Beth ydy gwerth deiseb?

Image copyright 38degrees.org.uk

Mae cynllun i greu 'cylch haearn' dadleuol gwerth £395,000 yn Y Fflint wedi cael ei ddileu.

Roedd y gwaith celf, a oedd i'w adeiladu tu allan i gastell y dref fel rhan o ymgyrch Blwyddyn y Chwedlau, wedi cythruddo rhai gan fod y cylch haearn yn cyfeirio at y cestyll gafodd eu codi gan Loegr fel rhan o'u concwest o Gymru.

Fe arwyddodd dros 11,000 o bobl eu henwau ar ddeiseb i roi stop ar y cynlluniau, a dydd Iau fe gadarnhaodd Llywodraeth Cymru fod y cynllun wedi'i ddirwyn i ben.

Ym mis Ionawr eleni fe gafodd deiseb ac arni dros 14,000 o enwau ei chyflwyno i'r Swyddfa Gartref mewn ymdrech i atal dyn o Gaerdydd rhag cael ei alltudio i Afghanistan.

Ond fe fethodd yr ymgais yn achos Bashir Naderi. Felly pa mor ddylanwadol ydy deisebau mewn gwirionedd?

Yn ôl Cynulliad Cenedlaethol Cymru mae'r broses "yn galluogi aelodau o'r cyhoedd sy'n teimlo'n gryf am fater i gasglu cefnogaeth a chyflwyno deiseb i'r Cynulliad mewn ffordd sy'n hygyrch ac ystyrlon".

Ond o'r 10 deiseb fwyaf poblogaidd ym Mhrydain yn y 12 mis hyd at Ionawr eleni, ni wnaeth yr un ddeiseb lwyddo i gyflawni eu targed gwreiddiol.

Mae hyn wedi arwain at fathu'r term "slacktivism", sy'n awgrymu fod deisebau ar-lein yn fodd diog ac aneffeithiol o geisio gwneud newid.

Ond fe ddywedodd Aelod Cynulliad Gogledd Cymru, Llyr Gruffydd, ei fod yn "falch bod y Llywodraeth wedi gwrando ar y miloedd o bobl oedd wedi gwrthwynebu'r gwaith celf amhriodol yma".

464 gray line

Rhai o'r deisebau sy'n cael eu hystyried gan y Cynulliad ar hyn o bryd:

  • Diogelu cerddoriaeth fyw yng Nghymru (5,383 o lofnodion)
  • Rhoi terfyn ar fasnachu anifeiliaid anwes egsotig yng Nghymru (222 o lofnodion)
  • Cludiant ysgol am ddim i holl blant Cymru (194 o lofnodion)
  • Atal Cymraeg TGAU gorfodol (128 o lofnodion)
  • Symud Cynulliad Cymru o Gaerdydd (53 o lofnodion)

Mae'n rhaid i'r Cynulliad ystyried unrhyw ddeiseb sy'n dderbyniadwy ym marn y Llywydd, Elin Jones AC.

Cafodd y Pwyllgor Deisebau ei sefydlu i ystyried yr holl ddeisebau derbyniadwy ac yna mae'r aelodau yn penderfynu ar y camau i'w cymryd.

Mae'n rhaid i unrhyw ddeiseb alw ar y Cynulliad neu Lywodraeth Cymru i gymryd camau penodol, ac mae'n rhaid i'r ddeiseb gynnwys enwau a manylion o leiaf 50 o bobl.