Cymorth trethi i bobl â nam meddyliol

Cyhoeddwyd
Ffynhonnell y llun, Lluniau Getty

Mae Llywodraeth Cymru'n bwriadu ei gwneud hi'n haws i deuluoedd pobl sy'n byw gydag anhwylderau meddyliol dwys gael gostyngiadau yn y dreth gyngor.

Cafodd cynllun gostyngiad ar gyfer pobl sy'n dioddef cyflwr meddyliol dwys ei gyflwyno yng Nghymru, Lloegr a'r Alban yn 1992.

Nawr bydd y wybodaeth sydd yn cael ei rannu gan holl gynghorau'n cael ei symleiddio a dim ond un ffurflen gais fydd yn rhaid ei llenwi.

Mae'r cynllun hwn ar gyfer unrhyw berson sydd â chyflwr parhaol sy'n effeithio ar eu gallu meddyliol neu gymdeithasol - megis dementia, Alzheimers, Parkinsons, anawsterau dysgu neu strôc.

Rhwystro pobl yn 'warthus'

Yn ôl y wefan ymgyrchu MoneySavingExpert, mae diffyg hyrwyddo a pholisïau anghyson ar draws yr holl awdurdodau wedi golygu bod degau o filoedd o bobl a oedd yn gymwys wedi methu a hawlio gostyngiad.

Dywedodd Martin Lewis, sylfaenydd MoneySavingExpert.com: "Mae nifer o'r bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymdeithas, y rhai sy'n byw â 'nam meddyliol sylweddol' wedi bod yn gymwys i gael gostyngiad treth gyngor ers blynyddoedd, ond yn anffodus dydy pobl ar draws Prydain ddim yn cael gwybod hynny'n aml iawn - sy'n golygu eu bod yn colli arian a allai fod wedi trawsnewid ansawdd eu bywydau.

"Dydy'r rhan fwyaf o gynghorau ddim yn helpu i dynnu sylw at hyn, ac mae'n warthus bod achosion yn aml o rwystro pobl rhag ei hawlio drwy drosglwyddo gwybodaeth anghywir.

"Dywedodd rhai aelodau o staff, pan wnaethom eu ffonio'n ddirybudd, nad oedd y gostyngiad yn bodoli, sy'n golygu bod gwahaniaethau mawr yn nifer y bobl sy'n cael y cyfle i fanteisio ar y cymorth ar draws y wlad.

"Yn syml iawn, nid yw hyn yn dderbyniol."

Disgrifiad o’r llun,
Mae rwystro pobl rhag hawlio gostyngiad drwy drosglwyddo gwybodaeth anghywir yn "warthus" meddai Martin Lewis

Yn ôl Llywodraeth Cymru bydd teuluoedd y dioddefwyr hefyd hawlio'n ôl unrhyw ostyngiadau treth gyngor hyd at yr adeg pan gawson nhw'r diagnosis.

Dywedodd y Gweinidog Cyllid, Rebecca Evans: "Rwy'n falch bod Llywodraeth Cymru yn arwain y ffordd gyda'r dull newydd hwn, gan helpu rhai o'r bobl fwyaf agored i niwed i gael y cymorth a'r gostyngiadau y mae ganddynt hawl eu derbyn, ac rwy'n ddiolchgar iawn i MoneySavingExpert a Martin Lewis am ddwyn y mater hwn i'n sylw a gweithio gyda ni i'w ddatrys."

Mae Llywodraeth Cymru eisioes wedi cyhoeddi deddfwriaeth newydd er mwyn dileu'r gosb o garchar i bobl am beidio â thalu'r dreth gyngor, ac er mwyn eithrio pobl ifanc hyd at 25 oed sy'n gadael gofal rhag talu'r dreth gyngor yng Nghymru.