dwyrain. 

"Bydd hi’n glos gyda’r tymheredd yn cyrraedd 23°C yn yr heulwen."

Damwain: dyn wedi marw

Heddlu Gogledd Cymru

Mae dyn wedi marw yn dilyn gwrthdrawiad ger Y Wyddgrug. 

Digwyddodd y ddamwain rhwng beic modur a Ford Fiesta y bora 'ma ond fe fu farw gyrrwr y beic modur yn y fan a'r lle. 

Mae gyrrwr y car wedi ei arestio ar ôl iddo fethu prawf cyffuriau. 

Mae'r heddlu yn gofyn i lygad dystion gysylltu trwy ffonio 101. 

Siopwr yn colli apêl wedi ymosodiadau rhyw ar ferched

BBC Cymru Fyw

Mae siopwr o Bowys wedi cael gorchymyn i dalu iawndal o £1,000 i dair o ferched fel iawndal am gyfres o ymosodiadau.

Roedd Raymond Grenfell, sy'n 70 oed, wedi apelio yn erbyn pedair euogfarn am ymosod yn rhywiol yn ei siop.

Ond cafodd ei apêl ei wrthod yn Llys y Goron Merthyr Tudful, ble ddywedodd y barnwr bod ganddo "ddiffyg parch at ferched."

siop
bbc

Tommo yn cyhoeddi yn y stadiwm

Chwaraeon BBC Cymru

Cyflwynydd Radio Cymru, Tommo, fydd yn gwneud y cyhoeddiadau yn Stadiwm Dinas Caerdydd heno pan fydd Cymru yn wynebu Moldova. 

Dyma fydd gêm gyntaf Cymru yn yr ymgyrch ar gyfer Cwpan y Byd yn Rwsia, 2018, gyda Awstria, Iwerddon, Georgia a Serbia hefyd yng Ngrŵp D. 

tommo
bbc

Cymry Llundain yn osgoi diddymiad yn yr Uchel Lys

BBC Sport Wales

Mae Clwb Rygbi Cymry Llundain wedi osgoi cael ei ddiddymu, wedi i'w dyledion treth gael eu talu.

Roedd y clwb yn wynebu gorchymyn dirwyn i ben, ond cafodd y gorchymyn ei ddileu pan glywodd yr Uchel Lys ddydd Llun bod rhywun wedi talu'r dyledion.

rygbi
Getty Images

Cofiwch y llif byw heno!

Mwy angen eu hachub o'r Wyddfa

BBC Cymru Fyw

Mae ymgyrch i ddenu twristiaid wedi arwain at gerddwyr a dringwyr heb offer priodol angen eu hachub ar Yr Wyddfa, yn ôl timau achub mynydd.

Cafodd dîm achub mynydd Llanberis eu galw 43 gwaith i fynydd uchaf Cymru ym mis Awst - y ffigwr misol uchaf erioed.

Roedd y mwyafrif o'r rhain yn bobl oedd wedi dioddef anafiadau i'w coesau neu yn rhy flinedig i barhau.  

Epic
HEFIN OWEN
Arwydd Epic ym Mhen-y-Gwryd

Dyn yn cyfaddef llofruddio ei gymydog

BBC Cymru Fyw

Mae dyn 36 oed wedi cyfaddef llofruddio ei gymydog 63 oed ym Mae Caerdydd ym mis Mawrth.

Fe wnaeth Kris Wade ymddangos yn Llys y Goron Caerdydd trwy gyswllt fideo i bledio'n euog i lofruddio Christine James rhwng 20 Chwefror a 3 Mawrth eleni.

Cafodd corff Ms James ei ddarganfod yn ei fflat yn ardal Century Wharf wedi iddi fethu awyren o Faes Awyr Gatwick.

Dynes
Google/Heddlu De Cymru

Gŵyl Rhif 6: ymateb

BBC Cymru Fyw

Mi oedd Bethan Williams yn yr ŵyl. 

Mae'n esbonio beth oedd ei sefyllfa hi. 

Bethan Williams

Plant maeth yn symud o un cartref i'r llall

ITV

Mae elusen Action for Children yn dweud bod nifer o blant maeth yn gorfod symud o un cartref i'r llall bob blwyddyn.

Maent yn dweud bod hyn yn gallu effeithio ar sgiliau cymdeithasol plant, eu hymddygiad a'u cyflwr iechyd meddwl. 

Maent wedi lansio apêl i geisio dod o hyd i rieni maeth newydd.

Bwlch yr Oernant wedi cau

Heddlu Gogledd Cymru

Mae ffordd yr A542 ym Mwlch yr Oernant yn Sir Ddinbych wedi bod ar gau yn dilyn damwain ffordd ddifrifol y bore yma. 

Mae'n debyg fod car wedi gadael y ffordd ac wedi disgyn i lawr dibyn.

Gwrthdrawiad ger Y Wyddgrug

BBC Cymru Fyw

Mae'r A541 ar gau ger Y Wyddgrug yn dilyn gwrthdrawiad rhwng car a beic modur y bora 'ma. 

Cafodd yr ambiwlans ei galw toc cyn 10:00 ac mae'r Heddlu yn cynnal ymchwiliad. 

Gŵyl Rhif 6: fideo

BBC Cymru Fyw

Yr olygfa yng Ngwyl rhif 6 bore 'ma

Gŵyl Rhif 6: gwaith CNC

Cyfoeth Naturiol Cymru

Mae swyddogion o Cyfoeth Naturiol Cymru wedi bod yn cydymdeimlo gyda'r bobl gafodd ei heffeithio gan y glaw trwm yn ystod Gŵyl Rhif 6.

Dywedodd Dylan Williams o Cyfoeth Naturiol Cymru: "Mae'r ardal a ddefnyddir ar gyfer parcio ceir yn orlifdir naturiol sydd o dan ddŵr yn rheolaidd yn ystod cyfnodau o law trwm.

"Er gwaethaf hyn, roedd gennym staff allan drwy'r penwythnos yn agor a chau'r llifddorau ym Mhorthmadog er mwyn helpu i leihau lefelau dŵr ar y gorlifdir. 

"Heb ein hymdrechion, fe allai dŵr llif yn yr ardal - sydd yn orlifdir naturiol - fod yn llawer dyfnach. 

"Er na fydd hyn fawr o gysur i'r bobl sydd a'i ceir yn sownd, gallai'r sefyllfa fod yn llawer gwaeth heb ein rhwydwaith o amddiffynfeydd llifogydd sy'n lleihau'r perygl o lifogydd i Borthmadog."

Mathemateg – adnoddau newydd i rieni a gofalwyr

Golwg 360

A hithau’n ddechrau tymor ysgol newydd, dywed Golwg360 fod Ysgrifennydd Addysg Llywodraeth Cymru wedi lansio adnoddau newydd heddiw i gynorthwyo rhieni a gofalwyr i helpu eu plant â’u gwaith cartref mathemateg.

Mae’r adnoddau’n cynnwys llyfrynnau gwaith ar-lein ar gyfer gwahanol ystod oedrannau, fideos sy’n esbonio’r gwaith a bydd llyfrynnau copi caled yn cael eu dosbarthu i ysgolion Cymru ar Fedi 26.

Gŵyl Rhif 6: teithio ar y trên adref

BBC Cymru Fyw

Mae rhai oedd wedi bod yn yr ŵyl wedi penderfynu teithio yn ôl adref ar y trên gan adael eu ceir ym Mhorthmadog. 

Dywedodd un dyn y bydd ei gar yn cael ei dynnu i Lundain ar ôl cael ei ddifrodi yn y mwd. 

Dywedodd Tim, 41 oed bod yna "neb yn gwybod beth sydd yn digwydd" a bod llawer o bobl "yn flin iawn."

Mae'n dweud bod pobl wedi bod ar ben eu ceir yn disgwyl am help i allu symud o'r caeau: "Mae pobl wedi bod yna am 12 awr gyda'u plant. Mi oedd e yn eithaf brawychus." 

 Mae ei gar yn "ddarnau" meddai ar ôl cael ei dynnu o'r gors.

Cymry Llundain yn wynebu diddymiad yn yr Uchel Lys

BBC Cymru Fyw

Mae Clwb Rygbi Cymry Llundain yn gobeithio osgoi cael ei ddiddymu yn yr Uchel Lys, ble maen nhw'n wynebu gorchymyn dirwyn i ben heddiw.

Mae'r clwb yn credu eu bod wedi dod o hyd i fuddsoddwr all helpu talu eu dyledion.

Mae'r clwb gafodd ei ffurfio yn 1885 wedi ei chael hi'n anodd talu eu chwaraewyr a dydyn nhw heb ddarganfod olynydd i Rowland Phillips fel prif-hyfforddwr.

Rygbi
Getty Images

Gŵyl Rhif 6: lluniau o'r safle

BBC Cymru Fyw

Mwd
bbc
Mae tua 20 tractor yn helpu'r ceir i ddod o'r maes parcio
mwd
bbc
Ceir
BBC

Gŵyl Rhif 6: cyngor yn cydweithio

Cyngor Gwynedd

Mae Cyngor Gwynedd wedi cadarnhau fod swyddogion y cyngor wedi bod yn cydweithio efo trefnwyr Gwyl Rhif 6, yr heddlu a phartneriaid eraill drwy'r nos i ymateb i'r llifogydd ym meysydd parcio clwb rygbi Porthmadog. 

"Fel rhan o'r ymateb fe agorwyd Canolfan Orffwys i'r cyhoedd yng Nghanolfan Hamdden Glaslyn yn hwyr neithiwr. 

"Dros nos mae staff y Cyngor a gwirfoddolwyr o'r Groes Goch wedi darparu lloches a chefnogaeth i oddeutu 160 o unigolion. Mae'r Ganolfan Orffwys yn parhau ar agor i unrhyw un sydd ei angen."

Y Scarlets yn colli gartref

BBC Sport

Colli wnaeth y Scarlets dros y penwythnos yn erbyn Munster 23-13. Dechreuodd Scott Williams, Liam Williams a Gareth Davies dros y Scarlets, gyda'r canolwr Jonathan Davies ar y fainc.

scott williams
BBC
Canolwr y Scarlets a Chymru, Scott Williams

Galw am oedi i werthu hen safle ysgol

BBC Cymru Fyw

Mae menter gymunedol newydd yng Ngheredigion wedi galw ar y cyngor i oedi ar y broses o werthu hen safle Ysgol Dyffryn Teifi.

Bwriad y cyngor ydy gwerthu'r safle, gyda'r arian yn mynd tuag at Ysgol Bro Teifi sydd newydd agor.

Ond yn ôl y fenter newydd - Plant y Dyffryn - mae angen amser arnynt i godi'r arian er mwyn prynu'r hen safle.  

Ysgol
BBC