500,000 o Gymry hŷn yn aml neu wastad yn teimlo'n unig

Cyhoeddwyd
Ffynhonnell y llun, Thinkstock
Disgrifiad o’r llun, Mae unigrwydd yn effeithio ar bobl o bob oed medd yr adroddiad

Unigrwydd a theimlo'n ynysig yw rhai o'r materion mwyaf arwyddocaol sydd yn wynebu pobl hŷn yng Nghymru, yn ôl grŵp o Aelodau Cynulliad.

Mae'r Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon y Cynulliad wedi galw ar Lywodraeth Cymru i gyhoeddi eu cynigion er mwyn taclo'r mater cyn 2019, fel maen nhw'n bwriadu gwneud.

Mae gan Gymru gyfran uwch o bobl hŷn nag unrhyw ran arall o'r DU ac mae hanner miliwn o bobl yng Nghymru yn dweud eu bod yn teimlo yn unig yn aml neu drwy'r adeg.

Effeithio bob oedran

Yn ôl Llywodraeth Cymru, mae taclo unigrwydd a theimlo'n ynysig yn flaenoriaeth iddyn nhw ac maen nhw wedi datblygu "nifer o raglenni a chamau i daclo'r broblem."

Roedd y dystiolaeth gafodd y pwyllgor yn dangos bod teimlo'n unig yn gallu effeithio ar nifer o bobl o bob oed, ac nad yw hi'n broblem yn unig i bobl hŷn.

Mae'n emosiwn sy'n gallu cael ei deimlo gan nifer mewn cymdeithas gan gynnwys rhieni newydd, gofalwyr, rhywun sydd wedi colli anwyliaid neu gyn filwyr.

Fe ddywedodd arbenigwyr meddygol fod unigrwydd nid dim ond yn ymwneud â maint y cylch o bobl rydych yn cymdeithasu â nhw.

Ffynhonnell y llun, Thinkstock
Disgrifiad o’r llun, Yn ôl meddygon un o'r meini prawf yw ansawdd cydberthynasau

Mae unigrwydd, meddai'r meddygon, yn aml yn ymwneud ag ansawdd cydberthnasau.

Un amcangyfrif yw bod teimladau ynysig a pheidio bod yn rhan o gymdeithas yn costio £2.6bn y flwyddyn yng Nghymru.

Mae'r pwyllgor yn dweud eu bod yn pryderu ynglŷn â'r diffyg ymrwymiad i nawdd yn y dyfodol ar gyfer grwpiau gwirfoddol sy'n helpu pobl sydd yn teimlo yn unig.

'Blaenoriaeth' i'r llywodraeth

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru fod taclo unigrwydd a theimlo yn ynysig yn "flaenoriaeth".

"Mae ymchwil yn gynyddol ddangos ei fod yn gallu cael effaith niweidiol ar fywydau pobl, a dyna pam ein bod wedi datblygu nifer o raglenni a chamau i daclo'r broblem."

Mae'r llywodraeth yn dweud mai rhai o'r mudiadau a rhaglenni y maen nhw'n eu cefnogi yw Mind Cymru, y Groes Goch Brydeinig a Heneiddio'n Dda yng Nghymru.

"Rydyn ni hefyd wedi ymrwymo i gymryd camau pellach ar draws pob agwedd o lywodraeth er mwyn mynd i'r afael â'r mater pwysig yma," meddai'r llefarydd

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol