Cartrefi yn cael eu hadeiladu heb offer chwistrellu

chwistrell

Mae'n bosib y bydd miloedd o gartrefi newydd yn cael eu hadeiladu yng Nghymru heb offer chwistrellu dŵr, a hynny er gwaethaf cyfraith newydd sy'n ei gwneud yn orfodol i wneud hynny.

Dywedodd pennaeth cynllunio Llywodraeth Cymru, Neil Hemington, fod safleoedd datblygu wnaeth dderbyn hawl cynllunio cyn i'r gyfraith ddod i rym yn 2016 wedi eu heithrio - hyd yn oed os nad yw'r gwaith adeiladu go iawn wedi dechrau.

Dywedodd Mr Hemington wrth ACau mai'r oll oedd yn rhaid i adeiladwyr fod wedi gwneud ar ôl cael hawl cynllunio cyn 2016 oedd adeiladu neu godi ffin o fath o amgylch y safle.

Dywedodd yr Ysgrifennydd Cymunedau, Carl Sargeant, fod hynny yn "amhriodol" a'i fod am geisio "atal hyn rhag digwydd".

Roedd y pwyllgor cydraddoldeb, llywodraeth leol a chymunedau yn clywed tystiolaeth ddydd Mercher ynghylch diogelwch tân wedi trychineb Tŵr Grenfell yn Llundain.

Cymru oedd y wlad gyntaf yn y byd yn 2011 i basio cyfraith yn gorfodi datblygwyr i osod offer chwistrellu.

Image caption Mae Carl Sargeant AC wedi cael trafodaethau ynghylch ceisio atal datblygwyr rhag osgoi'r deddf newydd

Dywedodd Mr Hemington fod hynny'n golygu ers 2014 bod yn rhaid gosod chwistrellwyr ym mhob adeilad newydd oedd gyda "risg uchel", fel gwestai a neuaddau preswyl.

Yn 2016 fe gafodd y mesur ei ymestyn i gynnwys pob adeilad newydd.

Osgoi mesurau chwistrellu

Pan ofynnodd yr AC Llafur Jenny Rathbone os oedd unrhyw eithriadau, dywedodd fod gan rai o'r cwmnïau adeiladau mawr "safleoedd a gofrestrwyd cyn 2016, ac roedd hynny yn golygu eu bod yn gaeth i set gynharach o reoliadau adeiladu".

Dywedodd Mr Sargeant wrth y pwyllgor: "Dwi'n deall bod yna rai miloedd o gartrefi sydd heb eu hadeiladu eto, wedi llwyddo i osgoi'r mesurau chwistrellu.

"Fy marn bersonol yw bod hyn yn amhriodol, ac rydym wedi cael trafodaethau ynghylch sut ac os gallwn gau'r bwlch hwnnw."

Dywedodd Mr Hemington wrth y pwyllgor y byddai'n ceisio cael amcangyfrif mwy manwl o'r nifer o dai dan sylw.