'Angen newid agwedd llwyr cyn croesawu gwylwyr eto'

Cyhoeddwyd
Pynciau Cysylltiedig
ffynhonnell y llun, Getty Images
disgrifiad o’r llunMae llawer o ddigwyddiadau chwaraeon wedi dychwelyd yng Nghymru - ond heb wylwyr

Mae'n rhaid i sefydliadau chwaraeon a'r celfyddydau gael "newid agwedd llwyr" cyn gallu croesawu cynulleidfaoedd eto, mae Llywodraeth Cymru wedi rhybuddio.

Dywedodd y dirprwy weinidog dros ddiwylliant a chwaraeon, yr Arglwydd Dafydd Elis-Thomas y byddai blaenoriaethu'r "cyfrifoldeb cymdeithasol" i beidio â lledaenu'r coronafeirws yn arwain at lacio cyfyngiadau.

Ond rhybuddiodd wrth un o bwyllgorau'r Senedd y byddai adfer diwylliant a chwaraeon yng Nghymru yn cymryd "blynyddoedd" yn hytrach na misoedd.

Daw ei sylwadau wrth i Lywodraeth Cymru gyhoeddi y byddan nhw'n rhoi £14m ychwanegol i gefnogi sector chwaraeon a hamdden Cymru i ddygymod â'r pandemig.

Mae £85m bellach ar gael i sefydliadau ac unigolion diwylliant, treftadaeth a chwaraeon gan Lywodraeth Cymru.

Er hynny, dywedodd yr Arglwydd Elis-Thomas ei fod yn parhau i bryderu am adferiad y sectorau celfyddydau a chwaraeon y mae'n eu goruchwylio.

"Pan wnaeth y pandemig hwn ein taro gyntaf, roeddwn bob amser yn rhybuddio bod angen i ni edrych ar sefyllfa iechyd y cyhoedd a'i gadw fel y mater blaen bob amser, ac yna rydym yn archwilio'r effaith ddiwylliannol. Ac yna rydym yn edrych ar y posibilrwydd o adferiad," meddai.

"Dwi'n dal yn besimistaidd iawn ynglŷn â'r ffordd y mae'r adferiad yn debygol o ddigwydd.

"Dydw i ddim yn credu ei fod yn fater o fisoedd, rwy'n credu y bydd yn fater o flynyddoedd. Mae hynny'n berthnasol, mae arna'i ofn, i'r pedwar sector y mae gen i gyfrifoldeb arnyn nhw."

Arian yn 'help i achub nifer o swyddi'

Dywed y llywodraeth y bydd yr £14m - y Gronfa Adfer Chwaraeon a Hamdden - yn darparu cymorth i glybiau a sefydliadau chwaraeon, darparwyr annibynnol a digwyddiadau chwaraeon sydd wedi "wynebu heriau sylweddol yn ystod yr argyfwng ac sy'n parhau i ddioddef effeithiau difrifol".

Chwaraeon Cymru fydd yn rheoli'r pecyn cyllid ar ran Llywodraeth Cymru.

Dywedodd Sarah Powell, prif weithredwr Chwaraeon Cymru bod "gweithgarwch corfforol yn achubiaeth i lawer yn ystod y pandemig".

"Yn anffodus, mae'r pandemig wedi dangos bod llawer o'r anghydraddoldebau a oedd eisoes yn bodoli o ran cyfranogiad mewn chwaraeon wedi'u dwysáu, gyda llawer gormod o bobl yn colli allan ar y manteision y gall bod yn egnïol eu cynnig," meddai.

"Rhaid mynd i'r afael â hyn, a gwneud yn siŵr fod yn hyn flaenoriaeth i bawb sy'n ymwneud â chwaraeon.

"Bydd y pecyn yma hefyd yn canolbwyntio ar y partneriaid a'r darparwyr hynny sy'n datblygu ffyrdd arloesol o oresgyn y rhwystrau i chwaraeon sy'n bodoli ar hyn o bryd i gymunedau ledled Cymru."

ffynhonnell y llun, Better

Yn ôl prif weithredwr Cymdeithas Chwaraeon Cymru, Victoria Ward bydd yr arian ychwanegol, ar ben yr hyn sydd eisoes wedi ei neilltuo i'r sector, yn helpu'r ymdrechion i atal nifer fawr o ddiswyddiadau.

Dywedodd bod angen "dosbarthu'r cyllid yn gyflym ac yn deg i helpu arbed swyddi a chadw adnoddau ar agor" gan rybuddio mai fel arall "bydd drysau yn cau na fydd yn ailagor fyth eto.

Ychwanegodd fod cyfanswm yr arian sydd wedi ei neilltuo hyd yma - £38m - "yn golygu bod gyda ni safety net hyd Mawrth 2021" ond bod cyfnod anodd o flaen sawl sector, yn enwedig wrth i'r feirws ddechrau lledu eto'n ddiweddar.

"Byddwn ni'n parhau i weithio gyda'n haelodau a'r cyrff rheoli i sicrhau ein bod yn cael atebion arloesol a chreadigol fydd yn caniatáu cynnal digwyddiadau a dosbarthiadau eto mewn ffordd ddiogel a chyson."

Straeon perthnasol