Trawsnewidiad wedi helpu ar ôl cyfnod o alar a gofid

Published
image copyrightS4C

"Dw i wastad wedi rhoi pawb arall o flaen fi. Oedd cael siawns i wneud rhywbeth i fi wedi hala fi sylweddoli 'dyw e ddim yn hunanol i gymryd amser bant ac i feddwl am dy hun."

Mae Tracey Jones o Gaerfyrddin yn gyfarwydd iawn gyda gofalu am bawb o'i chwmpas - yn ei swydd yn gofalu ar ôl gofalwyr ifanc ac hefyd gyda'i theulu sy' wedi dioddef nifer o brofedigaethau.

Ond mae'r cyfnod clo a thrawsnewidiad ar raglen Dim Byd i'w Wisgo ar S4C wedi rhoi cyfle i Tracey alaru ac i roi amser i'w hun.

Collodd Tracey ei brawd Wayne llynedd ar ôl iddo gael trawiad ar y galon yn 37 oed, ergyd drom i'r teulu yn arbennig am fod Tracey wedi colli ei chwaer mewn damwain car pan oedd Tracey yn 15 oed a'i chwaer yn 18 oed.

Doedd Tracey ddim yn teimlo ei bod hi wedi cael amser i alaru ar ôl y brofedigaeth ddiwethaf: "Collais i brawd fi yn Ionawr 2019 - ac o'n i wedi cael fy ngwneud yn redundant yn ystod yr un cyfnod.

"Dechreuais i'r swydd hyn (yn gweithio gyda gofalwyr ifanc) ym Mawrth so 'oedd lot i ddelio gyda a bues i'n gweithio'n rili galed nes i locdown ddod. Blwyddyn hyn yw'r tro cynta' i fi stopio a meddwl am fy hunan.

"Oedd hynny'n galed ar y dechrau ond yn yr hirdymor yn dda."

image copyrightTracey Jones
image captionTracey gyda'i theulu: ei brawd iau David gydag Osian (nai Tracey); Chris tad Tracey; Maureen mam Tracey a Wayne, ei brawd hynaf

Gofalwr ifanc

Mae'r cyfnod clo wedi rhoi cyfle i Tracey ystyried pob dim sy' wedi digwydd iddi hi a'i theulu. Pan oedd Tracey yn dair mlwydd oed cafodd ei thad ei daro gan gar, gan achosi anafiadau difrifol. Roedd y gyrrwr wedi bod yn yfed.

Newidiodd y ddamwain fywyd y teulu. Yn ôl Tracey: "Dyw Dad byth wedi bod yn iawn ers y ddamwain achos oedd e 'di torri bron pob asgwrn yn ei gorff. Oedd e mas o waith am flynyddoedd."

Roedd Tracey ei hun yn ofalwr ifanc i'w thad ac hefyd i'w brawd, oedd wedi ei eni gyda thwll yn ei galon. Mae hi nawr yn gweithio gyda gofalwyr ifanc ac yn dweud: "O'n i ddim wedi sylweddoli nes o'n i yn y cyfweliad am y swydd yma mod i wedi bod yn ofalwr ifanc.

Straen

"O'n nhw wedi gofyn cwestiwn - 'what do you think it's like to be a young carer?'

"O waw - dyna oeddwn i. O'n i ddim yn gallu mynd mas 'da ffrindiau achos oedd tad fi yn ysbyty lot a doedd ffrindiau ddim yn deall hynny.

"O'n i jyst yn meddwl taw hwnna oedd bywyd fi. O'n i ddim rili yn gwybod dim byd gwahanol.

"O'n i'n gyfarwydd gyda rhywun yn teulu fi wastad yn yr ysbyty. A dyna oedd bywyd.

"Nawr dw i'n gweld plant yn mynd trwyddo fe, fi'n licio meddwl bod fi'n deall be' maen nhw'n mynd trwyddo a gwybod faint mor galed mae fe i jyst fod yn yr ysgol a trio bod yn normal.

"Yn meddwl ti ti'n meddwl 'mae dad neu brawd fi yn yr ysbyty, gobeithio bod nhw'n ok'.

"Weithiau ti ddim mo'yn dweud wrth neb achos ti mo'yn bod yn normal ond mae'n lot i feddwl amdano."

Trawsnewidiad

Yn dilyn nifer o flynyddoedd anodd roedd teulu Tracey'n teimlo ei bod hi'n haeddu rhoi ei hun yn gyntaf am unwaith, felly dyma'i thad Chris yn ei henwebu i gymryd rhan yn rhaglen Dim Byd i'w Wisgo ar S4C.

image copyrightS4C
image captionTîm trawsnewid y rhaglen, Owain Williams a Cadi Matthews

Ac felly Tracey yw'r person diweddara' i gael ei thrawsnewid gan dîm y rhaglen honno: "Gwneud y sioe oedd y tro cyntaf i fi eistedd lawr a meddwl am bopeth dw i wedi bod trwyddo.

"I stopio a meddwl o'n i wedi bod trwy hyn i gyd ac i Dad ddweud mod i'n haeddu trît, oedd hwnna'n neis.

"Fel teulu, os mae rhywbeth drwg yn digwydd, ni jyst yn pigo'n hunain lan a chario 'mlaen.

"Cyn y sioe o'n i wedi colli hyder - oedd cymaint yn mynd ymlaen, o'n i jyst yn rhoi gwallt lan a rhoi joggers mlaen a ddim yn meddwl am fy hun na edrych yn y drych a meddwl mod i'n edrych yn neis. Roedd y sioe wedi helpu gyda hynny.

"O'n i mor nerfus achos mae'n amser hir ers i fi wisgo lan a fi yr oedran ble mae wardrob fi wedi bod yr un peth am y deg mlynedd diwethaf.

"Pan trïais i y ffrog arno [yn y sioe] o'n i'n teimlo'n emosiynol, o'n i ddim yn gwybod pam.

"Mae e 'di hala fi feddwl lot amdana' i a bod rhaid i fi ddelio gyda beth sy'n mynd 'mlaen gyda fi a ddim becso am pawb arall.

"Os na dw i'n iawn, dwi ddim yn dda i unrhyw un arall.

"Mae fe wedi newid pethau - ar ôl y sioe o'n i'n teimlo lot gwell am y ffordd o'n i'n edrych, oedd e wedi rhoi confidence boost i fi. O'n i ddim wedi sylweddoli mod i wedi colli hyder yn y flwyddyn diwethaf ers i'n frawd i farw."

image copyrightS4C
image captionTracey wedi'r trawsnewidiad: "'Oedd e wedi rhoi confidence boost i fi"

Sioc

Pythefnos ar ôl ffilmio'r sioe cafodd tad Tracey drawiad ar y galon.

Dywedodd Tracey: "O'n ni bron wedi colli fe. Pan oedd e yn yr ysbyty o'n i ffaelu mynd i weld e achos y locdown.

"Ond o'n i'n gwybod bod e wedi dod rownd pan 'wedodd e 'has your show been on yet?'

"Mae fe'n ocê ac yn eithaf positif nawr.

"Mae rhieni fi wastad wedi bod fel 'na - mae bywyd yn rhy fyr. Fi yn cael diwrnodau caled ond fi'n treial meddwl beth alla i wneud i helpu... a fi'n credu 'na pam dw i 'di trio helpu pobl eraill, i neud yn siŵr bod pobl eraill ddim yn mynd trwyddo be' dw i yn.

"Trio meddwl am y positif."

Gwyliwch gyfres Dim Byd i'w Wisgo ar S4C neu BBC iPlayer

Hefyd o ddiddordeb