Pryder am wastraff plastig untro oherwydd Covid

Liam Evans
Gohebydd BBC Cymru

Published
Pynciau Cysylltiedig
image captionMae safle tirlenwi Llandygai ger Bangor wedi bod ar agor drwy'r pandemig bron

Mae hi'n anochel y bydd 'na gynnydd mewn gwastraff plastig un defnydd yng Nghymru eleni o achos y pandemig.

Gyda chynnydd mewn cyfarpar diogelwch PPE plastig fel masgiau a menig - eitemau nad oes modd eu hailgylchu - mae'r ymgynghorydd amgylcheddol Rebecca Colley-Jones yn dweud y bydd rhaid eu danfon i losgi neu safleoedd tirlenwi a bod hynny â "goblygiadau".

Er hynny mae 'na awgrym fod cyfraddau ailgylchu Cymru, sydd eisoes ymysg y rhai gorau yn y byd, wedi aros yn sefydlog os nad cynyddu mewn rhai awdurdodau lleol.

Wrth inni barhau i addasu i'r pandemig mae 'na alw rŵan i geisio gwneud hynny mewn ffyrdd mwy cynaliadwy.

Ar draws awdurdodau lleol Cymru mae safleoedd ailgylchu, fel un Llandygai ger Bangor wedi aros yn agored drwy ran helaeth y pandemig.

Bellach mae'n rhaid archebu slot amser er mwyn dadlwytho nwyddau a'r drefn honno wedi bod yn bwysig wrth barhau â'r ymdrech i ailgylchu.

image captionMae'r Cynghorydd Catrin Wager yn gofyn i bobl fod yn gyfrifol gyda gwastraff plastig

Ond gyda rhagor o gyfarpar diogelwch yn cael ei ddefnyddio mae Cyngor Gwynedd yn rhybuddio pobl i sicrhau nad ydynt yn taflu mygydau a menig ar y llawr ac yn annog pobl i feddwl yn gynaliadwy yn eu hymdrech yn erbyn Covid.

"Yn anecdotal yn sicr mae rhywun yn teimlo eu bod nhw'n gweld masgiau yn gorwedd o gwmpas," meddai'r cynghorydd Catrin Wager o Gyngor Gwynedd.

"Mae hynny yn bryder a dwi'n gofyn i bobl, plîs, dydi'r masgiau ddim i fynd i'r bocs ailgylchu ond yn hytrach i'r bocs gweddilliol ac i neud yn siŵr fod hynny'n cael ei wneud yn gyfrifol."

Mae'r cynghorydd o Fangor hefyd yn gobeithio annog mwy o bobl i feddwl am fasgiau lle mae modd eu golchi a hynny er mwyn rhwystro rhagor o blastig un defnydd.

"Mae 'na opsiynau amgen yna rŵan fel masgiau y mae modd eu golchi a ma'n hwb i'r economi leol," meddai.

image captionMae Rebecca Colley-Jones yn credu mai "blip" yn unig fydd ystadegau eleni

Yn ôl arolwg diweddar gan gwmni gwastraff 'Trade Waste', fe all hyd at 20,000 tunnell o fasgiau plastig ar draws Prydain gael eu taflu i safleoedd tirlenwi erbyn gwanwyn y flwyddyn nesaf, a hynny yn ei dro am gael effaith fawr ar yr amgylchedd.

"Mae lot o blastig sydd wedi cael ei greu fel menig untro a mygydau untro, does dim y gallwn ni neud am rheina," meddai'r ymgynghorydd amgylcheddol Rebecca Colley-Jones.

"Mae'n rhaid iddyn nhw gael eu llosgi neu fynd i safleoedd tir-lenwi."

Tra bod Ms Colley-Jones yn dweud fod y cynnydd mewn plastig un defnydd yn golygu "goblygiadau" i'r sector mae hi hefyd yn dweud fod y sefyllfa yn anochel.

"Ar y dechrau, roedd rhaid gwneud be oedd rhaid gwneud."

Yn ôl Ms Colley-Jones mae disgwyl mai "blip" fydd yr ystadegau eleni wrth ystyried hanes llwyddiannus Cymru i leihau cyfraddau plastigion.

Ychwanegodd fod disgwyl y bydd cyfraddau ailgylchu Cymru yn aros yn weddol sefydlog os nad yn gwella oherwydd bod nifer ohonom yn treulio rhagor o amser gartref ac yn meddwl mwy am ein gwastraff.

Mae disgwyl i gyfraddau ailgylchu Cymru gael eu rhyddhau gan Lywodraeth Cymru ym mis Ionawr 2021.

Un mudiad sydd hefyd wrthi yn ceisio annog y defnydd o fasgiau, lle mae modd eu golchi ydi Gwrthryfel Difodiant.

"Mae miliynau o bethau un tro yn mynd mewn i'n tipiau sbwriel ni... yn mynd mewn i'r môr," meddai Steffan Webb o'r mudiad.

"Mae'n creu mwy o ddifrod at y dyfodol.

"Mae 'na bethau y gellid eu gwneud gyda masgiau y mae modd eu golchi, swni'n gofyn i bobl gwneud hynny."

Tra bod y mudiad yn annog defnydd felly maen nhw hefyd yn cydnabod fod y defnydd o fasgiau plastig wedi bod yn hanfodol wrth frwydro Covid.

Gyda disgwyl rhagor o wastraff dros gyfnod y Nadolig mae 'na alw parhaus ar bawb i gadw'n ddiogel drwy ddulliau gwyrdd.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol