a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Cwestiynau i'r Prif Weinidog
  2. Datganiad a Chyhoeddiad Busnes
  3. Datganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol: Datganoli Trethi a'r Fframwaith Cyllidol
  4. Dadl: Cynllun Cyflawni “Law yn Llaw at Iechyd Meddwl”
  5. Dadl: Ail-enwi Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Y diweddaraf yn fyw

Gan Alun Jones a Nia Harri

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Hwyl Fawr

A dyna Senedd Fyw am heddiw. 

Fe fyddwn ni yn ôl bore fory am 11am ar gyfer cyfarfod o'r Pwyllgor Materion Cyfansoddiadol a Deddfwriaethol.

Y Senedd
BBC

Yr enw presennol ddim yn gweithio

Mae'r prif weinidog yn dweud nad yw'r enw Cynulliad Cenedlaethol Cymru erioed wedi gweithio mewn gwirionedd.

Mae'n gwrthwynebu sylwadau aelod UKIP Gareth Bennett sy'n honni mai dim ond pobl sy'n byw mewn rhyw "swigen ddiwylliannol a gwleidyddol" fyddai'n deall y term "Senedd" ac yn arbennig gyfeiriad Gareth Bennett at "drefedigaeth Gymraeg ei hiaith Pontcanna."

Mae Mr Jones yn dweud bod hyn yn gwneud i bethau swnio fel petai nad yw pobl yng Nghymru "sy'n siarad iaith benodol yn perthyn i'n prifddinas" a bod y sylw yn hollol anghywir. 

'Senedd wedi ennill cefnogaeth a dealltwriaeth'

Mae Bethan Jenkins yn nodi bod yr enw Cymraeg 'Senedd' wedi ennill cefnogaeth a dealltwriaeth ymysg y cyhoedd yn gyffredinol. A bod yr aelodau yn cytuno y dylai'r Llywydd a Chomisiwn y Cynulliad ystyried defnyddio, yn Gymraeg ac yn Saesneg, yr enw 'Senedd'.

Bethan Jenkins
BBC

'Senedd go iawn'

Mae yna alwadau wedi eu gwneud ers blynyddoedd i ail-enwi'r Cynulliad yn Senedd Cymru, gydag Arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies yn dweud yn 2012 bod y Cynulliad yn Senedd, heblaw ag mewn enw.

 Ym mis Mai fe wnaeth Ysgrifennydd Cymru, Alun Cairns, sôn bod Mesur Cymru yn cynnig cyfleuon i gyflwyno senedd go iawn i Gymru, gyda mwy o bwerau a llywodraeth fyddai'n gyfrifol am godi a gwario arian.  

Ail-enwi Cynulliad Cenedlaethol Cymru?

A'r pwnc ar gyfer dadl ola'r dydd yn y Siambr yw ail-enwi'r Cynulliad.

Roedd aelodau'r Cynulliad i fod i gynnal pleidlais ddydd Mawrth diwethaf ar gynllun i ail-enwi'r Cynulliad yn Senedd Cymru, ond fe gafodd cynnig gan y Llywodraeth ei ail-gyflwyno ar gyfer heddiw, gyda'r term Senedd Cymru yn cael ei ollwng a gofynwyd i'r Llywydd Elin Jones edrych ar ail-enwi'r corff.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud eu bod wedi gweithio gyda Ms Jones i gytuno ar gynnig. 

Roedd Prif Chwip Llafur yn y Cynulliad, Jane Hutt, wedi'n wreiddiol gyflwyno cynnig i aelodau'r Cynulliad yn dweud bod y Cynulliad yn cytuno " y dylai ei enw gael ei newid i "Senedd Cymru" ar y cyfle cyntaf posib."

137 o ymatebion

Mae Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd, Llesiant a Chwaraeon, Vaughan Gething yn dweud bod graddfeydd diagnosis wedi gwella. Mae'n tynnu sylw at rôl undebau llafur, ac yn ychwanegu y bydd y 137 o ymatebion i'r ymgynghoriad yn cael effaith ar bolisi.

Vaughan Gething
BBC

Taclo'r stigma sy'n wynebu pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl

Mae Caroline Jones UKIP yn sôn am yr angen i daclo'r stigma a'r gwahaniaethu yn erbyn pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl. Mae'n dweud mai dim ond 11% o arian y Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru sy'n cael ei wario ar wasanaethau iechyd meddwl.

Caroline Jones
BBC

Angen amrywiaeth eang o opsiynau o ran triniaeth

Mae Rhun ap Iorwerth yn cyfeirio at adroddiad gan Elusen Gofal gafodd ei gyhoeddi ddoe ac yn dweud bod angen i bobl allu cael amrywiaeth eang o opsiynau o ran triniaeth.

Cynnig gwelliant

Mae'r Ceidwadwyr yn cyflwyno gwelliant:

Ychwanegu pwynt newydd ar ddiwedd y cynnig: Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ystyried model Galw a Chapasiti Integredig ar gyfer ariannu gwasanaethau iechyd meddwl fel model ariannu mwy cynaliadwy na chlustnodi. 

Strategaeth 10 mlynedd

Cyhoeddwyd Law yn Llaw at Iechyd Meddwl,1 strategaeth 10 mlynedd Llywodraeth Cymru, ym mis Hydref 2012 ar ôl ymgysylltu'n eang ac ymgynghori'n ffurfiol ag asiantaethau sy'n bartneriaid allweddol, rhanddeiliaid, defnyddwyr gwasanaethau a gofalwyr. 

Mae'r strategaeth yn ymwneud â phob rhan o'r Llywodraeth, ac mae'n ymdrin â phobl o bobl oed. Yn ôl Llywodraeth Cymru mae'n cynnwys ystod o gamau gweithredu, o'r rheini a gynlluniwyd i wella lles meddyliol holl drigolion Cymru i'r rheini sydd eu hangen i gynorthwyo'r rhai sy'n byw â salwch meddwl difrifol a pharhaol.

Blaenoriaethau Llywodraeth Cymru ar gyfer iechyd meddwl

Am yr awr nesa bydd yr aelodau yn canolbwyntio ar faterion iechyd meddwl gyda'r ddadl ar Gynllun Cyflawni "Law yn Llaw at Iechyd Meddwl". 

Mae yna gynnig bod y Cynulliad: Yn nodi blaenoriaethau Llywodraeth Cymru ar gyfer iechyd meddwl fel yr amlinellir hwy yng Nghynllun Cyflawni 'Law yn Llaw at Iechyd Meddwl' 2016-19.

Iechyd Meddwl
Thinkstock

Dwyn ynghyd ein prif raglenni cyflogaeth

Mae'r gweinidog yn dweud mai "ein nod yw dwyn ynghyd y gweithgareddau sy'n dod o dan ein prif raglenni cyflogaeth, sef Twf Swyddi Cymru, ReAct,  Hyfforddeiaethau, a'n Rhaglen newydd ar Sgiliau Cyflogadwyedd a chreu un rhaglen gymorth cyflogadwyedd. Bydd hynny'n cwrdd yn well ag anghenion y bobl hynny y mae angen cymorth arnynt i gael gwaith, i gadw'u swyddi ac i wneud cynnydd ddod yn eu blaen yn y gweithle." 

Y Strategaeth Gyflogadwyedd

Ac mae'r datganiad olaf gan y Gweinidog Sgiliau a Gwyddoniaeth, Julie James ar y Strategaeth Gyflogadwyedd.

Julie James
BBC

Y potensial o gostau annisgwyl mawr

Mae Lesley Griffiths yn rhybuddio ynglŷn â'r potensial o gostau annisgwyl mawr ar gyfer delio gydag argyfwng clefyd yn rhoi pwysau annisgwyl ar raglenni digyswllt a gwasanaethau s'n cael eu daroparu gan Lywodraeth Cymru.

Gallai clefyd anifeiliaid egsotig godi'i ben unrhywbryd

Mae dau ddatganiad ar ôl y prynhawn yma, y cyntaf gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, Lesley Griffiths ar y bygythiadau o ran clefydau anifeiliaid egsotig, y Tafod Glas a chynllunio wrth gefn.

Mae'r Cynllun Wrth Gefn yn rhybuddio y gallai clefyd anifeiliaid egsotig godi'i ben unrhywbryd ac yn dweud ei bod hi'n allweddol bod pobl sy'n cadw anifeiliaid a'r proffesiwn milfeddygaeth yn bod yn wyliadwrus ac yn rhoi gwybod yn syth am unrhyw amheuon am glefyd anifeiliaid. 

Fe fydd Llywodraeth Cymru, meddai, yn parhau i chwarae ei rôl ac arwain ar y cynllunio angenrheidol i ddelio gydag argyfwng ac i gael gwared â chlefyd. 

Lesley Griffiths
BBC

Ymgynghori gyda chymunedau

Dywedodd y Ceidwadwr Mohammad Asghar y dylai cadeirydd y tasglu fod yn annibynnol o'r llywodraeth ac y dylid ymgynghori'n llawn gyda chymunedau am ei waith. 

Atebodd y gweinidog y bydd ymgynghori gyda chymunedau.

Mohammad Asghar
BBC

'Dylai cyflawniadau'r tasglu gael eu mesur gan grŵp annibynnol'

Bethan Jenkins o Blaid Cymru yn croesawu'r cyhoeddiad ond yn dweud y dylai cyflawniadau'r tasglu gael eu mesur gan grŵp annibynnol ac nid gan Lywodraeth Cymru.

'Helpu ardaloedd mwyaf difreintiedig y cymoedd'

Dywed Mr Davies y bydd y grŵp "yn gweithio ar draws y Llywodraeth i fodloni anghenion y cymoedd yn y dyfodol o ran addysg, iechyd a datblygu economaidd."

Bydd unigolion o'r sectorau preifat a chyhoeddus ymhlith aelodau'r grŵp "a fydd yn helpu ardaloedd mwyaf difreintiedig y cymoedd. Y nod fydd sicrhau bod pob unigolyn yn cael cyfle i gyflawni ei botensial."

Alun Davies
BBC

Tasglu Gweinidogol ar y Cymoedd

Tro Alun Davies Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes yw hi nesa i annerch y Senedd.

Mae'n cyhoeddi eu bod yn sefydlu Tasglu Gweinidogol ar y Cymoedd i fynd i'r afael â'r heriau economaidd. 

Union ddwy flynedd yn ôl i'r wythnos hon fe gafodd Mr Davies ei ddiswyddo fel gweinidog amgylchedd am roi pwysau ar weision sifil i roi gwybodaeth breifat am aelodau Cynulliad y gwrthbleidiau. Roedd eisioes wedi ei feirniadu am y modd y deliodd â chynlluniau ar gyfer trac rasio yn ei etholaeth ym Mlaenau Gwent.

Y Dreth Gwarediadau Tirlenwi

Mae elfen o Dreth Tirlenwi bresennol y DU yn cael ei defnyddio i gefnogi Cronfa Cymunedau. 

Mae Mr Drakeford yn datgan ei fwriad i sefydlu Cynllun Cymunedau Treth Gwarediadau Tirlenwi "i barhau y gwaith gwerthfawr hwn yng Nghymru".

'Bydd trethi Cymru yn deg ac mor syml â phosib'

Meddai Mark Drakeford,  "mae gwaith mawr ar y gweill yn barod i baratoi ar gyfer y pwerau trethu hyn. 

"Bydd trethi Cymru yn deg ac mor syml â phosib; byddant yn rhoi sefydlogrwydd a sicrwydd i drethdalwyr ac yn hybu twf a swyddi. Mae ein cynigion wedi’u cynllunio i wella effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd ac, yn bwysicaf oll, i adlewyrchu anghenion a blaenoriaethau Cymru.”

Mark Drakeford
BBC

Datganoli Trethi a'r Fframwaith Cyllidol

Mae'r aelodau nawr yn gwrando ar ddatganiad gan Ysgrifennydd y Cabinet dros Gyllid a Llywodraeth Leol Mark Drakeford: Datganoli Trethi a'r Fframwaith Cyllidol.

O 2018 ymlaen, bydd Cymru yn codi ei harian ei hun i’w wario ar wasanaethau cyhoeddus, a hynny am y tro cyntaf mewn bron 800 mlynedd, wrth i dreth dir y dreth stamp a’r dreth dirlenwi gael eu datganoli. 

Fel rhan o raglen ddeddfwriaethol Llywodraeth Cymru am y flwyddyn i ddod, bydd dau Fesur – Treth Trafodiadau Tir (LTT) a Threth Gwarediadau Tirlenwi (LDT) – yn cael eu cyflwyno "er mwyn gwireddu potensial llawn y trethi datganoledig hyn."

Arian
BBC

Pwyllgor craffu ar waith y Prif Weinidog

Mae'r aelodau yn cymeradwyo cynnig gan y Llywydd, Elin Jones, bod y Cynulliad Cenedlaethol, yn penderfynu na fydd Rheolau Sefydlog 17.2A i 17.2S (ethol cadeiryddion pwyllgorau) yn gymwys mewn perthynas â'r Pwyllgor Craffu ar waith y Prif Weinidog.

Euro 2016

Wedi bron i awr Simon Thomas yw'r aelod cyntaf y prynhawn yma i gyfeirio at yr hyn sy'n cael ei ddisgrifio fel y noson orau yn hanes pêl-droed Cymru wrth i'r tîm guro Gwlad Belg o dair gôl i un yn Euro 2016 nos Wener. Dyma'r tro cyntaf iddyn nhw gyrraedd rowndiau cyn-derfynol mewn cystadleuaeth enfawr. Mae Simon Thomas yn dymuno pobl lwc iddyn nhw. 

Chwaraewyr Cymru'n dathlu buddugoliaeth o flaen eu cefnogwyr angerddol
EPA
Chwaraewyr Cymru'n dathlu buddugoliaeth o flaen eu cefnogwyr angerddol

Busnes y Cynulliad

Yr eitem nesaf yn y Siambr yw'r Datganiad a Chyhoeddiad Busnes lle mae Arweinydd y Tŷ Jane Hutt fel arfer yn amlinellu busnes y Cynulliad ar gyfer y tair wythnos nesaf.

Ond dim ond wythnos sydd ar ôl o'r tymor hwn gan y bydd y Cynulliad yn torri am yr Haf ddydd Iau nesaf.

Slogan hiliol ar ddrws

Mae'r Aelod Llafur Jenny Rathbone yn dweud iddi dreulio bore ddoe yn cael gwared ar slogan hiliol o ddrws tŷ rhywun.

Statws dinasyddion o wledydd eraill yr UE sy'n byw yng Nghymru

Mae'r prif weinidog yn dweud ei fod wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd Cartref yn gofyn am sicrwydd ynglŷn â statws dinasyddion o wledydd eraill yr UE sy'n byw yng Nghymru yn nhrafodaethau Brexit. 

Mae Simon Thomas yn dweud "na allwn ni fforddio colli'r bobl yma."

Cwestiwn Brys

Mae Simon Thomas yn gofyn cwestiwn brys: 

Yn dilyn datganiad Llywodraeth y DU ynghylch dyfodol dinasyddion yr Undeb Ewropeaidd sydd yn byw yn y DU, a wnaiff y Prif Weinidog ddatganiad am safbwynt Llywodraeth Cymru?

Simon Thomas
BBC

Mynediad i'r Farchnad Sengl

Mae Carwyn Jones yn dweud ei bod hi'n "hynod bwysig" i gael mynediad i'r Farchnad Sengl, heb dollau.

Carwyn Jones
BBC

Ffermwyr - y bobl iawn i redeg busnesau?

Mae Arweinydd y Ceidwadwyr Andrew RT Davies yn dweud wrth y prif weinidog bod Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig, Lesley Griffiths, wedi dweud nad ffermwyr yw'r bobl iawn i redeg busnesau. 

Ateb Carwyn Jones yw nad hynny wnaeth hi ddweud, ond mae Mr Davies yn dweud bod y dyfyniad yn un uniongyrchol.

Andrew RT Davies
BBC

Cyhoeddiad ar Gylchdaith Cymru wythnos nesaf

Fe fydd Ysgrifennydd yr Economi yn gwneud datganiad yr wythnos nesaf ar Gylchdaith Cymru, medd y prif weinidog. 

Fe wnaeth y cwmni sydd y tu ôl i ddatblygiad Cylchdaith Cymru yng Nglyn Ebwy gyflwyno cynnig nawdd newydd i Lywodraeth Cymru yn gynharach eleni ar ôl i weinidogion wrthod cytuno i gynnig i warantu yr holl £350m a oedd yn cael ei fuddsoddi gan y cwmni yswiriant anferth Aviva.

Cylchdaith Cymru
Cylchdaith Cymru

Hawliau dinasyddion yr UE wedi cael eu gwarantu medd Neil Hamilton

Mae'r prif weinidog yn dweud y dylai dinasyddion yr UE sydd yma allu aros yma ar ôl Brexit, a'i bod hi'n hollol anghywir i'w defnyddio nhw fel teclyn bargeinio.

Mae arweinydd UKIP yn y Cynulliad Neil Hamilton yn deud bod hawliau dinasyddion yr UE wedi cael eu gwarantu.

Aelodau Seneddol Llafur i fynd i'r afael â phethau?

Mae arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood yn gofyn i'r prif weinidog a fydd e'n gofyn i aelodau seneddol Llafur Cymru i "fynd i'r afael â phethau" yn sgil argyfwng yr arweinyddiaeth.

Leanne Wood
BBC

Neil McEvoy yn dweud bod y prif weinidog wedi ei alw yn llwfrgi

Mae aelod Plaid Cymru Neil McEvoy yn dweud bod y prif weinidog, yn glywadwy, wedi ei alw yn llwfrgi yr wythnos ddiwethaf.

Ar ôl i'r Llywydd fynnu ei fod yn gofyn cwestiwn, yn y diwedd mae'n gofyn am gysylltiad busnesau bychain gyda bargen dinas Caerdydd.

Neil McEvoy
BBC

Y cwestiynau sydd wedi eu cyflwyno ar gyfer sesiwn heddiw

Mae'r cwestiwn cyntaf gan aelod Cynulliad Preseli Sir Benfro, Paul Davies sy'n gofyn beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud i gefnogi ffermwyr yn Sir Benfro? 

Mae hefyd yn gofyn am effaith Refferendwm yr UE ar ffermwyr.

Gallwch weld y rhestr gwestiynau fan hyn. 

Croeso

Croeso i Senedd Fyw sy'n darlledu'r Cyfarfod Llawn o'r Siambr am 1.30pm. 

Fe fydd y sesiwn yn dechrau gyda chwestiynau i'r Prif Weinidog Carwyn Jones. 

Y Senedd
Cynulliad