Achos 'grymus' dros ehangu nifer Aelodau'r Cynulliad

Senedd Image copyright PA
Image caption 60 aelod sydd yn y Senedd ar hyn o bryd

Mae'r achos dros gael mwy o ACau "yn fwy grymus nag erioed", yn ôl y corff sy'n rhedeg y Cynulliad.

Fe fydd Comisiwn y Cynulliad yn cynnal ymchwiliad trawsbleidiol i'r mater, a hefyd yn ystyried os yw'r sefydliad angen adeilad newydd ar gyfer swyddfeydd.

Ar hyn o bryd, 60 aelod sydd yn y Senedd, ond yn ôl y Llywydd, Elin Jones AC, mae'r Cynulliad "dan bwysau mawr" oherwydd maint y gwaith mae'n ei wneud.

Bydd ei gyfrifoldebau'n cael eu diwygio ymhellach gan Fesur Cymru, sydd ar y daith i gael ei droi'n deddfwriaeth yn San Steffan.

Mae rhai aelodau, gan gynnwys y cyn-lywyddion Rosmarie Butler a'r Arglwydd Dafydd Elis-Thomas, wedi galw yn y gorffennol am gynyddu nifer yr ACau i 80.

Fe fyddai hynny'n costio hyd at £9m yn y flwyddyn gyntaf yn ôl y comisiwn.

'Pwysau mawr'

Dywedodd y Llywydd, Elin Jones: "Wedi archwilio capasiti'r Cynulliad dro ar ôl tro, dangoswyd ei fod o dan bwysau mawr o ystyried maint ei bwerau deddfu a'i bwerau cyllidol.

"Mae maint yr heriau sy'n ein hwynebu yn golygu bod rhaid i'r Comisiwn fod yn ddigon dewr i gymryd camau pendant.

"Pe byddai Mesur Cymru yn cael ei basio, a'r Cynulliad yn penderfynu arfer ei bwerau deddfwriaethol newydd yn y maes hwn, rydym yn benderfynol o wneud yr hyn sy'n angenrheidiol i roi'r gallu i'n Senedd gyflawni democratiaeth gref a chynaliadwy i Gymru."

Fe ddywedodd y comisiwn, sy'n dod ag aelodau o bob plaid ynghyd gyda'r Llywydd, bod yr achos dros ehangu yn "yn fwy grymus nag erioed o'r blaen".

Fe ychwanegon nhw y byddai'r gwaith o ymchwilio ymhellach i'r mater yn digwydd "ar sail trawsbleidiol".

Dim ond os bydd Mesur Cymru'n cael ei basio yn San Steffan fydd y Cynulliad yn gallu cynyddu nifer yr ACau.