'Cynghorau'n wynebu £750m o gostau ychwanegol'

Gwasanaethau cynghorau Image copyright Thinkstock
Image caption Bydd 22 o awdurdodau lleol Cymru yn derbyn £4.1bn ar gyfer 2017-18

Bydd angen i gynghorau lenwi bwlch ariannol o £750m erbyn 2019-20, yn ôl Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru.

Mae'r corff, sy'n cynrychioli 22 o awdurdodau lleol Cymru, yn dweud y bydd costau yn codi oherwydd cynnydd yn y galw am wasanaethau, yn enwedig ym meysydd addysg a gwasanaethau cymdeithasol.

Yn ôl llefarydd byddai'r gost ychwanegol gyfystyr â chynyddu treth y cyngor bron i 15%.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn disgwyl i awdurdodau lleol wneud eu gorau i gyfyngu unrhyw effaith ar drethdalwyr.

Maen nhw hefyd yn dweud bod y setliad ariannol diweddaraf yn rhoi "llwyfan sefydlog" i gynghorau.

Ceisio arbed

Ar hyn o bryd mae uchafswm anffurfiol yn bodoli o 5% ar unrhyw gynnydd yn lefel treth y cyngor.

Er mwyn dileu unrhyw fwlch ariannol, yn ogystal â chynyddu treth y cyngor, fe allai cynghorau geisio codi mwy o arian am wasanaethau.

Mae opsiwn hefyd o geisio arbed drwy dorri gwasanaethau neu drwy ofyn i Lywodraeth Cymru am fwy o arian.

Yn ogystal â'r cynnydd yn y galw am wasanaethau, dywedodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru bod angen dod o hyd i arian ar gyfer talu'r Cyflog Byw Cenedlaethol, yr Ardoll Brentisiaethau a chyfraniadau pensiwn ychwanegol.

Image copyright PA

Bydd cynrychiolwyr o'r gymdeithas yn rhoi tystiolaeth gerbron pwyllgor cyllid y Cynulliad ddydd Mercher wrth iddynt drafod Cyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru.

Fis diwethaf fe wnaeth Ysgrifennydd Cyllid Cymru, Mark Drakeford gyhoeddi y byddai nifer o awdurdodau lleol yn gweld y cynnydd cyntaf ers 2013-14 yn yr arian y maen nhw'n ei dderbyn gan Lywodraeth Cymru.

Bydd cyfanswm o £4.1b yn cael ei rannu rhwng cynghorau Cymru - cynnydd o £3.8m ers 2016-17.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae lefel treth y cyngor yn fater i awdurdodau unigol, a byddwn ni yn disgwyl iddynt weithredu yn gyfrifol wrth gydbwyso'r angen sydd ei angen i ddarparu gwasanaethau tra hefyd yn ceisio gwarchod y trethdalwr.

"Mae hi hefyd yn bwysig i gydnabod fod nifer o elfennau yn rhan o gyllid yr awdurdodau lleol, gan gynnwys ffioedd am wasanaethau a grantiau penodol."