Dyfarnwr rygbi'n ystyried rhoi'r gorau wedi 'bygythiadau'

Cyhoeddwyd
disgrifiad o’r llunMae Gareth Needs yn dweud ei fod wedi cael ei fygwth tra'n dyfarnu gêm ieuenctid

Mae dyfarnwr rygbi wedi dweud ei fod yn ystyried rhoi'r gorau iddi ar ôl cael ei "fygwth" ar ac oddi ar y cae.

Dywedodd Gareth Needs fod gêm ieuenctid wedi troi'n "gas" yn ddiweddar ar ôl i hyfforddwr orfod cael ei lusgo i ffwrdd ohono gan grŵp o chwaraewyr.

Ychwanegodd y byddai'n hoffi i Undeb Rygbi Cymru ddarparu camerâu i ddyfarnwyr fel bod ganddyn nhw dystiolaeth fideo os ydyn nhw'n cael eu sarhau.

Dywedodd Undeb Rygbi Cymru na fydd sarhau dyfarnwyr yn cael ei oddef, a'u bod yn cosbi "unigolion, clybiau neu dimau pan fo angen".

'Parchu'r dyfarnwr'

Dywedodd Mr Needs fod hyfforddwr wedi mynd ato ar y cae, cyn siarad gydag ef eto ar ddiwedd y gêm a dweud y byddai'n ei "weld yn y maes parcio".

"Roedd e'n amser anodd. Nes i eistedd lawr a meddwl ydw i eisiau gwneud hyn eto?" meddai.

Fel dyfarnwr cymwys lefel 2 gydag Undeb Rygbi Cymru, mae Mr Needs yn rheoli gemau o lefel dan-12 i ail dimau hŷn, ac mae'n dweud ei fod yn aml yn gorfod gwneud hynny heb lumanwyr neu gynorthwywyr.

"Fel dyfarnwr, ar ein pen ein hunain, mae'n anodd gweld popeth ac os dwi'n gwneud penderfyniad, dwi'n gwneud penderfyniad," meddai.

Dywedodd fod y digwyddiad honedig yn cynnwys hyfforddwr o'r gwrthwynebwyr mewn gêm dan-15 yng Nghaerleon, ac mae hynny wedi ysgogi'r clwb i lansio ymgyrch eu hunain i "barchu'r dyfarnwr".

disgrifiad o’r llunMae gan Gaerleon bellach faner wrth y cae yn galw ar bobl i barchu'r dyfarnwyr

Maen nhw'n dweud na fyddan nhw'n goddef unrhyw regi, sylwadau negyddol tuag at y dyfarnwr neu lumanwyr, ac yn galw ar chwaraewyr i gael eu heilyddio os ydyn nhw'n camymddwyn.

Mae'r clwb bellach yn anfon y cytundeb i'w gwrthwynebwyr i'w arwyddo cyn pob gêm.

Dywedodd Andrew Grant, sydd wedi bod yn chwarae a hyfforddi gyda Chlwb Rygbi Caerllion ers blynyddoedd, y byddai "pobl yn cael eu dychryn i ffwrdd o'r gêm" os nad oedd rhywbeth yn cael ei wneud.

"Dwi erioed wedi gweld unrhyw beth fel hyn o'r blaen," meddai.

'Rhieni yn camymddwyn'

Ychwanegodd Mr Grant, sy'n hyfforddi'r tîm dan-15, fod dyfarnwr arall wedi penderfynu "gwrthod dyfarnu gemau ieuenctid o gwbl".

Mae yntau'n ddyfarnwr lefel 1 ei hun, ond mae'n dweud na fyddai'n mynd i ddyfarnu oni bai bod dim dewis arall.

Mae'n rhaid i glybiau weithredu, meddai, "er mwyn cadw'r dyfarnwyr i ddod a sicrhau eu bod nhw eisiau ei wneud e".

Dywedodd capten y tîm dan-15, Aneurin, fod "rhai o'r tîm yn flin gyda hyfforddwr y gwrthwynebwyr am ddod â'r gêm i stop".

Ychwanegodd Aneurin, sy'n 14 oed ac yn chwarae fel bachwr, fod llawer o'r camymddwyn yn dod gan rieni ar yr ystlys a bod ymddygiad o'r fath "yn rhoi pobl mewn perygl, yn enwedig y dyfarnwr".

'Hyrwyddo ymddygiad positif'

"Mae syniadau fel yr un yng Nghaerllion yn cael eu hannog, a'u cefnogi'n gryf gennym," meddai llefarydd o Undeb Rygbi Cymru.

Ychwanegodd bod yr undeb yn cosbi "unigolion, clybiau neu dimau pan fo angen".

"Mae'r ymgyrch i hyrwyddo ymddygiad positif yn parhau'n rhan allweddol o'n gwaith o ddydd i ddydd," meddai.

"Ry'n ni o'r farn ein bod yn ennill, a bod gennym gêm allan ni fod yn falch ohoni, ond mae unrhyw esiampl o ymddygiad gwael yn mynd i'r gwrthwyneb o'r gwerthoedd ry'n ni'n ceisio eu hyrwyddo."

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol