Cais i orfodi ymgeiswyr Cynulliad i fyw yng Nghymru

Senedd
Image caption Yn ôl y rheolau presennol, gall rhywun sy'n byw y tu allan i Gymru ymgeisio am le yn y Senedd

Mae 'na ymgais ar droed i atal pobl sy'n byw tu allan i Gymru rhag sefyll yn etholiadau'r Cynulliad.

Mae Paul Murphy a'r Arglwydd Peter Hain - dau gyn-Ysgrifennydd Cymru - am weld y gyfraith yn newid fel bod ymgeiswyr yn gorfod bod ar gofrestr etholiadol Cymru.

Yn ôl yr Arglwydd Hain, mae'n "sarhad ar bobl Cymru" bod ymgeiswyr o'r tu allan i'r wlad yn eu cynrychioli.

Mae arweinydd UKIP yn y Cynulliad, Neil Hamilton AC, yn byw dros y ffin y Wiltshire.

Gofynnodd y BBC iddo am sylw.

'Anghysondeb'

Pan gafodd ei ethol, dywedodd Mr Hamilton ei fod yn byw "llai nag awr o Gaerdydd".

"Ar hyn o bryd, dwi am aros ble dwi wedi byw am y 10 mlynedd ddiwethaf," meddai, gan ychwanegu bod "problem ymarferol i'w datrys" am ble fyddai'n byw.

Does dim yn y rheolau presennol sy'n atal pobl sy'n byw tu allan i Gymru rhag sefyll fel ymgeisydd ar gyfer y Cynulliad.

O dan y newidiadau, fe fyddai'n rhaid i ymgeiswyr fod wedi'u cofrestru yng nghategori "yn byw yng Nghymru" ar y gofrestr etholiadol Gymreig.

Dywedodd yr Arglwydd Hain bod y rheol yn "anghysondeb" yn y ddeddfwriaeth ar lywodraethu Cymru o 2006.

Ni wnaeth yr Arglwydd Hain feirniadu Mr Hamilton yn uniongyrchol, gan ddweud nad oedd am wneud y mater yn un personol.