Pedwar yn cystadlu am wobr Medal y Dysgwyr

Medal y Dysgwyr
Image caption Fel rhan o dasgau'r dydd bu'n rhaid i'r pedwar annerch cynhadledd i'r wasg a gwneud gwahanol sialensiau o amgylch y maes

Prif seremoni ar ail ddiwrnod y cystadlu yn Eisteddfod yr Urdd yn Llanelwedd fydd Medal y Dysgwyr, gyda'r enillydd yn cael ei gyhoeddi ddiwedd y pnawn.

Mae tair merch ac un bachgen yn cystadlu am y fedal eleni, Alys Williams, Jessica Harvey, Jonas Rajan a Rebecca Morgan.

Yn ystod y dydd mae'r beirniad wedi bod yn dilyn y pedwar o amgylch y maes.

Fel rhan o dasgau'r dydd bu'n rhaid i'r pedwar annerch cynhadledd i'r Wasg a gwneud gwahanol sialensiau o amgylch y maes.

Bu Arwel Evans gohebydd BBC Cymru Fyw yn eu holi.

O Lanbrynmair ym Mhowys y daw Jessica sydd yn 18 oed.

Dywedodd ei bod wedi ei hysbrydoli'n fawr gan ei hathrawes Gymraeg yn Ysgol Bro Hyddgen a roddodd hyder iddi siarad Cymraeg.

Mae hi yn astudio cwrs Gofal Plant yng Ngholeg Ceredigion, Aberystwyth, gyda'r nod o weithio gyda phlant ifanc drwy gyfrwng y Gymraeg.

"Dwi'n dweud fod i gyd o'r athrawon wedi fy helpu a phethau fel yr Urdd hefyd, a helpu drwy ffeindio pobl eraill sy'n siarad Cymraeg.

"Dwi eisiau bod yn athrawes, a dwi eisiau ysbrydoli plant y genhedlaeth nesaf i siarad Cymraeg," meddai.

Mabinogi yn ysbrydoli

Yn ôl Alys, sydd hefyd yn 18 oed ac yn astudio Cymraeg, Cemeg a Hanes yn Ysgol Uwchradd Caerdydd, ei bod wedi gwirioni ar ddiwylliant Cymraeg ac wedi ei hysbrydoli yn arbennig gan chwedlau'r Mabinogi.

Dywedodd fod y Gymraeg wedi agor y drws iddi at gerddoriaeth, barddoniaeth a drama, ac erbyn hyn ei bod yn derbyn gwersi canu drwy gyfrwng y Gymraeg.

"Mae llawer o fathau gwahanol o Gymraeg, mae Cymraeg rhywun o'r gogledd yn wahanol iawn i rywun o'r de a hefyd mae'n ffurfiol ac yn anffurfiol."

Mewn ymateb i'r cwestiwn a allai'r Cymry Cymraeg wneud fwy i helpu dywedodd:

"Na ddim i ddweud y gwir, weithiau gyda'r Gymraeg ffurfiol iawn mae'n anodd, ond na, mae rhan fwyaf yn bositif."

Image caption Yn ystod y dydd mae'r beirniad wedi bod yn dilyn y pedwar o amgylch y maes

Dysgu am ddiwylliant

Cafodd Jonas, syn 16 oed, ei eni yn Portsmouth ond ei fagu ym Mhort Talbot.

Mae'n dweud fod siarad Cymraeg yn rhan bwysig iawn o fod yn Gymro ac yn help iddo ddod i adnabod diwylliant Cymraeg.

Er ei fod yn dysgu Cymraeg yn yr ysgol mae hefyd yn defnyddio Duolingo i'w helpu gyda'r iaith.

"Dwi'n mwynhau siarad Cymraeg gyda mam a dwi'n meddwl ei bod yn bwysig.

"Hefyd cefais fy ngeni yn Lloegr ond fy magu ym Mhort Talbot a dwi'n teimlo fy mod yn gallu mwynhau diwylliant Cymru drwy ddysgu Cymraeg.

"Mae'n bwysig bod dysgwyr yn gallu dysgu mwy am ein diwylliant," meddai.

'Unigryw i Gymru'

Mae Rebecca yn 24 oed ac yn dod o deulu di-Gymraeg ym Mhencoed, ger Pen-y-bont.

Derbyniodd radd dosbarth cyntaf yn y Gymraeg o Brifysgol Abertawe ac erbyn hyn mae hi'n gweithio fel athrawes yn Ysgol Uwchradd Esgob Llandaf yng Nghaerdydd.

"Dwi'n cofio bod yn y chweched dosbarth mewn ysgol uwchradd Saesneg a just y ffordd roedd yr athrawon yn siarad Cymraeg gyda'i gilydd o ni yn meddwl dwi moyn siarad â rhywun yn Gymraeg.

"Mae'n unigryw i Gymru ond dyle ni siarad Cymraeg achos 'dy ni'n dod o Gymru a dyle mwy o bobl siarad Cymraeg," meddai.

Pynciau Cysylltiedig