Gyrru adref o Rwsia drwy'r pandemig

O'r Sgwâr Coch yn Moscow i gamlesi Amsterdam mae Gareth Davies wedi cael cyfle unigryw i weld rhai o ddinasoedd a threfi Ewrop yn wag o dwristiaid a chysgu dan y sêr ar ei daith epig adref i Gymru o Rwsia.

Rhwng Moscow a St Petersburg Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Pentref Bologoye, hanner ffordd rhwng Moscow a St Petersburg, lle treuliodd Gareth ei noson gyntaf dan y sêr

Ar ôl bron i ddwy flynedd yn gweithio fel athro a phrifathro yn Moscow mae wedi gyrru drwy ogledd Ewrop ynghanol pandemig Covid-19 i ddod adref at ei wraig a'u hefeilliaid chwe mis oed ym Mlaenau Ffestiniog.

Roedd ei wraig Sara, oedd hefyd yn dysgu yn Moscow, eisoes wedi dod adref ar ddiwedd 2019 er mwyn geni eu meibion, Gryffudd a Morgan.

Wedi cyfnod adre efo hi aeth Gareth yn ôl i Moscow fis Mawrth i orffen ei flwyddyn olaf yn yr ysgol a gwagio eu fflat.

Ond o fewn ychydig ddyddiau i gyrraedd roedd y wlad dan glo oherwydd Covid-19. Welodd o ddim mo'i deulu am bedwar mis tra roedd yn gweithio o'r gegin yn ei fflat ynghanol Moscow yn y locdown.

Y fan

Y fan yn Moscow cyn cychwyn Image copyright Gareth Davies
Image caption Cafodd Gareth help ffrind oedd yn siarad Rwsieg i brynu'r fan

Pan gododd y cyfyngiadau aeth allan yn syth i brynu fan 4x4 UAZ cyn cychwyn am adref ar ei daith drwy Ewrop gyda'i ffrind Chris, athro arall oedd yn dod adref i Birkenhead.

Roedd rheolau cwarantîn, gofynion fisa neu gyfyngiadau eraill yn golygu nad oedd mynd ar hyd y llwybrau arferol drwy Wlad Pwyl, Lithiwania, Ukrain neu Belarws yn opsiwn.

Felly gyrrodd Gareth a Chris dros 700 milltir i'r gogledd orllewin o Moscow ac i fewn i'r Ffindir er mwyn dal llong yn Helsinki a fyddai'n mynd â nhw dros Fôr y Baltig i ailymuno â'r tir mawr yn yr Almaen. Yna gyrru drwy'r Almaen a'r Iseldiroedd cyn croesi drosodd i Loegr ac yna adre i Gymru.

Map o'r daith Image copyright Google/Gareth Davies
Image caption Map Gareth o'i daith adref

Y Sgwâr Coch

"Yr unig amser gafon ni'n stopio gan yr heddlu ar yr holl daith o Moscow i Blaenau oedd yn y Sgwâr Coch," meddai Gareth sy'n gyn athro Daearyddiaeth yn Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog.

"Roedd Chris a fi eisiau tynnu llun o'r fan tu allan i'r Red Square. Gychwynnon ni jyst cyn pedwar yn y bore yn y fan i fynd i'r sgwâr lle gafon ni stop gan yr heddlu.

"Heblaw am hynny chafon ni mo'n stopio o gwbl."

Y fan wrth y sgâr coch a San Basil Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Cychwyn y daith, canol Moscow a chefn eglwys San Basil a'r Kremlin - yr unig le ar yr holl daith i Gareth gael ei stopio gan yr heddlu

Mae Moscow yn dechrau prysuro rŵan ond ar y diwrnod y cychwynnodd Gareth a Chris roedden nhw wedi gwagio'r ardal er mwyn ymarfer ar gyfer dathliadau'r Parêd dros Fuddugoliaeth oedd wedi ei gohirio oherwydd y coronafeirws.

Hanner ffordd i'r Ffindir

Eu stop cyntaf ar y daith oedd hanner ffordd rhwng Moscow a St Petersburg mewn pentref o'r enw Bologoye.

"Wnaethon ni gysgu tu ôl i'r arwydd i'r pentref, â marciau bwled arno fo!

Chwilio am le i gysgu dros nos yn Boloygne Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption "Mae'r Uaz fel 'landrover' Rwsiaidd felly ro'n i'n gallu mynd drwy dywod a chaeau a phob dim"

"Mae'r fan yn gallu gyrru drwy bod dim.

"Brynais i roof rack i'w rhoi ar dop y fan a dwi 'di bod yn cysgu ar hwnna. Ro'n i wedi dod â'r holl duvets adra efo fi felly ro'n i'n gallu eu defnyddio i gysgu ar dop y fan.

"Doedd hi ddim yn nosi yno am ein bod ni mor bell i'r gogledd - maen nhw'n eu galw nhw'n white nights yn yr ardal yna."

Garetn yn cysgu ar do'r fan Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Gareth yn cysgu ar dop y fan y Bologoye tua chwech y bore - mae'n olau am eu bod mor bell yn y gogledd.

Rhwng St Petersburg a Helsinki yn y Ffindir bu'r fan yn teithio drwy dywod.

Y 4x4 yn gyrru drwy dywod rhwng St Petersgburn a'r Ffindir Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron

Helsinki a Môr y Baltig

"Roedd y llong gyntaf, ar y Baltig, yn daith o 29 awr ac roedd y môr mor llonydd mi ddaru ni eistedd ar y dec drwy'r dydd yn cael tan a chysgu mewn caban dros nos."

Gareth a Chris ar y cwch ar fôr y Baltig Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Gareth (chwith) a Chris ar Fôr y Baltig

Yr Almaen

Yr unig amser wnaethon nhw gysgu ynghanol dinas - y tu mewn i'r fan - oedd yn Hambwrg yn yr Almaen; lle roedd Gareth yn gyfarwydd ag o yn barod gan ei fod wedi ymweld o'r blaen gyda Sara.

Y fan yn Hamburg yn yr Almaen Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Stop am noson yn Hambwrg

Yr Iseldiroedd

Ymlaen wedyn drwy Bremen ac i'r Iseldiroedd, lle cawson nhw noson o foethusrwydd cymharol mewn pentref o'r enw Leeuwarden pan fynnodd Chris eu bod yn llogi pod i gysgu'r nos.

Y pod yn yr Iseldiroedd Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Moethusrwydd y 'pod' yn Leeuwarden

"Ro'n i'n ddigon hapus i gysgu ar dop y fan ond doedd Chris ddim, roedd o isio noson mewn gwely iawn.

Haul drwy'r cymylau yn yr Iseldiroedd Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron

"Mae'n bentref bach lyfli a del iawn.

Yn Leeuwarden yn yr Iseldiroedd Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron

"Dreif wedyn i mewn i ganol Amsterdam. Mae Sara a fi wedi bod i Amsterdam lwyth o weithiau am ein bod ni o hyd yn stopio yno wrth hedfan i Moscow ac yn cael noson yn y ddinas yn aml.

"Roedd o mor cŵl achos roedd Amsterdam yn wag, doedd 'na neb yna; dwi erioed wedi gweld y lle yn wag, mae fel arfer fel Disneyland!

Amsterdam Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron
Image caption Y fan ar lan y gamlas yn Amsterdam: "Roedd Amsterdam yn wag... mae fel arfer fel Disneyland!"

Lloegr

Croesi wedyn o Hoek van Holland i Harwich, eu hail noson ar gwch, a chyrraedd Lloegr.

"Mi wnes i dynnu llun o flaen Red Square i bobl yn fama gael gweld mod i wedi dod o bell, wedyn dwi wedi gorfod tynnu lluniau o bethau yn fama - fel y blychau postio a'r bocys ffôn coch - i ddangos ein bod ni wedi cyrraedd."

Y fan yn Lloegr gyda blwch llythyrau a bocs ffcn coch eiconig Image copyright Gareth Davies/Chris Hebbron

"Doedd pobl Rwsia ddim yn meddwl fyswn i'n cyrraedd - roedden nhw'n meddwl mod i'n hollol hurt. Doedden nhw ddim yn meddwl fysai'r fan yn ei gwneud hi, ond mae hi fel tanc, mi wneith hi fynd drwy rwbath."

Roedd hi'n ddiwedd y daith i Chris yn Birkenhead ond roedd gan Gareth un cymal olaf cyn cyrraedd Cymru a mynd mewn i cwarantîn adref ym Mlaenau Ffestiniog am bythefnos.

Cyrraedd Birkenhead Image copyright Gareth Davies
Image caption Gollwg Chris adref yn Birkenhead

Adref

Mi gymerodd y daith wythnos i gyd.

Mae Gareth yn dal adref yn ynysu am gyfnod eto, yn unol â'r rheolau, er ei fod wedi cael prawf negyddol am Covid-19 ar ôl cyrraedd adref.

Roedd yn ofalus iawn ar hyd y daith meddai, yn cadw pellter a chysgu yn, neu ar, y fan gan amlaf.

"Ro'n i'n ddigon ffodus o beidio ei ddal o. Dwi'n meddwl y byddai gen i fwy o chance o'i gael o pe tawn i wedi mynd i feysydd awyr."

Y fan ar sgwar gwag Caernarfon Image copyright Gareth Davies
Image caption Roedd Gareth eisiau anfon llun eiconig o Gymru i'w ffrindiau nôl yn Rwsia i brofi ei fod wedi cyrraedd. Fel y Sgwâr Coch, roedd y maes yng Nghaernarfon yn wag hefyd

Oherwydd y coronafeirws roedd y ffyrdd yn weddol wag drwy Ewrop meddai.

"Roedd 'na lai o geir, jyst loris. Ar y ffin ro'n i'n mynd i ochr y ceir, ond dim ond fi oedd 'na felly roedd yn cymryd llai o amser iddyn nhw fynd drwy'r stwff yng nghefn y fan - i wneud yn siŵr mod i ddim yn cario gynnau ac yn y blaen!

"Mae pawb isho siarad efo fi am y fan dyddia yma, mae pawb wrth eu boddau efo hi achos dydyn nhw ddim wedi gweld un o blaen, does 'na ddim rhai eraill yn y wlad, ond pan o'n i yn dreifio adre doedd gan neb ddiddordeb ynddi hi!

"I feddwl mod i'n dreifio o gwmpas mewn fan Rwsieg a phlatiau Rwsieg, wnaeth neb fy stopio i."

Dydi Gareth ddim yn gweld dim byd arbennig am ei daith: "Y cwbl dwi wedi ei wneud ydi dreifio adra!"

Beth mae wedi ei ddysgu ar y daith?

"Dwi wedi dysgu faint dwi'n methu fy ngwraig a mhlant ac nad ydy o'n gwneud gwahaniaeth pa mor bell wyt ti, cyn belled a dy fod ar dy ffordd adra mae'n iawn."

Mae'n edrych ymlaen at gael mynd i weld ei fam a'i dad pan fydd ei gyfnod cwarantîn drosodd, a chael "cwtsh a phaned" efo nhw.

Yr antur nesaf

Nid dyma antur gyntaf Gareth: cyn eu cyfnod yn Moscow roedd o a Sara wedi cymryd blwyddyn o'r gwaith i deithio mor bell ag y gallen nhw heb hedfan. Fe lwyddon nhw i gyrraedd Hong Kong a threulio mis yn Japan.

"Aethon ni ar y Trans Siberian i Vladivostock wedyn cwch i Japan, wedyn cwch arall i Tsieina, a hedfan wedyn o Hong Kong i'r Philippines - dyna'r unig hedfan wnaethon ni.

Eu hymweliad â Moscow i ymuno â'r trên ar draws Siberia wnaeth eu hysgogi i fynd yno i ddysgu.

Gyda'u hefeilliaid bach rŵan yn chwe mis oed, ai dyma ddiwedd ar deithio'r byd i Gareth a Sara?

"Rydyn ni am gario ymlaen, pam ddim? Tsieina nesaf o bosib. Hyd yn oed pan mae'r plant yn hŷn, fysan ni'n ddigon hapus yn mynd i deithio a gweld y byd. Athro Daear ydw i - dwi isho gweld mwy, dwi ddim wedi gweld digon eto!"

Hefyd o ddiddordeb:

Pynciau Cysylltiedig