Pa mor gyflym fydd trefi'n adfer wedi'r pandemig?

Aled Scourfield
Gohebydd BBC Cymru

Cyhoeddwyd
Pynciau Cysylltiedig

Fel gohebydd, mae hi wedi bod yn brofiad digalon iawn i orfod mentro mewn i ganol trefi yn ystod y cyfnod clo.

Y strydoedd yn wag, a'r siopau ar gau, a phawb yn pryderu a fydd busnesau yn medru goroesi effeithiau economaidd y pandemig.

Ar ben hynny, mae'r straen wedi bod yn amlwg ar wynebau siopwyr, a phawb am brynu o'r siopau a dianc adref mor gyflym â phosib.

Gyda llacio'r rheolau yma yng Nghymru yn ystod yr wythnosau diwethaf, mae rhywfaint o fywyd wedi dychwelyd i ganol ein trefi a'r busnesau cyfagos yn Sir Gaerfyrddin, a theimlad efallai, o gyfnod newydd, mwy gobeithiol, i fusnesau.

Yn ystod yr wythnosau diwethaf, mae Castell Carreg Cennen wedi cael ailagor. Ers degawdau, mae'r teulu Llewellyn wedi bod yn croesawu ymwelwyr i'r castell sydd yn dyddio nôl yn wreiddiol i gyfnod yr Arglwydd Rhys.

O ddydd Llun 26 Ebrill ymlaen, fe fydd modd gweini bwyd tu allan. Nos Iau daeth y cyhoeddiad y bydd bwytai a thafarndai yn cael ailagor dan do ar 17 Mai.

Disgrifiad o’r llun,
Mae Angharad Thomas yn edrych ymlaen at weld bwrlwm unwaith yn rhagor ar safle Castell Carreg Cennen

Yn ôl un o ferched y teulu Llewellyn, Angharad Thomas, mae hynny i'w groesawu yn fawr iawn.

"Mae gallu gadael y bobl i eistedd tu fas, mae hwnna yn mynd i fod yn arbennig i ni," meddai. "Ni'n gobeithio fod y tywydd yn mynd i fod yn garedig, ond mi fydd gallu agor tu fewn yn gwneud gwahaniaeth mawr i ni.

"Mae ystafell fawr gyda ni, a bydd e'n lyfli gallu cael hwnna'n llawn eto, gan gadw pobl yn saff. Ni'n gweld yn barod mae pobl yn dechrau gwerthfawrogi mwy o beth sydd 'da nhw yn lleol."

Ychydig filltiroedd i ffwrdd yn Rhosmaen, mae yna arwyddion clir o fuddsoddiad enfawr ym mwyty a gwesty'r Plough yn ystod y cyfnod clo.

Mae lle i 80 o bobl erbyn hyn i fwyta tu allan, gyda nifer fawr o gazebos wedi eu codi i gadw cwsmeriaid yn sych ac yn gynnes tu allan.

Yn ôl Huw Davies, y Rheolwr Bwyd a Diod, mae yna gryn edrych 'mlaen at gael ailagor tu allan.

Disgrifiad o’r llun,
Mae Huw Davies yn croesi bysedd am dywydd da wrth i'r Plough ailagor

"Gobeithio wir bydd y tywydd o'n plaid ni a bod ni'n gallu cael pobl i ddod mewn, i fwynhau bwyd gwych a diod bach," meddai.

"Fi'n credu bod rhai o'n regulars ni wedi cysylltu i sicrhau lle i gael bwyd. Mae pobl am ddod at ei gilydd i gael chat dros fwyd."

Yn ôl Huw, mae'r busnes hefyd yn barod i ailagor dan do, pan ddaw'r diwrnod mawr ar 17 Mai.

'Bydd pobl yn dod 'nôl i Landeilo'

Yn nhref Llandeilo, mae pethau wedi prysuro yn ystod yr wythnosau diwethaf. Mae mwy o bobl yn cerdded o gwmpas ac yn picio i mewn ac allan o'r busnesau.

Mae'r gemydd Mari Thomas wedi ehangu'r ddarpariaeth sydd ar gael ar-lein, ond yn ôl Leanne Poulson, sydd yn Rheolwr Gweithredol, mae medru agor y drysau unwaith eto yn hollbwysig.

"Mae'r gofal ni'n medru rhoi yn y siop yn well na beth ni'n medru gwneud ar-lein," meddai. "Ni'n neud consultations ar Zoom ond mae'n fwy anodd. Ti ddim yn cael yr un profiad."

Mae hi'n medru synhwyro'r prysurdeb yn dychwelyd i strydoedd Llandeilo. "Mae hi wedi bod yn dawel ond fi'n credu pan fydd pobl yn teimlo yn fwy hyderus, byddan nhw yn dod 'nôl i Landeilo. Mae yna lawer o bobl yn dod 'nôl."

Ers dechrau'r pandemig, mae Nia Prytherch wedi symud ei siop flodau, Pinc, i leoliad newydd yn y dref. Mae hi dal yn teimlo rhywfaint yn ansicr, teimlad sydd yn cael ei rannu gan rai cwsmeriaid.

"Mae hi wedi bod yn gyfnod ansicr iawn," meddai. "Eto i gyd, mae gobaith fod pethau yn gwella. Mae yna ryw elfen o obaith ond mae'r nerfusrwydd a'r diffyg hyder dal o gwmpas."

O gerdded o gwmpas tref Llandeilo, mae hi'n glir fod busnesau yn teimlo yn obeithiol am y dyfodol.

Ond rhyw adferiad araf a phwyllog yw'r disgwyliad yn lleol, yn hytrach na llewyrch a phrysurdeb mawr dros nos.