Mam yn sicrhau newid i wasanaethau babanod cynamserol

Babi Image copyright Getty Images

Mae cyfarwyddyd newydd yn cael ei ddarparu i staff iechyd sy'n gofalu am fabanod sy'n cael eu geni'n gynnar iawn yn dilyn ymgyrch gan fam o Gaerdydd.

Mae Emma Jones wedi bod yn ceisio sicrhau newidiadau yn dilyn marwolaeth ei mab, Riley, gafodd ei eni yn fyw ar ôl 22 wythnos ym mis Rhagfyr 2013.

Fe wnaeth hi ddarganfod nad oedd unrhyw gyfarwyddyd proffesiynol oedd yn datgan pa ofal y dylai'r GIG ei gynnig ar gyfer babanod sy'n cael eu geni'n fyw cyn 24 wythnos.

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei fod wedi gweithio gyda Ms Jones i ddarparu cyngor i staff ysbytai a chefnogi teuluoedd.

'Brwydr am newid'

"O farwolaeth Riley daeth brwydr am newid, sydd nawr wedi bod yn llwyddiant," meddai Ms Jones.

Fe wnaeth ei hymgyrch ddechrau yn 2014, pan gyflwynodd ddeiseb i'r Cynulliad.

Stori Emma Jones a Riley

Roedd Riley yn fyw am 93 munud, ond dywedodd Ms Jones yn dweud bod staff meddygol wedi dweud nad oedden nhw'n gallu ymyrryd.

"Roedd fy mabi cyntaf yn farw pan gafodd ei eni yn 2012, felly pan ddaeth Riley yn gynnar hefyd, roeddwn yn disgwyl y byddai'r un peth yn digwydd," meddai.

"Ond pan gafodd ei roi i mi, roedd yn anadlu, ac roedd hynny'n sioc. Ond cawsom ein hanwybyddu.

"Roedden nhw'n dweud, am nad oedd o'n 23 wythnos, eu bod yn gall gwneud dim. Doedden nhw ddim yn gallu ei gyffwrdd.

"Dim ond ar ôl iddo farw wnaeth fydwraig ei bwyso a'i wisgo mewn dillad bychan."

Image copyright Emma Jones
Image caption Emma Jones a'i mab Riley, gafodd ei eni yn fyw ar ôl 22 wythnos ym mis Rhagfyr 2013

Dywedodd bod ei phrofiad wedi bod yn gymaint o sioc iddi ei bod wedi penderfynu ymgyrchu am newid.

"Roedd yn rhaid i mi wneud rhywbeth oherwydd roedd be' aethon ni trwyddo yn ofnadwy," meddai.

"Mae cymaint o ferched ar draws y DU wedi cysylltu i ddweud bod yr un peth wedi digwydd iddyn nhw.

"Roedd yn sbardun i mi oherwydd doeddwn i ddim yn hoffi meddwl am ferched eraill yn gorfod mynd i'r ysbyty a chael neb yno i'w helpu nhw.

"Nawr rydw i wedi'i wneud o, ac rwy'n gwybod na fydd pob un yn byw, ond hyd yn oed os yw'n helpu dim ond ambell un, bydd 'na werth yn yr ymgyrch."

Image copyright Emma Jones
Image caption Dywedodd Emma Jones bod ei mab wedi byw am 93 munud

Mae Llywodraeth Cymru nawr yn cynghori byrddau iechyd, pan mae babi'n cael ei eni ar "drothwy goroesi", y dylai timau mamolaeth ofyn am gyngor gan dîm pediatrig neu newydd-anedig i sicrhau bod asesiadau clinigol yn cael eu cynnal.

Mae hefyd yn awgrymu y dylai teulu'r babi fod yn rhan o'r penderfyniadau am y gofal.

Dywedodd y llywodraeth hefyd bod gan bob bwrdd iechyd yng Nghymru bellach fydwraig sy'n arwain ar gefnogi'r rheiny sydd wedi profi profedigaeth.

Image copyright Getty Images

Dywedodd prif swyddog meddygol Cymru, Dr Frank Atherton, sydd hefyd yn gyfarwyddwr meddygol GIG Cymru: "Pan mae babi'n cael ei eni'n gynnar iawn, mae rhieni a staff yn wynebu penderfyniadau anodd a thorcalonnus.

"Fe wnaethon ni gydnabod bod angen i Lywodraeth Cymru ddatblygu'r cyfarwyddyd pellach yma am nad yw'r canllawiau presennol gan Gymdeithas Feddygol Amenedigol Prydain yn datgan beth ddylai'r GIG ei wneud i ofalu am fabanod sy'n cael eu geni'n fyw cyn 24 wythnos.

"Rydyn ni'n ddiolchgar iawn i Emma Jones am rannu ei phrofiadau poenus gyda ni, ac am weithio gyda ni i ddatblygu'r cyfarwyddyd newydd, fydd yn helpu gwasanaethau mamolaeth i gefnogi mamau a theuluoedd pan fo babanod yn cael eu geni ar drothwy goroesi."

Pynciau Cysylltiedig