'Pryder' am doriadau o £2m i wasanaethau tân y gogledd

diffoddwyr tan

Gallai diffoddwyr tân yng ngogledd Cymru wynebu colli swyddi dan gynlluniau torri costau allai olygu cau neu israddio gorsafoedd.

Mae'n rhaid i Awdurdod Tân ac Achub Gogledd Cymru arbed bron i £2m yn 2019-20, ac fe allai un opsiwn gynnwys cael gwared ag un injan dân llawn amser yn Wrecsam.

Dyw'r awdurdod heb benderfynu'n derfynol eto ar yr opsiynau, fydd yn wynebu ymgynghoriad cyhoeddus.

Dywedodd Undeb y Diffoddwyr Tân y bydden nhw'n brwydro'r toriadau "yn chwyrn".

Nifer o gynigion

Cafodd cynlluniau blaenorol i gael gwared ag un o injans tân Wrecsam eu gwyrdroi yn dilyn protestiadau - ar hyn o bryd mae gan yr orsaf ddau gerbyd llawn amser ac un cerbyd rhan amser.

Ond yn ôl adroddiad newydd mae'r cam hwnnw, fyddai'n golygu colli 24 o swyddi diffodd tân, yn un o nifer o doriadau arfaethedig wrth i'r awdurdod geisio arbed £1.8m.

Gallai gorsafoedd Glannau Dyfrdwy a'r Rhyl hefyd gael eu hisraddio, gan adael Wrecsam fel yr unig orsaf yn y gogledd gyda diffoddwyr tân yno 24 awr y dydd.

Mae'r prif swyddog tân eisoes wedi rhybuddio'r awdurdod y bydd unrhyw doriadau pellach i swyddi cynorthwyol galwadau 999 yn peri risg i ddiogelwch ac enw da diffoddwyr.

Image copyright Mike Dean (Eye Imagery)
Image caption Fe wnaeth canolfan tân ac ambiwlans newydd Wrecsam agor yn 2016

Mae'r opsiynau yn yr adroddiad yn cynnwys:

  • Tynnu injan dân o Wrecsam neu leihau'r oriau agor i oriau dydd yn unig;
  • Newid gorsafoedd tân Glannau Dyfrdwy a'r Rhyl i rai staffio dydd yn unig, gyda diffoddwyr ar alw ar gyfer y nos;
  • Cau un neu fwy o'r gorsafoedd sydd heb eu staffio, neu newid un sy'n weithredol ar hyn o bryd i un ar alw;
  • Symud yr injan dân rhan amser o un o'r gorsafoedd yng Nghaergybi, Caernarfon, Bangor, Llandudno, Bae Colwyn, Rhyl, Glannau Dyfrdwy a Wrecsam.

Petai'r holl senarios hynny'n digwydd fe allai 52 o ddiffoddwyr tân a rheolwyr golli'u swyddi, yn ogystal â rhai diffoddwyr ar alw.

Ond byddai modd osgoi'r toriadau hynny os yw cynnydd yn cael ei wneud yng nghyfraniad y cynghorau er mwyn llenwi'r bwlch, gyda phob cyngor yn y gogledd yn talu rhwng £180,360 - £398,160 yr un.

'Peryglu bywydau'

Mae'r adroddiad yn rhybuddio bod "cynaliadwyedd ariannol" yr awdurdod yn dibynnu ar wneud yr arbedion, a hynny gan fod y bwlch cyllid wedi'i lenwi gan arian wrth gefn yn y gorffennol.

Dan reolau diogelwch y gwasanaeth, mae'n rhaid i ddwy injan dân fod ar gael ar gyfer unrhyw achos o dân mewn tŷ.

Mae disgwyl i gynrychiolwyr o Undeb y Diffoddwyr Tân gyfarfod aelodau'r awdurdod ddydd Gwener i drafod y cynigion, ac maen nhw eisoes wedi rhybuddio y gallai gael "effaith enfawr".

"Does dim amheuaeth y byddai'r cynigion yma'n cynyddu faint o amser mae'n cymryd i'r gwasanaeth ymateb i ddigwyddiadau fel tanau mewn eiddo neu wrthdrawiadau ffordd, gan beryglu bywydau," meddai ysgrifennydd rhanbarthol yr undeb, Ceri Griffiths.

Dywedodd yr awdurdod tân nad oedd penderfyniad wedi'i wneud ar y cynigion eto, ac y byddan nhw'n cael eu trafod gan y panel gweithredol ddydd Llun.

Pynciau Cysylltiedig