Tribiwnlysoedd: Llai yn gwneud cais 'oherwydd costau'

TUC Image copyright TUC Cymru

Mae'r drefn o godi £1,200 ar weithwyr sydd am wneud ceisiadau mewn tribiwnlysoedd cyflogaeth yn golygu fod llai o weithwyr yn dewis gwneud hynny, meddai TUC Cymru.

Dywed yr undeb fod gweithwyr yn cael eu "prisio allan o gyfiawnder".

Mae TUC Cymru'n defnyddio gwaith ymchwil newydd sydd, medden nhw, yn dangos gostyngiad sylweddol yn nifer y gweithwyr yng Nghymru sy'n herio triniaeth annheg yn y gwaith, ers i ffioedd tribiwnlysoedd cyflogaeth gael eu cyflwyno.

Dywedodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder ei fod "yn iawn bod y rhai sy'n defnyddio ein tribiwnlysoedd yn cyfrannu i'r gost o £71m o redeg y gwasanaeth".

Gostyngiad o 72%

Dywed TUC Cymru fod gostyngiad o 72% wedi bod yn nifer y gweithwyr sy'n brwydro achosion o gael eu gwneud yn ddi-waith ar gam.

Mae'r undeb hefyd yn dweud bod gostyngiad o 58% yn yr achosion lle mae gweithwyr yn ceisio profi gwahaniaethu o achos hil, a gostyngiad o 53% mewn achosion lle mae gweithwyr yn brwydro achosion o wahaniaethu o achos anabledd.

Bwriad y Weinyddiaeth Gyfiawnder oedd cyhoeddi adolygiad ar effaith y ffioedd erbyn diwedd 2015 ond nid yw hyn wedi digwydd meddai TUC Cymru, gan ychwanegu bod angen gwneud hyn ar frys.

Dywed y corff fod angen i Lywodraeth y DU gael gwared ar y ffioedd yn ystod Datganiad yr Hydref.

Dywedodd Ysgrifennydd Cyffredinol TUC Cymru, Martin Mansfield: "Mae'r ffigyrau'n dangos gostyngiad anferth yn niferoedd y gweithwyr Cymreig sy'n chwilio am gyfiawnder wedi iddyn nhw gael eu trin yn annheg.

"Mae'r dystiolaeth yno i bawb ei weld. Gyda ffioedd hyd at £1,200 - hyd yn oed os ydych ar isafswm cyflog - mae mwy o weithwyr yn cael eu prisio allan o gyfiawnder."

Dywedodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder ei fod "yn iawn" bod y rhai sy'n defnyddio'r gwasanaeth yn cyfrannu at y gost, a bod y weinyddiaeth hefyd yn awyddus i ddefnyddio ffyrdd eraill o ddatrys dadleuon os yn bosib.