BBC Cymru Fyw

'Roedd fy nghamera cynta' yr un pris â buwch'

Published
image copyrightTim Jones
image captionMae Tim Jones bellach yn 87 oed ac wedi penderfynu ymddeol

Os ydych chi wedi bod mewn unrhyw eisteddfod, digwyddiad Ffermwyr Ifanc neu sioe amaethyddol yng Ngheredigion yn ystod y deugain mlynedd diwethaf, fe fyddech heb os wedi dod ar draws y ffotograffydd Tim Jones.

Mae e hefyd wedi bod yn un o ffotograffwyr y Sioe Frenhinol yn Llanelwedd gan fwydo lluniau di-ri i bapurau lleol ac ar ddechrau ei yrfa bu'n tynnu lluniau mewn degau o briodasau.

Ond ag yntau bellach yn 87 oed, mae e wedi penderfynu ymddeol a hynny ar ôl tynnu miloedd ar filoedd o luniau.

"Doeddwn i erioed yn meddwl y bydden i'n ffotograffydd i ddweud y gwir. Yn ystod y saithdegau daeth dyn o'r enw Eric Hall i gynnal clwb camera yn Llangeitho ac er mwyn cael toriad o fy ngwaith bob dydd fel ffermwr dyma ymuno a chael blas ar bethau.

"Os mai clwb cyfrifiaduron a fyddai wedi dod i'r pentre - mae'n bosib mai arbenigo yn y maes hwnnw y bydden i wedi'i wneud," meddai Tim Jones.

Talu pris buwch am gamera

"Wedi dod i ddeall rywfaint am dynnu lluniau a chael boddhad, dyma fynd i brynu camera ail law yn Llanbed am £100. Ar ôl dod adre', dyma 'nhad yn dweud wrthai 'Bachan, bachan - ti wedi talu pris buwch am gamera!'

"Mi o'dd e'n bris mawr ar y pryd. Ond mae'n siŵr bod y camera wedi bod yn fwy proffidiol na buwch yn y diwedd ac yn sicr yn haws ei drafod," ychwanegodd Tim Jones sydd yn byw yn Llanbedr Pont Steffan ers rhai blynyddoedd.

"Minolta oedd y camera cyntaf ond newid wedyn i Nikon a gan i fi brynu pob math o lenses - stico at y Nikon 'nes i wedyn."

image copyrightTim Jones
image caption'Does dim i drechu llun du a gwyn fel yr un yma o ŵyn yn sugno'r fuwch!

Lluniau du a gwyn oedd Tim yn tynnu i ddechrau a hynny gan amlaf i bapur bro Y Barcud - papur bro ardal Tregaron.

"Roedd hi, wrth gwrs, yn gyfnod sefydlu'r papurau bro - cyfnod da i ddechrau fel ffotograffydd i ddweud y gwir," meddai.

"Ond nid yn unig gwersi tynnu lluniau ges i yn Llangeitho - ges i hefyd wersi datblygu ac roedd honno wrth gwrs yn dipyn o grefft - 'neud siwr bod y balans a'r density golau yn iawn.

"Dyna'r dyddiau pan oedd gen i dark room yn y tŷ - ac fe fydden i yn yr ystafell honno am oriau lawer yn datblygu lluniau yn y tywyllwch."

'Llun du a gwyn da yw'r gorau'

Mae newid mawr wedi bod yn y byd ffotograffiaeth yn ystod y blynyddoedd diwethaf ond yn ôl Tim Jones y newid mwyaf yw dyfodiad camerâu digidol.

image copyrightTim Jones
image captionYmhlith yr enwogion y mae Tim Jones wedi'u tynnu mae'r gofodwr Joe Tanner ar ei ymweliad â Llanddewi Brefi

"Doedd dim rhaid i fi fod yn y dark room wedi i bethau fynd yn ddigidol - ond roedd yna wefr hefyd i'w chael wrth ddatblygu lluniau er fi'm yn credu bod treulio amser ynghanol y cemegolion 'na yn beth da. Yn fwy na dim roedd tynnu lluniau yn ddigidol yn golygu bo fi'n gallu tynnu mwy o luniau.

"Cynt do'n i ddim yn tynnu mwy na ryw ddau lun o ddim byd - ddim am wastraffu'r ffilm ond gyda dyfodiad y byd digidol roedd modd tynnu lot mwy o luniau a sicrhau bod pawb yn edrych yn iawn.

"Y newid mawr arall, wrth gwrs, oedd y galw am luniau lliw. Tua 1998 fe benderfynodd papur y Cambrian News eu bod am gynnwys lluniau lliw.

"Ond does dim yn trechu llun du a gwyn da."

'Dim auto!'

"Mae pawb yn credu eu bod yn gallu tynnu lluniau - ac mae'r botwm auto wedi galluogi hynny ond dyw'r ffotograffwyr gorau ddim yn defnyddio hwnnw!

image copyrightTim Jones
image captionFe ddaeth galw am luniau lliw ddiwedd y 1990au, meddai Tim Jones

Wrth i'r galw am ei wasanaeth gynyddu fe wnaeth Tim roi'r gorau i'w fferm yn Llangeitho a symud i Lanbed i fyw.

"Doedd ffermio a thynnu lluniau ddim yn mynd gyda'i gilydd yn dda iawn. Weithiau byddai angen i fi drin y gwair cyn y glaw ond allwn i ddim gan bod yn rhaid i fi fynd i briodas!

"Dwi wedi mwynhau tynnu lluniau priodasau yn fawr - rwy'n credu ei bod yn bwysig gweld pawb yn y llun neu does dim pwynt iddynt fod ynddo!

"Do's dim lot o amynedd 'da fi 'da'r bobl 'na sy'n cwato y tu ôl i bobl tal!

"Tueddu i dynnu lluniau yn y dull traddodiadol rwy' wedi 'neud drwy mywyd - ond fi'n meddwl weithiau byddai wedi bod yn dda i fi dynnu llun o hwn a'r llall ar hap. Byddai'n meddwl yn aml - does dim llun o hwn a'r llall 'da fi.

"Yn ffodus does dim troeon trwstan mawr wedi digwydd ond bu bron i mi fynd i bentref Capel Seion ar gyfer priodas unwaith yn hytrach na chapel Seion yn Aberystwyth - lwcus bod y briodasferch wedi cyfeirio at y railings o flaen y capel a dyna pryd cw'mpodd y geiniog!"

'Hoff iawn o grwydryn Llanbed'

Dywed Tim Jones ei fod wedi bod yn ffodus i gyfarfod â nifer o gymeriadau ac enwogion yn ei yrfa - yn eu plith yr actor Anthony Hopkins, cyn-arlywydd America Jimmy Carter a Joe Tanner a osododd faner Cymru ar y lleuad. Roedd mamgu Joe Tanner yn dod o Landdewi Brefi ac fe ddaeth e i'r ysgol i weld y plant.

image copyrightTim Jones
image captionCyn-arlywydd America, Jimmy Carter, yn mwynhau peint yn nhafarn y Ram yng Nghwm-ann

"Maent wedi bod yn brofiadau arbennig ond roedd tynnu llun George Gibbs - crwydryn a ddeuai'n flynyddol i'r ardal hefyd yn rhoi llawer o bleser heblaw sôn am anifeiliaid.

image copyrightTim Jones
image captionByddai'r crwydryn George Gibbs yn dod i ardal Llanbed bob blwyddyn

"Rwy'n cofio cael cryn sbort yn tynnu lluniau mochyn daear dof ac hefyd ŵyn yn yfed llaeth y fuwch yn Lledrod.

image copyrightTim Jones
image caption'Un o fy hoff luniau yw merch o ardal Blaenpennal yn bwydo mochyn daear dof,' medd Tim Jones

"Ydw, fi wedi bod mor ffodus ond rwy'n credu bod yr amser wedi dod i roi'r gorau iddi," ychwanegodd Tim Jones.

"Fi nawr yn 87 a dyw'r penlinio a mynd i bob twll a chornel ddim mor hawdd ac y bu. Falle hefyd bod hi'n bryd i fi dreulio peth amser gyda'r wraig!"

Hefyd o ddiddordeb

  • Aled Hall: Trwy lens y camera

Pynciau Cysylltiedig

  • Anifeiliaid
  • Llanbedr Pont Steffan
  • Celfyddydau
  • Amaeth