'Angen rhoi cymorth' i fusnesau bach

Arcêd y Farchnad, Casnewydd Image copyright Jaggery/Geograph
Image caption Trethi busnes sy'n cael y bai am siopau gwag fel hon yng Nghasnewydd

Mae angen cael gwared â'r "niwl o ansicrwydd" sy'n wynebu busnesau bach, yn ôl pwyllgor economi'r Cynulliad.

Nid yw system o ad-daliadau dros dro sy'n ymestyn weithiau am ddeg mlynedd yn ddigon tryloyw, medd y pwyllgor.

Dywed Llywodraeth Cymru ei bod yn cynllunio i gael cynllun gostyngiad parhaol ar gyfer cwmnïau llai.

Mae'r pwyllgor wedi derbyn sylwadau gan nifer o gwmnïau ar draws Cymru ac wedi canfod fod nifer o fusnesau yn ansicr beth yw diben trethi busnes a sut y maent yn cael eu pennu.

Mae gan Lywodraeth Cymru y grym i osod lefel trethi busnes yng Nghymru, ac yn gallu codi tua £1 biliwn y flwyddyn drwy wneud hynny.

Fe gyhoeddon nhw gronfa o £10m i gynorthwyo oddeutu 7,000 o gwmnïau bach oedd yn wynebu cynnydd yn eu trethi o ganlyniadau i ail-werthuso trethiannol.

Mae hyn ochr yn ochr â'r gronfa Busnesau Bach sy'n werth £98m - sy'n golygu bod busnesau gyda gwerth trethiannol o llai na £6,000 yn talu dim treth, a biliau llai i gwmnïau gyda gwerth o rwng £6,000-£12,000.

'Eithriadol o gymhleth'

Dywedodd y Cadeirydd Russell George: "Mae nifer o'r busnesau newydd y siaradom â hwy yn ei chael hi'n anodd talu trethi tra'n sefydlu busnes ac maent yn gweld y cyfan yn eithriadol o gymhleth.

"Rydym o'r farn y dylai Llywodraeth Cymru gael gwared â'r ansicrwydd y mae busnesau yn ei deimlo a chyflwyno cynllun newydd sy'n dryloyw a dealladwy. Rydym yn galw hefyd am newid y drefn apelio i fod yn gliriach ac yn gynt."

Dywed llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru ei fod yn croesawu'r adroddiad.

"Rydym ar hyn o bryd," meddai, "yn paratoi cynllun trethi newydd a pharhaol ar gyfer busnesau bach a fydd yn weithredol o 2018 ymlaen."