Ymgais ACau i wahardd ffioedd asiantiaid rhentu tai

A row of terraced houses in Cardiff

Fe allai ffioedd asiantiaid gael eu gwahardd i denantiaid yng Nghymru yn dilyn cynigion gan ddau Aelod Cynulliad Llafur.

Mae Jenny Rathbone a Mike Hedges wedi gwneud cais i fod yn rhan o bleidlais allai weld un o'r ddau yn gwneud cynnig i wahardd y ffioedd.

Dywedodd Mr Hedges bod y ffioedd yn "dreth" ar rai o bobl dlota cymdeithas, gyda myfyrwyr yn diodde' waethaf.

Ond yn ôl un asiant tai, gallai gwaharddiad effeithio ar ymdrechion i wneud y sector yn fwy proffesiynnol.

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei bod yn fodlon ystyried sut byddai deddfwriaeth yn y maes yn gweithio.

Gwaharddiad yn Yr Alban

Mae'r ffioedd eisoes wedi cael eu gwahardd yn Yr Alban, ac mae Llywodraeth y DU yn ystyried dilyn yr un trywydd yn Lloegr.

Does dim cynlluniau pendant i wneud hynny yng Nghymru er bod Llywodraeth Cymru wedi dweud eu bod yn ystyried hynny. Mae gweinidogion wedi cael eu beirniadu am beidio gweithredu yn gynt.

Gall aelodau Cynulliad gynnig mesurau - sef cynigion am gyfreithiau newydd - o'r tu allan i'r llywodraeth drwy broses o bleidleisiau.

Image caption Dywedodd Mike Hedges bod y ffioedd yn broblem fawr "lle mae mwy o alw am dai na sydd yna o dai"

Dywedodd Mr Hedges: "Mae'r ffioedd yn dreth ar bobl dlotaf cymdeithas sydd yn rhan o'r sector rhentu preifat.

"Maen nhw'n broblem fawr mewn dinasoedd gyda phrifysgolion, ac yn broblem fawr mewn unrhyw le lle mae mwy o alw am dai na sydd yna o dai."

Mae Mr Hedges yn credu y gallai hyd at 20 o ACau wneud cais i fod yn rhan o'r bleidlais, ond credir mai dim ond Mr Hedges a Ms Rathbone sy'n bwriadu cynnig gwahardd ffioedd asiantiaid.

Fe ddywedodd Ms Rathbone bod ymgais Mr Hedges yn "dyblu'r siawns o un ohonon ni'n cael ein dewis".

Barn asiant

Yn ôl Douglas Haig, cyfarwyddwr Cymru gyda Chymdeithas Landlordiaid Preswyl a pherchennog cwmni eiddo yng Nghaerdydd, byddai gwaharddiad yn effeithio ar ymdrechion i wneud y sector yn fwy proffesiynnol.

"Os ydyn ni'n gwahardd ffioedd yn gyfan gwbl, wedyn fe fydd 'na nifer o oblygiadau," meddai.

"Mae'r un pwysicaf yn ymwneud â gwneud y sector yn fwy proffesiynol... Os ydych chi'n tynnu arian o'r sector, mae'n mynd i fod yn anodd i gadw'r safon.

"Dydw i ddim yn credu bod y mwyafrif llethol o asiantwyr yn gorelwa.

"Mae gan y busnesau 'ma gostau rhedeg nad ydi pobl yn ymwybodol ohonyn nhw, ac wrth i mwy o reolau gwladol ddod i rym, mae'r costau hynny'n parhau i gynyddu."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn fodlon ystyried sut fyddai deddfwriaeth ar y mater yma yn gweithio.

"Ry'n ni am edrych ar dystiolaeth o'r Alban a gweld ymgynghoriad ehangach er mwyn sicrhau na fyddai gwahardd ffioedd yn gwthio cost rhentu i fyny."

Fe fydd y bleidlais nesaf ar gyfer cynigion ACau meinciau cefn ar 25 Ionawr.

Mae ACau o bob gwrthblaid yn y Cynulliad wedi cefnogi gwaharddiad ar ffioedd o'r fath.