Diwylliant y byd chwaraeon yn 'normaleiddio' goryfed

Ryan Jones a thîm Cymru yn 2008 Image copyright Getty Images
Image caption Mae alcohol yn parhau'n rhan allweddol o ddathlu mewn chwaraeon, yn ôl yr Athro Jones

Mae pryder bod diwylliant chwaraeon yng Nghymru yn "normaleiddio" yfed trwm, yn ôl arbenigwr.

Yn ôl yr Athro Carwyn Jones, darlithydd mewn moeseg chwaraeon, mae'r "rhan ganolog" sydd i alcohol ym myd y campau yn achosi problemau cymdeithasol.

Daw ei sylwadau wrth i arbenigwyr ddod i Gaerdydd ddydd Mawrth ar gyfer cynhadledd ar alcohol mewn chwaraeon.

Mae Alcohol Concern Cymru, sy'n trefnu'r digwyddiad, yn dweud bod y diwylliant yn medru "cau rhai pobl allan".

'Addysg mewn yfed'

Yn ôl adroddiad i Lywodraeth Cymru o fis Gorffennaf, roedd gostyngiad - o 44% yn 2010 i 40% yn 2015 - yng nghanran y bobl sy'n yfed mwy yn ddyddiol na'r hyn sy'n cael ei argymell.

Er hynny, mae'r ddogfen yn rhybuddio bod "llawer gormod o bobl" yn parhau i yfed mwy na'r canllawiau.

Yn ôl yr Athro Jones, sy'n darlithio ym Mhrifysgol Met Caerdydd ac i'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol, mewn clybiau rygbi a phêl-droed ar lawr gwlad mae nifer o bobl yn cael "addysg mewn yfed".

Image copyright PA
Image caption Fe gyfaddefodd Wayne Rooney iddo yfed a gyrru pan ymddangosodd yn Llys Ynadon Stockport ar 18 Medi

Mae'r Athro Jones yn credu bod camddefnydd alcohol yn "rhan ganolog" o ddiwylliant chwaraeon, hyd yn oed ymysg athletwyr elît.

Cyfeiriodd at ymddygiad personoliaethau amlwg fel Wayne Rooney, wnaeth gyfadde' iddo yfed a gyrru yn gynharach ym mis Medi, a dywedodd bod goryfed yn cael ei "normaleiddio".

"Y ffordd maen nhw'n dathlu neu'n ymlacio neu'n bondio ydy yfed lot o alcohol mewn amser cyflym iawn," meddai.

"Mae'n normaleiddio fo. Mae o'n gwneud i ni feddwl mai'r peth i wneud ydy meddwi, sesh, ac mae hwnna'n broblem yn y gymdeithas."

Ychwanegodd: "Dwi'n meddwl bod yfed 'normal' ein cymdeithas ni yn abnormal."

Image copyright Getty Images
Image caption Pwnc arall fydd yn cael ei drafod yn y gynhadledd yw'r ffordd gafodd alcohol ei farchnata yn ystod pencampwriaeth Euro 2016

Yn ôl cyfarwyddwr Alcohol Concern Cymru, mae 'na le i ofyn "pa mor alcoholaidd sydd rhaid i fywyd fod" wrth iddyn nhw agor y gynhadledd ddydd Mawrth.

Gan nodi bod rhaid i chwaraewyr ar y lefel uchaf hyd yn oed "greu esgus" i beidio ag yfed wrth ddathlu, dywedodd Andrew Misell bod y diwylliant yn medru "cau rhai pobl allan".

"Ni'n tueddu i feddwl am yfed a diota fel rhywbeth sy'n tynnu pobl at ei gilydd, ond os oes yfed mawr yn mynd ymlaen, gyda'r ymddygiad sy'n mynd efo hwnna, fydd hynny ddim yn apelio i rai pobl."

Dywedodd bod yr elusen yn ceisio "gweithio gyda chlybiau" er mwyn "creu rhyw gydbwysedd lle mae alcohol ar gael i'r rhai sydd eisiau e, ond dim dyna'r prif beth sy'n mynd ymlaen".

Ychwanegodd y bydd y gynhadledd yn clywed am brofiadau un prosiect o Awstralia sydd wedi llwyddo i "leihau yfed mewn clybiau" a'u "gwneud nhw'n fwy croesawgar".

Mae'r gynhadledd yn cael ei chynnal yn Stadiwm Dinas Caerdydd drwy'r dydd.

Pynciau Cysylltiedig