Ymddiheuro am ddiffyg offer cyfieithu wrth drafod Wylfa

Safle Wylfa Newydd Image copyright Arall
Image caption Delwedd arlunydd o safle arfaethedig Wylfa Newydd

Mae'r Arolygiaeth Gynllunio wedi ymddiheuro wedi iddyn nhw fethu â darparu offer cyfieithu mewn cyfarfod i drafod Wylfa Newydd.

Fe gerddodd hanner y gynulleidfa allan - gan gynnwys Aelod Cynulliad Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth - oherwydd nad oedd y cyfleusterau ar gael.

Bwriad y cyfarfod oedd i drafod y cynlluniau ar gyfer gorsaf niwclear newydd ar yr ynys.

Mae aelodau o fudiad PAWB - Pobl Atal Wylfa B - hefyd wedi dweud eu bod yn ystyried gwneud cwyn i Gomisiynydd y Gymraeg.

Ymddiheuriad

Dywedodd Rhun ap Iorwerth wrth BBC Cymru ei fod yn siomedig iawn bod yr Arolygiaeth Gynllunio, oedd yn gyfrifol am drefnu'r cyfarfod, wedi dangos diffyg parch at y Gymraeg.

Mae cwmni Horizon, sydd yn gyfrifol am ddatblygu'r pwerdy, hefyd wedi cael eu beirniadu yn ddiweddar am geisio hepgor cymal yng nghanllawiau'r cynllun datblygu lleol yn ymwneud ag effeithiau ar yr iaith.

Mewn ymateb i'r brotest yn y cyfarfod nos Fawrth dywedodd llefarydd ar ran yr Arolygiaeth Gynllunio eu bod yn ymddiheuro am ddiffyg offer cyfieithu ar y pryd.

"Pwrpas y digwyddiad anffurfiol yn Llangefni oedd i esbonio'r broses ar gyfer archwilio'r atomfa yn Wylfa Newydd a chysylltiad gogledd Cymru os ydynt yn cael eu cyflwyno," meddai'r llefarydd.

Image caption Roedd yr AC Rhun ap Iorwerth yn un o'r rheiny gerddodd allan o'r cyfarfod mewn protest

"Cyflwynwyd gwybodaeth yn Gymraeg yn ogystal â Saesneg, gydag aelod Cymraeg o staff yn bresennol i gyfieithu, ond rydym yn ymddiheuro ein bod ni heb ddarparu gwasanaeth cyfieithu ar y pryd.

"Rydym yn ymrwymo i gydymffurfio â safonnau iaith Gweinidogion Cymru. Unwaith y bydd cais yn cael ei gyflwyno, rydym yn bwriadu darparu gwasanaeth cyfieithu ar y pryd mewn unrhyw gyfarfodydd neu wrandawiadau lle gwahoddir y cyhoedd i gymryd rhan."

Mae Comisiynydd y Gymraeg wedi cadarnhau ei bod yn ymchwilio i'r mater.

'Cwbl amhriodol'

Dywedodd Robat Idris o fudiad PAWB eu bod eisoes yn pryderu y byddai'r mewnlifiad o weithwyr fyddai'n dod yn sgil adeiladu Wylfa Newydd yn "gwanhau'n enfawr ar y Gymraeg".

Ychwanegodd Dylan Morgan, aelod arall o'r mudiad, ei fod wedi gwneud cwyn swyddogol i'r Comisiynydd.

Mae arweinydd Cyngor Môn, Ieuan Williams hefyd wedi dweud wrth raglen Taro'r Post ar BBC Radio Cymru eu bod wedi cynnig cyfleusterau cyfieithu i'r Arolygiaeth Gynllunio, ond ei bod hi'n bosib eu bod nhw wedi camddeall beth roedd hynny'n ei olygu.

"Mi wnaethon nhw ddarparu siaradwr Cymraeg, ond doedd 'na ddim cyfieithu ar y pryd, felly dwi'n siomedig ofnadwy," meddai'r cynghorydd.

Dywedodd Rhun ap Iorwerth, a ddychwelodd i'r cyfarfod yn dilyn y brotest, ei bod hi'n "bwysig bod enghraifft yn cael ei wneud o faterion fel hyn" pan ofynnwyd iddo a fyddai'r cyfeirio'r mater at y Comisiynydd.

"Mae'n gwbl, gwbl amhriodol y byddai corff cyhoeddus yn dod i rywle fel Llangefni o bob man a pheidio ystyried yr angen ar gyfer cyfieithu ar y pryd," meddai'r AC.

Ychwanegodd bod yr Arolygiaeth Gynllunio wedi honni mai cyfarfod anffurfiol oedd hi, ac y byddai offer cyfieithu llawn yn sicr o gael ei ddarparu yn yr ymgynghoriad statudol fydd i'w chynnal.

"Beth mae hynny'n awgrymu yw pan mae'n rhaid iddyn nhw ddefnyddio'r Gymraeg maen nhw'n gwneud, a phan nad oes rhaid iddyn nhw, dydyn nhw ddim… dyna'r argraff," meddai.