BBC Cymru Fyw

Teyrngedau i Paul Turner - cyfarwyddwr ffilm Hedd Wyn

Published
image copyrightMelisa Annis

Yn 73 oed bu farw Paul Turner - cyfarwyddwr y ffilm Hedd Wyn a gafodd ei henwebu am Oscar yn 1994.

Cafodd Paul Turner ei eni yn Nyfnaint a symudodd i Gymru yn y 70au.

Dysgodd Gymraeg tra'n gweithio i'r BBC.

Er iddo ddod i'r amlwg am ei waith yn cyfarwyddo y ffilm Hedd Wyn bu'n cyfarwyddo nifer o raglenni a ffilmiau eraill nodedig - yn eu plith Porc Pei a The Life and Times of David Lloyd George (1981).

media captionBerwyn Rowlands. Cyfarwyddwr Gwyl Ffilmiau Iris, yn cofio Paul Turner

Yn ôl Berwyn Rowlands, Cyfarwyddwr Gŵyl Ffilmiau Iris, daeth yr enwebiad Oscar â byd ffilm Cymru i sylw'r byd.

Dywedodd bod creu ffilm yn ei hun yn dipyn o wyrth ond bod creu ffilm a gafodd ei gweld mewn sinemâu yn fwy o wyrth.

'Tân yn ei fol dros Gymru a'r Gymraeg'

Wrth ei gofio dywedodd Amanda Rees, Comisiynydd Cynnwys S4C: "Roedd cyfraniad Paul Turner i ffilm a theledu Cymru yn aruthrol, ac yntau wrth galon llawer o ddramâu llwyddiannus S4C yn y dyddiau cynnar.

"Rydym yn cofio yn arbennig am y ffilm Hedd Wyn a sut lwyddodd Paul i roi Cymru ar lwyfan y byd drwy adrodd stori unigryw Gymreig ond efo adlais rhyngwladol.

"Byddwn yn cofio amdano fel gŵr â gweledigaeth a thân yn ei fol dros Gymru a'r Gymraeg a'r ysfa i ddarlunio hynny ar ffilm."

image copyrightS4C
image captionPaul Turner oedd cyfarwyddwr Hedd Wyn

Yn 1981 cynhyrchodd Paul Turner ei waith annibynnol cyntaf sef Trisgel - rhamant di-ddeialog.

Yn nyddiau cynnar S4C sefydlodd y cwmni cynhyrchu Teliesyn ar y cyd â Colin Thomas a dyma'r cwmni a gynhyrchodd y ddrama Chwedlau Serch yn ogystal â'r gyfres Saesneg a Chymraeg Arswyd y Byd.

Fe hefyd a gyfarwyddodd y dramâu Wil Six, Tra Bo Dwy a Dihirod Dyfed ac wedi iddo gyfarwyddo Hedd Wyn fe gyfarwyddodd y ffilmiau Cwm Hyfryd, Dial a Porc Pei - ffilm a gafodd ei throi i gyfres ddrama ar S4C.

Hedd Wyn oedd y ffilm Gymraeg gyntaf i gael ei henwebu am Oscar a hynny am y ffilm iaith dramor orau. Mae'r ffilm hefyd wedi ennill nifer iawn o wobrau rhyngwladol.

Pynciau Cysylltiedig

  • Cyfryngau
  • S4C