Ansicrwydd ynglŷn â chyllideb S4C

s4c
Image caption Mae S4C wedi derbyn £6.7m y flwyddyn ariannol hon gyda'r gyllideb wedi'i osod ar gyfer y flwyddyn nesaf yn £6.1m.

Mae Llywodraeth San Steffan wedi gwrthod rhoi unrhyw sicrwydd na fydd cyllideb S4C yn cael ei thorri eleni, sef y flwyddyn ariannol 2017-18.

Yn y flwyddyn ariannol bresennol mae S4C wedi derbyn £6.7m. Roedd y gyllideb wedi'i gosod ar gyfer y flwyddyn i ddod ar £6.1m, ond fe gafodd hynny ei benderfynu pan oedd disgwyl y byddai adolygiad i ddyfodol a chyllid S4C wedi'i gwblhau.

Mae Aelodau Seneddol wedi mynegi pryder y bydd cyfraniad llywodraeth Prydain yn disgyn er gwaethaf addewid y llynedd i rewi'r gyllideb ar gyfer 2016/17 hyd nes bod yr adolygiad ar ben.

Fe gafodd yr adolygiad ei gyhoeddi fis Chwefror diwethaf, ond mae yna oedi wedi bod ac mae Swyddfa Cymru yn dweud nad oes disgwyl iddo gael ei gwblhau tan ddiwedd 2017.

'Ymwybodol o'r pryderon'

Yn ystod dadl ar y pwnc yn San Steffan ddydd Mercher, dywedodd gweinidog yn yr adran ddiwylliant, Matt Hancock AS eu bod yn ymwybodol o'r pryderon:

"Rydym yn ymwybodol o ymrwymiad ein rhagflaenydd ynglŷn ag amseru, ac mae hwn yn fater mae'r ysgrifennydd gwladol yn ei ystyried," meddai Mr Hancock.

Image caption Doedd 'na ddim sicrwydd gan Matt Hancock AS ynglŷn â'r toriad yng nghyllideb S4C

Ond doedd yna ddim sicrwydd gan Mr Hancock na fydden nhw'n bwrw ymlaen gyda'r toriad.

Fe gafodd y ddadl ei galw gan Aelod Seneddol Ceredigion, Mark Williams ac fe ddywedodd bod yna ryddhad y llynedd o glywed bod cyllideb S4C wedi'i rewi, ond ei fod yn nawr yn poeni y bydd yn cael ei dorri cyn i'r adolygiad gael ei gwblhau.

"Mae'n hollol gywir bod yr adolygiad yn cael ei gynnal er mwyn sicrhau'r gyllideb sydd ei hangen i gwblhau ei gylch gorchwyl a'i strategaeth dros y tymor hir.

"Roedd yna groeso i'r tro pedol yn y toriad cyn y byddai'r adolygiad yn cael ei gwblhau, ond rydym ni nawr yn 2017 ac yn dal i aros am yr adolygiad gafodd ei addo ac mae 'na bryder trawsbleidiol ynglŷn â'r oedi.

"Mae S4C yn sefydliad rhy bwysig... i gael unrhyw oedi pellach ar y materion hyn."

Dywedodd Mr Hancock y byddai yna gyhoeddiad ynglŷn â'r adolygiad "yn fuan" gydag ymrwymiad y bydd gan y cadeirydd "ddealltwriaeth lawn o Gymru a diddordeb yn yr iaith Gymraeg".

Cyflwr y Gymraeg

Mae Cymdeithas yr Iaith yn mynnu bod angen datganoli'r cyfrifoldeb dros ddarlledu yn sgil sylwadau'r gweinidog.

Dywedodd Heledd Gwyndaf, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg: "Os yw'n wir y bydd toriadau pellach, byddai'n destun pryder mawr, nid yn unig i S4C a'i gweithwyr, ond i gyflwr y Gymraeg hefyd.

"Rwy'n methu credu bod y Ceidwadwyr yn bwriadu torri eu maniffesto i ddiogelu cyllideb S4C, yn enwedig ar ôl ceisio gwneud yr un peth y llynedd.

"Mae hyn ar ben y toriadau arswydus a wnaed ers 2010... mae fel bod y Llywodraeth yn Llundain yn ceisio mygu ein hunig sianel deledu Gymraeg i farwolaeth.

"Mae'n fater o frys bellach bod y cyfrifoldeb dros ddarlledu yn cael ei ddatganoli i Gymru, nid yn unig achos y newyddion diweddaraf hyn."

Meddai Huw Jones, Cadeirydd Awdurdod S4C: "Rydym yn croesawu'r drafodaeth fu yn San Steffan heddiw a sylwadau cefnogol y Gweinidog yn yr Adran Diwylliant, Cyfryngau a Chwaraeon.

"Rydym yn edrych ymlaen at gyhoeddiad pellach ynglŷn ag amseriad adolygiad y Llywodraeth, cyllido tymor byr a phwerau benthyg."