Cofio actor radio arloesol 'SOS Galw Gari Tryfan'

Wyn Thomas Image copyright Llun Teulu
Image caption Cafodd Wyn Thomas ei gyfweliad cyntaf ar gyfer dramau radio yn 14 oed

Yn 88 mlwydd oed, bu farw Wyn Thomas, un o'r actorion radio cynharaf i weithio drwy gyfrwng y Gymraeg.

Bydd yn cael ei gofio yn bennaf am ei ran fel Alec yng nghyfres dditectif boblogaidd 'SOS Galw Gari Tryfan' yn y 1950au.

Yn enedigol o Benparcau ger Aberystwyth, bu'n byw ym Mae Colwyn a Llundain, cyn ymgartrefu yng Nghaerdydd.

Cafodd ei gyfweliad cyntaf ar gyfer dramâu radio yn 14 oed, a bu'n actor ar radio cenedlaethol drwy gyfrwng y Gymraeg a'r Saesneg am ddegawdau, gan gydweithio gydag actorion amlwg fel Sian Phillips, a Myfanwy Talog.

Pensaernïaeth oedd ei alwedigaeth, a chafodd ei ddisgrifio gan Sefydliad Tirwedd Cymru fel y pensaer tirwedd a oedd wedi gwneud y cyfraniad mwyaf yn hanes Cymru.

Image copyright Llun Teulu
Image caption Roedd Wyn Thomas hefyd yn bensaer uchel ei barch

'Arloeswr'

Un sy'n ystyried Wyn Thomas yn arloeswr yw'r darlledwr a'r cyflwynydd Hywel Gwynfryn, a dyma'i deyrnged iddo:

Pan oeddwn i'n 10 oed, fe fyddwn yn mynd lawr i dŷ Nain Monfa, Llangefni yn ddeddfol bob dydd Mawrth i wrando ar un o'r cyfresi mwyaf cyffrous fu ar y radio erioed - 'S.O.S Galw Gari Tryfan'.

Gwneud fy hun yn gyfforddus o flaen y set radio gyda chwpan blastig o Dandelion and Burdock yn fy llaw, a brechdan jam mwyar duon ar blât yn fy nghôl.

'Tawn i'n smecs'

I fod yn fanwl gywir, nid gwrando ar y gyfres y byddwn i, ond syllu ar y weirales fawr frown, a gweld - gweld y cyfan yn fyw o flaen fy llygaid. Gari Tryfan yn ei gar mawr du, yn sgrialu mynd ar ôl y dihiryn, gyda Alec ei gydymaith yn gweiddi: "Wel, tawn i'n smecs Gari", bob yn ail air.

A dyna pryd y dois i'n gyfarwydd â llais y diweddar Wyn Thomas am y tro cynta'. Fo oedd yn chwarae rhan Alec.

Yn ddiweddarach, pan oeddwn i wedi bod yn actio ar y radio yn ystod y '50au, fe ges i'r cyfle i'w gyfarfod yn y cnawd a chael ei lofnod.

Bu'n arwr i mi ers y dyddiau cynnar hynny, ac roedd o, heb os, yn arloeswr ym myd actio yn nyddiau cynnar dramau radio yng Nghymru.

Annwyl, gwylaidd, tyner - dyna'r geiriau sy'n dod i'r meddwl, wrth ysgrifennu yr ychydig eiriau yma o deyrnged, ac, wrth gwrs, 'Wel, tawn i'n smecs'.