Y beirdd sy'n brwydro blinder

Elin Fflur gyda'r beirdd yn Nhy Newydd Image copyright Elin Fflur
Image caption Bydd Elin Fflur gyda chriw yr her ar raglen Heno ar S4C... heno, am 19:00

Mae'r amser wedi dod eto eleni i gadw beirdd yn effro drwy'r nos a gofyn iddyn nhw 'sgrifennu 100 o gerddi.

Y pedwar bardd sydd wedi cytuno i gymryd rhan yn Her Can Cerdd Llenyddiaeth Cymru 2017 ydy Karen Owen, Rhys Iorwerth, Iestyn Tyne a Gwynfor Dafydd.

Mae'r her yn digwydd yng Nghanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd, Llanystumdwy, a gallwch ddilyn eu hynt a'u helynt ar wefan Llenyddiaeth Cymru neu drwy ddilyn yr hashnod #Her100Cerdd ar Twitter - proses sydd wedi ei ymdebygu i "Springwatch barddonol" gan y prifardd Aneirin Karadog.

Mae'r pedwar bardd yn gorfod ysgrifennu 25 o gerddi yr un rhwng hanner dydd ar Fedi 27 i hanner dydd ar Fedi 28 ac felly maen nhw'n gofyn am geisiadau a syniadau gan y cyhoedd i'w helpu.

Mae hynny'n golygu ei bod yn adeg da i gael eich pen-blwydd os ydych chi eisiau cerdd fel un Karen Owen i Gwen Lasarus:

Gwen Lasarus ar ei Phen-blwydd Arbennig

Ni ŵyr Gwen beth yw henoed; Gwen y gân

a geir mewn ieuengoed,

a'r un a fu Gwen erioed

ydi'r Gwen sy'n drigeinoed.


Mae cyfuniad o'r llon a'r lleddf yn cael eu cyfansoddi.

Daeth cais gan Paula Cook am gerdd i bentref Senghennydd lle gwelwyd y drychineb fwyaf yn hanes y diwydiant glo yng Nghymru 104 o flynyddoedd yn ôl.

Lladdwyd 439 o ddynion a bechgyn yn y ffrwydriad enfawr ym mhwll glo Universal.

Ysgrifennodd Gwynfor Dafydd gerdd am un o'r glowyr.

Senghennydd

Mor dwym oedd dŵr ei fath boreol, mor braf

y bore hwnnw, a hithau 'di codi'n gynnar

i arllwys diferion ei hymrwymiad i'r twb.

Sgrwbiodd hagrwch y gwaith oddi ar gefn

ei gŵr a mwytho'r straen oedd yn dalpiau

lletchwith yn ei wallt. Ac am eiliad, nid oedd craith

na phoen, dim ond dwylo tyner yn cloddio'r

tyndra o'r corff. Heno, mae hi'n dal i fod yno

ger y bath, yn gwlychu'r twb â diferion

ei thorcalon. A'r dŵr yn oer.


Cychwynnodd Rhys Iorwerth a Karen Owen gyfansoddi ar Raglen Aled Hughes, Radio Cymru bore 'ma.

Cafodd her ei gosod iddyn nhw ysgrifennu am un o bynciau trafod y rhaglen, y rhododendron.

"Rydyn ni wedi gweithio efo'n gilydd o'r blaen mewn ymrysonau a ballu felly rydyn ni'n gwybod ein bod ni'n gallu gweithio efo'n gilydd a bownsio oddi ar ein gilydd pan ydan ni'n cynganeddu," meddai Karen Owen ar y rhaglen.

Mae'r cerddi'n cael eu cyhoeddi ar flog Llenyddiaeth Cymru gyda linc o'u cyfrif Twitter a hefyd o'u tudalen Facebook.

Pynciau Cysylltiedig