Cwest: Gofalwr wedi 'dod â dioddef ei wraig i ben'

Margaret ac Angus Mayer Image copyright Llun teulu

Mae cwest wedi clywed sut y cafodd dynes a oedd yn dioddef o Alzheimer's ei lladd gan ei gŵr cyn iddo daflu ei hun o dan drên.

Cafodd corff Margaret Mayer, 85 oed, ei ddarganfod yn ei chartref yng Nghaerdydd ym mis Gorffennaf.

Ar yr un diwrnod fe gafodd ei gŵr, Angus Mayer, 86, ei daro gan drên yng ngorsaf Caerdydd Canolog, a bu farw saith wythnos yn ddiweddarach.

Fe wnaeth y crwner Andrew Barkley ddyfarnu bod Ms Mayer wedi ei lladd yn anghyfreithlon.

Ychwanegodd y crwner nad oedd unrhyw dystiolaeth i awgrymu y byddai wedi bod modd o ragweld y marwolaeth.

Mae'r teulu wedi beirniadu gwasanaethau cymdeithasol ar ôl codi pryderon am allu Mr Mayer i ddelio â gofalu am ei wraig.

Clywodd y cwest yng Nghaerdydd ddydd Mercher bod Mr Mayer wedi ceisio lladd ei hun gan daflu ei hun o flaen y trên a oedd yn teithio yn araf ar y pryd.

Doedd y trên ddim wedi gallu stopio mewn pryd ac fe wnaeth Mr Mayer ddioddef anafiadau difrifol i'w goesau.

Clywodd y cwest ei fod wedi dweud wrth heddweision a oedd wedi ceisio ei helpu ei fod wedi lladd ei wraig a'i fod eisiau marw.

Image copyright Wales News Service
Image caption Cafodd corff Margaret Mayer ei ddarganfod mewn tŷ yn y Mynydd Bychan

Dywedodd wrth y swyddogion: "Fe wnes i ladd fy ngwraig y bore 'ma. Fe wnes i ei mygu hi, i ddod â'i dioddef hi i ben."

Ychwanegodd yn ddiweddarach ei fod wedi ceisio ei mygu gyda gobennydd, ond gan ei fod wedi methu gwneud hynny, dywedodd ei fod wedi ei tharo i farwolaeth.

Cafodd Ms Mayer ei darganfod wedi cael ei churo i'w phen gyda gwaelod lamp oedd wedi'i wneud o bres.

'Bydd yn gyflym'

Dywedodd Mr Mayer wrth un heddwas: "Mae fy ngwraig yn dioddef o ddementia ac anymataliaeth.

"Fe wnaeth hi ddweud, pe bawn i'n ei rhoi hi mewn cartref, y byddai'n lladd ei hun.

"Dywedais wrthi y byddai'n gyflym ac y byddwn i wedyn yn taflu fy hun o dan drên."

Cafodd Mr Mayer ei arestio ar amheuaeth o lofruddio ei wraig ond bu farw saith wythnos yn ddiweddarach.

Codi pryderon

Mr Mayer oedd prif ofalwr ei wraig ers iddi gael diagnosis o ddementia yn 2012.

Clywodd y cwest bod eu chwe phlentyn wedi bod yn bryderus am yr effaith oedd ei rôl fel gofalwr yn ei gael arno.

Wedi i'r pryderon yma gael eu codi cafodd Ms Mayer gynnig lle mewn canolfan ofal ddwywaith yr wythnos.

Yn ystod yr wythnos cyn ei marwolaeth, clywodd y cwest bod plant y cwpl wedi cysylltu â Chyngor Caerdydd eto i fynegi eu pryder.

Dywedodd rheolwr gwasanaethau oedolion y cyngor wrth y cwest nad oedd dim i awgrymu bod Ms Mayer mewn perygl ac, o edrych yn ôl, na fyddai wedi gwneud unrhyw beth yn wahanol.

Fe wnaeth mab y cwpl, Andrew Mayer ddisgrifio safbwynt y cyngor fel "goddefol yn hytrach na rhagweithiol", a dywedodd nad oedd yn credu bod y system yn addas.

Yn dilyn y dyfarniad, ychwanegodd y byddai'n hoffi gweld newidiadau er mwyn sicrhau nad oedd teuluoedd eraill yn yr un sefyllfa yn gorfod mynd drwy brofiad tebyg, a bod gwell cyfathrebu rhyngddyn nhw a'r gwasanaethau cymdeithasol.

"Hoffwn feddwl y byddai'r gwasanaethau cymdeithasol yn adolygu'r ffordd y maen nhw'n delio gyda theuluoedd sydd yn ei chael hi'n anodd oherwydd dementia," meddai Andrew Mayer.

"Roedd fy nhad yn 86, wedi llwyr ymlâdd, ond protocol y system oedd petai fy nhad yn cytuno i unrhyw beth y bydden nhw'n dod ac adolygu eu pecyn nhw o ofal."