Dros filiwn yn ymweld ag adrannau brys yng Nghymru

  • Cyhoeddwyd
Morriston Hospital in Swansea
Disgrifiad o’r llun,
Adran frys Ysbyty Treforys yn Abertawe

Wedi blwyddyn a welodd fwy nag erioed o ymweliadau ag adrannau brys ysbytai Cymru, mae dadansoddiad newydd gan y BBC yn awgrymu bod ysbytai Cymru yn cael trafferth ymdopi â'r galw.

Bellach mae dros filiwn o ymweliadau ag adrannau brys ysbytai, a hynny mewn gwlad sydd â phoblogaeth o ychydig dros dair miliwn.

Mae'r adegau lle mae cleifion yn gorfod disgwyl yn hirach na'r nod o bedair awr cyn cael eu cymryd i mewn, eu trosglwyddo i adran arall neu gael eu gyrru adref wedi cynyddu'n sylweddol yn y pedair blynedd diwethaf.

Erbyn hyn mae tua 70,000 yn fwy o bobl nawr yn aros dros yr amser penodedig.

Mae ymchwil o dan gynllun tracio Gwasanaeth Iechyd Gwladol y BBC yn rhoi darlun cliriach o berfformiad adrannau brys ar draws y DU.

Mae'n dangos bod dirywiad y perfformiad yng Nghymru yn waeth nag yng Ngogledd Iwerddon, ond ddim cynddrwg â Lloegr, lle mae'r nifer sy'n disgwyl mwy na phedair awr wedi mwy na dyblu.

Yr Alban yw'r unig wlad sy'n perfformio'n well nag yr oedden nhw bedair blynedd yn ôl.

Ffynhonnell y llun, PA
Disgrifiad o’r llun,
Roedd rhaid i 17.4% o gleifion yng Nghymru aros fwy na phedair awr mewn adran frys rhwng Tachwedd 2016 a Hydref 2017

Wrth i'r GIG yng Nghymru ddechrau teimlo pwysau ychwanegol y gaeaf, mae Llywydd y Coleg Brenhinol Meddyginiaeth Frys yng Nghymru, Dr Robin Roop, wedi dweud wrth BBC Cymru ei fod wedi clywed enghreifftiau o gleifion yn disgwyl am fwy na 80 awr mewn adrannau brys yma.

Targed Llywodraeth Cymru yw na ddylai mwy na 5% o gleifion adrannau brys orfod disgwyl am fwy na phedair awr. Ond rhwng Tachwedd 2016 a Hydref 2017 bu'n rhaid i 17.4% o gleifion wneud hynny.

10.9% oedd y ffigwr bedair blynedd yn ôl.

Yn Yr Alban, dim ond 6.1% arhosodd am fwy na'r targed, ac yn Lloegr 10.9% yw'r ffigwr nawr er ei fod yn llawer is bedair blynedd yn ôl.

Mae'r sefyllfa ar ei waethaf yng Ngogledd Iwerddon lle mae 24.4% wedi aros yn hirach na'r nod.

Ffynhonnell y llun, Getty Images
Disgrifiad o’r llun,
Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod cyfnod y gaeaf yn un heriol ond bod perfformiadau wedi gwella yn ddiweddar

Dywedodd Dr Robin Roop: "Mae'r nifer sy'n ymweld ag adrannau brys yn codi, ond mae cleifion sy'n mynd i'r adrannau hefyd yn derbyn mwy o wahanol fathau o driniaethau ac yn aros yn hirach.

"Felly mae ein ffigwr perfformiad pedair awr ar i lawr.

"Mae'n bryderus oherwydd rydym ni fel coleg wedi argymell cael mwy o staff a gwelyau yn y system.

"Ry'n ni'n gwneud yn wael iawn o gymharu â'r Alban, ac yn llai da o gymharu â Lloegr.

"Mae cleifion yn poeni, ond fe fyddan nhw'n derbyn gofal arbenigol hyd eithaf gallu'r staff sydd yno - ni fydd cyfaddawdu ar eu gofal."

Y gaeaf yn 'gyfnod heriol'

Dywedodd Llywodraeth Cymru bod perfformiad adrannau brys ar draws Cymru wedi gwella ymhob mis ers mis Ebrill o gymharu â'r llynedd.

Er hynny mae amrywiaeth yn y ffigyrau mewn ysbytai unigol ar draws y wlad.

Meddai llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae dros filiwn o bobl yn mynd i adrannau brys yng Nghymru bob blwyddyn. Er hynny, mae ein perfformiad wedi bod yn well ymhob mis ers Ebrill 2017.

"Mae'r gaeaf yn gyfnod heriol i holl wasanaethau iechyd y DU.

"Mae byrddau iechyd, awdurdodau lleol a'r gwasanaeth ambiwlans i gyd wedi bod yn gweithio'n galed i ddatblygu cynlluniau integredig er mwyn sicrhau eu bod yn barod am y gaeaf."