Llywodraeth Cymru am ddiddymu rheolau trefnu streic

Streic

Bydd rheolau mwy llym ynglŷn â threfnu streiciau yn y sector cyhoeddus yn cael eu diddymu dan gynlluniau Llywodraeth Cymru.

Fe wrthododd gweinidogion awgrymiadau eu bod nhw'n ceisio plesio'r undebau sy'n ariannu'r Blaid Lafur, gan ddweud bod cyflogwyr yn y sector cyhoeddus yn cefnogi eu cynlluniau.

Maen nhw hefyd yn dweud eu bod nhw'n hyderus bod gan y Cynulliad yr hawl i ddeddfu yn y maes, er gwaethaf ffrae gyda Llywodraeth Prydain yn y gorffennol.

Mae Llywodraeth y DU yn dweud bod gan bobl "hawl i ddisgwyl cael eu hamddiffyn rhag streicio annemocrataidd".

Bydd mesur yn cael ei gyhoeddi ddydd Llun sy'n cael gwared ar rai o gymalau'r Ddeddf Undebau Llafur, gafodd ei phasio yn San Steffan llynedd.

Mae'r ddeddf yn dweud bod yn rhaid i 40% o aelodau undeb pleidleisio o blaid gweithredu yn ddiwydiannol cyn ei fod yn gyfreithiol.

Anghytuno

Fe addawodd Llafur yn eu maniffesto llynedd y bydden nhw'n cael gwared ar y rheol yma ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus datganoledig. Byddai hynny'n cynnwys ysgolion a'r gwasanaeth iechyd - ond nid y rheilffyrdd.

Fe fydd Mesur Undebau Llafur (Cymru) hefyd yn cael gwared ar newidiadau i'r ffordd mae aelodau undebau yn talu ffioedd aelodaeth, a'r amser a chaniateir i swyddogion dreulio ar waith eu hundebau.

Ond fe fydd isafswm newydd sy'n golygu bod rhaid i 50% o aelodau undeb gymryd rhan mewn pleidlais ar weithredu yn parhau.

Dywedodd Mark Drakeford, yr Ysgrifennydd Cyllid: "Mae cyflogwyr yn ein gwasanaethau cyhoeddus yn cefnogi'r ffordd yr ydym yn cyflwyno'r mesur yma.

"Maen nhw'n gweld mai dyma'r ffordd gywir i wneud pethau yng Nghymru hefyd."

Mae Llywodraethau Prydain a Chymru wedi anghytuno yn y gorffennol ynglŷn â phwerau'r Cynulliad yn y maes.

Llynedd, fe bleidleisiodd y Cynulliad yn erbyn rhoi sêl bendith i ddeddf Lywodraeth Prydain.

Dim ond y Ceidwadwyr bleidleisiodd o blaid.

Ychwanegodd Mr Drakeford bod Llywodraeth Cymru yn hyderus y bydden nhw'n ennill achos llys petai Llywodraeth Prydain yn herio gallu'r Cynulliad i ddeddfu.

Dywedodd llefarydd ar ran y Ceidwadwyr Cymreig: "Pan rydych yn ystyried angerdd anhygoel teuluoedd sy'n ymgyrchu dros ddeddf awtistiaeth, mae'n rhwystredig ac yn siomedig i weld bod llywodraeth Cymru yn defnyddio eu darn cyntaf o ddeddfwriaeth i ad-dalu eu meistri yn yr undebau."

Dywedodd Llywodraeth y DU y byddant yn edrych ar y ddeddfwriaeth mae'r Cynulliad yn gynnig pan fydd yn cael ei gyflwyno, ond maent yn parhau i gredu ei fod yn fater i'w llywodraeth nhw.

"Mae gan bobl gyffredin yr hawl i ddisgwyl cael eu hamddiffyn rhag streiciau annemocrataidd ac fe fydd Deddf Undebau Llafur yn gwneud hynny," meddai'r llywodraeth.

"Bydd yn rhaid i'r Cynulliad esbonio i'r cyhoedd yng Nghymru pam eu bod eisiau dileu'r cymalau yma."