Penderfyniad Llangennech 'yn erbyn dymuniadau rhieni'

Llangennech

Mae arweinydd UKIP yn y Cynulliad, Neil Hamilton yn mynnu na fydd "gorfodi'r iaith Gymraeg i lawr cyrn gwddf plant" yn help i sicrhau Cymru ddwyieithog.

Fe wnaeth ei sylwadau ar ôl teithio i Langennech i gwrdd â rhieni sy'n gwrthwynebu'r cam i droi'r ysgol yn un cyfrwng Gymraeg.

Ym mis Ionawr, pleidleisiodd mwyafrif cynghorwyr Sir Gâr o blaid y newid.

Dywedodd llefarydd ar ran y cyngor bod y camau statudol wedi'u dilyn a'u bod wedi ymgynghori'n eang cyn dod i'r penderfyniad.

Dywedodd Mr Hamilton ei fod yn cefnogi bwriad Llywodraeth Cymru i gael miliwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050, ond bod y penderfyniad ar Ysgol Llangennech yn mynd yn erbyn "dymuniadau rhieni".

"Y bobl anoddefgar yn fan hyn yw'r aelodau Plaid Cymru sy'n gorfodi hyn ar bentref sydd ddim am ei weld," meddai Mr Hamilton.

"Fel arweinydd UKIP yn y Senedd dwi wedi bod yn flaenllaw wrth gefnogi camau i hyrwyddo diddordebau'r iaith Gymraeg."

Image caption Cyhuddodd Neil Hamilton Plaid Cymru o orfodi newid statws iaith yr ysgol ar y pentref

Mynnodd hefyd ei fod yn amddiffyn diddordebau rhieni oedd wedi gweld polisi addysg yn cael ei "osod" arnyn nhw gan gynghorwyr, er bod ymgynghoriad wedi derbyn tua'r un nifer o sylwadau o blaid ac yn erbyn y syniad.

"Os ydyn ni'n ceisio gorfodi'r iaith Gymraeg lawr cyrn gwddf pobl fyddai fel arall am ei gwarchod, ond dydyn nhw ddim ei eisiau ar gyfer eu plant, fyddwn ni ddim yn ennill y frwydr dros feddyliau pobl er mwyn sicrhau bod Cymru'n dod yn wlad ddwyieithog o fewn fy mywyd i," meddai.

'Democrataidd'

Wrth ymateb i sylwadau Mr Hamilton, dywedodd Aelod Cynulliad Plaid Cymru Simon Thomas fod y penderfyniad wedi bod yn un democrataidd.

"Dwi'n meddwl ei bod hi'n anffodus iawn bod UKIP yn trio achosi cynnen rhwng pobl sy'n siarad Cymraeg a Saesneg - mae'r penderfyniad yn Llangennech yn un i'r gymuned leol, yr ysgol, y llywodraethwyr, ac yn y pen draw, i'r cyngor sir," meddai.

"Mae'r broses sydd wedi bod yn digwydd dros y tair blynedd diwethaf wedi bod yn glir a thryloyw i bawb, ac mewn ffordd ddemocrataidd."

Image caption Cyhuddodd Simon Thomas Neil Hamilton o achosi cynnen rhwng siaradwyr Cymraeg a Saesneg

Dywedodd y cynghorydd Gareth Jones, aelod cabinet Cyngor Sir Gâr ar addysg: "Mae'r penderfyniad ar y cynnig i newid darpariaeth ysgol gynradd yn Llangennech wedi dilyn proses hir, ac rydyn ni'n fodlon bod y camau statudol wedi eu dilyn a'n bod ni wedi ymgynghori'n eang."

'Sicrhau cyfleoedd'

Dywedodd cadeirydd rhanbarth Caerfyrddin Cymdeithas yr Iaith, Sioned Elin: "Mae newid ysgol Llangennech i fod yn ysgol Gymraeg yn bwysig i'r sir gyfan yn ogystal â Llangennech.

"Dim ond addysg Gymraeg fydd yn sicrhau bod plant yn rhugl yn y Gymraeg a'r Saesneg ac yn sicrhau cyfleoedd gwaith a chymdeithasol iddynt yn y dyfodol.

"Roedd yn rhagweladwy y byddai Neil Hamilton yn achub ar y cyfle i wneud safiad gwrth-Gymraeg fel hyn, fyddai'n amddifadu cenhedlaeth arall o blant o'r gallu i fyw a gweithio yn Gymraeg.

"Beth sydd i'w ddisgwyl gan rywun nad yw'n trafferthu byw yn yr etholaeth na'r wlad y mae'n gwasanaethu?"