Cronfa April: Beirniadu cyngor tref am gasglu arian

April Jones and Mark Bridger Image copyright Llun teulu/Heddlu Dyfed Powys
Image caption Cafodd Mark Bridger ei garcharu am oes am lofruddiaeth y ferch pump oed April Jones

Fe wnaeth cyngor tre weithredu y tu hwnt i'w bwerau wrth gasglu arian yn dilyn herwgipiad a llofruddiaeth April Jones yn ôl adroddiad gan gorff archwilio.

Ar ôl casglu £71,663 fe wnaeth Cyngor Tref Machynlleth roi'r arian yn y banc ac yna ei drosglwyddo i gronfa April - ond roedd y weithred y tu hwnt i hawliau'r cyngor.

Dywedodd archwilydd o gwmni BDO y dylai'r cyngor fod wedi gwrthod derbyn yr arian.

Fe fydd y cyngor yn cynnal cyfarfod ar 24 Awst er mwyn trafod argymhellion yr adroddiad.

Daeth Canolfan Y Plas ym Machynlleth yn ganolfan i'r ymdrechion i chwilio am April yn ôl yn Hydref 2012 - ac roedd nifer o'r bobl oedd yn ymweld â'r adeilad am gyfrannu arian.

Dywed yr adroddiad: "Nid oedd gan y cyngor yr hawl i gasglu'r arian yma, na chwaith agor cyfrif banc er mwyn ei gadw - doedden ddim yn bwriadu mynd ati i hel arian, ond roedd y cyhoedd am ei roi.

"Pan oedd pobl yn dod i'w swyddfeydd i roi arian ni ddylai'r cyngor fod wedi ei dderbyn."

Fe wnaeth diflaniad April yn 2012 weld yr ymgyrch chwilio fwyaf erioed yn hanes heddluoedd y DU.

Ym Mai 2013 cafwyd Mark Bridger yn euog o'i llofruddiaeth a'i garcharu am oes.

Image copyright Google
Image caption Y Plas Machynlleth

Mae'r adroddiad hefyd yn dweud fod yna fethiannau eraill yn sustemau rheoli'r cyngor tre .

Roedd y cyngor, meddai, wedi methu a chwblhau eu cyfrifon mewn pryd bod blwyddyn am y chwe blynedd diwethaf.

Roedd methiannau'r clerc i gadw rheolaeth yn golygu fod y cyngor wedi methu a hawlio £5,073 yn ôl i'w coffrau o ganlyniadau i daliadau Treth Ar Werth - roedd hynny gyfystyr a 2% o holl gyllid blynyddol y cyngor.

Dywed yr adroddiad fod clerc newydd erbyn hyn wedi "gweithio i wella'r system rheoli ac i sicrhau fod y cyfrifon mewn trefn."