Pen-blwydd yn 70: Oriel atgofion Heather Jones

Mae'r gantores Heather Jones wedi arloesi a chwarae rhan amlwg yn y sîn gerddorol yng Nghymru ers dros hanner canrif ac mae'n dathlu ei phen-blwydd yn 70 oed ar 12 Mehefin 2019.

I ddathlu ei charreg filltir gofynnodd Cymru Fyw iddi hel atgofion drwy gasglu lluniau arwyddocaol o'i bywyd a'i gyrfa.


Harbourmaster, Aberaeron Image copyright William Morris-Jones
Image caption Aberaeron a'r Harbourmaster, 1932

Y gwreiddiau teuluol

Mae'r llun yma o Aberaeron yn 1932 wedi ei dynnu gan fy nhad-cu, William Morris-Jones.

Mae'n bwysig i fi achos roedd yn Gymro Cymraeg yn byw yn Aberaeron fel dyn ifanc ond roedd rhaid iddo adael i chwilio am waith.

Ges i'r fraint o ganu yn yr Harbourmaster yn ddiweddar a hefyd yn y Neuadd Goffa. Roedd fy nheulu yn byw drws nesa' tan y chwedegau. Atgofion melys.


Cartref Heather Jones ar St Brioc Rd, Caerdydd Image copyright Heather Jones
Image caption St Brioc Rd, Y Mynydd Bychan, Caerdydd

Cartref cynta'

Dyma lle ges i fy ngeni, 3 St Brioc Road, Heath, Caerdydd - lawr stâr, yn y room ffrynt! Wnes i fyw yma am ugain mlynedd - ugain mlynedd hapusa fy mywyd. Dyddiau diniwed yn chwarae ar y stryd, 'Mob, Mob' (chwarae cuddio), rounders, cynnal jumble sales a chwarae gyda fy ffrindiau sy'n dal yn glos hyd heddiw - Sue a Pamela.

Un teulu hapus - roedd tad-cu Sue (Dat) yn siarad Cymraeg ac yn helpu ni gyda'r iaith.


Heather Jones yn y môr yn flwydd a hanner Image copyright Heather Jones
Image caption Heather Jones yn y môr yn flwydd a hanner

Cariad at y môr, 1951

Heather Jones yn y dŵr! Dyma fi yn mwynhau y traeth a lan y môr. Roedd Mam a Dad wastad yn mynd â ni (fi a'm brodyr Malcolm (Mac) a Gareth) ar wyliau, fel arfer yng Nghymru - Y Bermo, Aberaeron, Borth, Porth Einion, Aberporth, Harlech, Beddgelert a Prestatyn. Mewn carafán oedden ni fel arfer ac roedden ni'n caru'r môr a'r traeth. Dwi'n nofio yn aml nawr.

Dwi'n cofio mynd gyda fy nhad i Cold Knap (ger y Barri) yn hwyr yn y nos - fe yn nofio yn y môr oer a fi yn edrych ar ôl ei ddillad ar y traeth. Roedd yn rhy oer i mi! Roedd Dad a fi yn glos iawn - bu farw yn 1977.


Heather ar Hob y Deri Dando

Dechrau ar y teledu

Dyma fy rhaglen deledu gyntaf yn 1966, rhaglen wych o'r enw Hob y Deri Dando. Roedd fy ffrind gorau o Ysgol Cathays, Barbara, yn eistedd drws nesaf imi. Yn drist iawn roedd hi wedi marw 20 mlynedd yn ôl yn 50 oed ond mae gen i atgofion ffantastig llawn o hwyl a mitching off!

Mae ffrind arall i mi, Meinir Evans (Meinir Ffransis nawr), merch Gwynfor Evans, yn eistedd tu ôl i mi.


Heather Jones a Mari Gruffydd yn canu yn 1966 Image copyright Anona James
Image caption Heather Jones a'r ddiweddar Mari Griffith yn canu yn 1966

Gadael coleg a dechrau canu o ddifri

Fi a Mari Griffith yn 1968 mewn cyngerdd ym Mhontrhydfendigaid. Mae hi'n edrych yn gorjys a dwi'n edrych fel plentyn bach!

Ond roedd y gwaith yn dechre dod i mewn yn gyson a wnes i adael coleg y flwyddyn ar ôl hyn i ddilyn bywyd cantores broffesiynol.


Y Bara Menyn Image copyright Anne James
Image caption Heather gyda Meic Stevens a'i gŵr cyntaf, Geraint Jarman - aelodau'r Bara Menyn

Blwyddyn Bara Menyn

Llun o fi, Geraint Jarman a Meic Stevens yn canu fel Bara Menyn yn Neuadd y Brangwyn yn 1969.

Dim ond blwyddyn o gigs a gwaith teledu wnaethon ni ond roedd yn flwyddyn ffantastig ac yn gyfeillgarwch sy'n parhau hyd at heddiw.



Heather gyda'i merch Lisa ar siglen yn y parc yn 1972 cyfres Gwrando ar Fy Nghân
Image caption Ffilmiodd Heather gyda'i merch, Lisa Jarman, ym Mharc y Rhath ar gyfer y gyfres Gwrando Ar Fy Nghân

Cyfres fy hun

Yn 1972 ar ôl dipyn o waith ar BBC ac HTV ges i'r fraint o gael cyfres fy hun o'r enw Gwrando Ar Fy Nghân.

Roedd yn gyffrous iawn i ferch 22 oed. Chwech o raglenni a rhai caneuon gyda grŵp trydan ar ffilm.

Roedd Colleen, y wraig wardrôb, wedi gwneud côt i fy merch Lisa Grug i matchio un fi! Roedd yn hyfryd i gael cyfres - yn Gymraeg. Roedd fy nhad mor browd achos oedd e a'i frawd ddim yn siarad Cymraeg ac yn colli fe yn fawr.


heather Jones ar Ryan a Ronnie
Image caption Heather ar raglen Ryan a Ronnie yn y saithdegau

Ryan a Ronnie

Roeddwn i'n gweithio gyda Ryan a Ronnie yn aml, ar y teledu ac mewn cyngherddau. Rwy'n cofio mynd yn Jag Ryan i Ogledd Cymru - very posh!

Roedden yn ffrindiau da i mi, a'r Hennessys hefyd. Fi oedd yr unig ferch weithiau ond roeddent yn hapus i edrych ar ôl fi.


Heather, Mike a Jane, aelodau Hin Deg Image copyright Heather Jones

Teithio gyda Hin Deg, 1980-2010

Fi, Mike Lease a Jane Ridout - aelodau'r grŵp gwerin Hin Deg. Dyma oedd fy ngrŵp cyntaf oedd yn rili broffesiynol. Gawson ni lwyth o gigs, teledu a gwyliau yng Nghymru, Lloegr, yr Alban a Iwerddon.

Roedden ni'n teithio llawer i Canada a'r USA - roedd yr un olaf yn Disney World - ffab!

Roedd Mike a Jane yn gerddorion ffantastig ac yn ffrindiau da. Rwy'n falch ein bod ni wedi gwneud un CD i gofio y dyddiau hapus yma gyda nhw.


Heather a'i gŵr Dave yn priodi yn 1987 Image copyright Heather Jones
Image caption Priodas Heather a Dave Coates yn 1987

Priodi Dave

Priodas Dave a fi yn 1987. Roedd Dave yn ddrymiwr yn un o'n grwpiau i ac roedd rhaid i mi roi lifft iddo i'r gigs yn fy Renault 4 pinc!

Daeth cariad yn gyflym iawn. Mae'n dal i ddrymio heddiw mewn sawl grŵp. Mae gennym ni fab, Sam, a merch, Megan Fflur. Atgofion melys.


Teulu Heather Jones i gyd ar achlysur pen-blwydd ei mam yn 90, 1987 Image copyright Heather Jones

Y teulu a fy Mam hyfryd

Dyma'r holl deulu yn Neuadd Christchurch yn agos i Barc y Rhath i ddathlu pen-blwydd Mam yn 90 yn 2008.

Mae'r plant i gyd yna gan gynnwys fy mrodyr a'u plant nhw. Mam oedd fy ffrind gorau ac roedd hi wedi marw yn 98 oed! Cafodd fywyd llawn a hapus ar ôl cwrdd â fy nhad, yn fam hyfryd a mam-gu ffyddlon a ffab.

Roedd hi'n golled fawr ac roedd rhaid i ni golli St Brioc Road ar ôl 70 o flynyddoedd. Roedd yn drist iawn ond dwi'n mynd nôl yn aml i weld cymydog. Mae fy mrodyr i wedi symud i ffwrdd ond dwi'n falch mod i wedi aros yng Nghymru.


Heather heddiw Image copyright John Morgan

Y fenyw hyderus sy'n 70!

Mae'r fenyw hyderus yn y llun yma wedi dod trwy lawer o 'ups 'n downs' ond yn dal i fynd, a nawr dwi'n 70.

Dwi'n dal i ganu ond yn ymlacio mwy - mae hi'n amser i'r genhedlaeth nesaf nawr :).

Hefyd o ddiddordeb:

Pynciau Cysylltiedig