Yr arweinydd côr Sioned James wedi marw yn 41 oed

Sioned James Image copyright Côrdydd

Mae teyrngedau wedi eu rhoi i'r arweinydd côr, Sioned James fu farw yn 41 oed.

Yn hanu o Landysul, fe ddechreuodd ei diddordeb cerddorol yn ifanc. Roedd hi'n aelod o sawl côr, gan gynnwys Cantorion Teifi a Chôr Ieuenctid Cenedlaethol Cymru, ac wedi iddi gael hyfforddiant gan John Hugh Thomas ac Islwyn Evans, fe drodd ei llaw at fod yn arweinyddes.

Cafodd gyfleoedd cynnar i arwain côr Ysgol Gerdd Ceredigion pan roedd hi'n 16 oed, ac yn 2000 fe sefydlodd ei chôr ei hun, sef Côrdydd, yn y brifddinas.

Gyda Chôrdydd, fe gafodd sawl llwyddiant, gan gynnwys Côr Radio'r Flwyddyn y BBC yn 2003, a daeth y côr yn fuddugol yng nghystadleuaeth Côr Cymysg i lai na 45 o leisiau yn yr Eisteddfod Genedlaethol nifer o weithiau.

Image caption Sioned James gydag aelodau Côrdydd

Fe weithiodd fel asiant ar gyfer actorion a chyflwynwyr teledu ac fel darlithydd rhan amser ar y cwrs Theatr, Cyfryngau a Cherddoriaeth ym Mhrifysgol Cymru, Y Drindod Dewi Sant. Roedd hi hefyd yn gweithio gyda chwmnïau teledu annibynnol fel cyd-drefnydd cerddorol.

Yn y ddrama 'Con Passionate' ar S4C, hi oedd yn chwarae'r rôl cyd-drefnydd ar gyfer côr meibion dychmygol, a bu'n rhan o gyfresi fel Codi Canu a Can't Sing Singers.

Fe gydweithiodd â chyfansoddwyr adnabyddus gan gynnwys Morten Lauridsen, Eric Whitacre a Paul Mealor.

Roedd Sioned yn briod â'r cyflwynydd teledu, Gareth Roberts.

Mae teyrngedau hefyd wedi eu rhoi i dad Gareth, yr actor J O Roberts, sydd wedi marw yn 84 oed.

'Cyfraniad amhrisiadwy'

Wrth roi teyrnged iddi dywedodd yr arweinydd corau Huw Foulkes: "Mae cyfraniad Sioned wedi bod yn hynod amhrisiadwy i fyd corawl yng Nghymru a thu hwnt.

"Dw i'n cofio fel cyw arweinydd yn dechrau efo'r Waun Ddyfal flynyddoedd yn ôl, ac edrych fyny at Sioned fel rhywun oedd mor eangfrydig o ran ei cherddoriaeth ac mi oedd ei gweledigaeth hi mor amlwg."

Ychwanegodd: "Dw i'n meddwl fod yr aelodau ar hyd y blynyddoedd mor ddiolchgar am y profiadau hynny 'da ni wedi cael ganddi, a'r sylfaen gorawl mae hi wedi'i gosod, nid yn unig yng Nghaerdydd ond tu hwnt. Yn sicr, mae arweinyddion eraill yn dysgu ganddi hi."

"Mi oedd hi'n llwyddo rhywsut, mi oedd yr hud ma' ganddi hi fel arweinydd i sicrhau ein bod ni yn cyrraedd y safon uchaf."

'Arweinydd wrth reddf'

Dywedodd Golygydd Radio Cymru, Betsan Powys oedd hefyd yn aelod o'r côr: "Roedd Sioned yn gerddor hyd flaenau ei bysedd, yn arweinydd wrth reddf.

"Roedd hi'n rhyferthwy o bersonoliaeth, yn llachar, yn llawn hiwmor, un o'r bobl brin hynny oedd yn gallu ac yn mynnu gwneud i bethau ddigwydd.

"Fyddai hi fyth yn ymddiheuro am dorri'i chwys ei hun, hawdd ai peidio, fyth am ildio chwaith.

"Ond ar ei gorau, roedd ganddi'r ddawn i gyffwrdd â bywyd rhywun. Fe fydd 'na griw mawr yn cofio'r fraint o'i nabod hi ac yn teimlo'r golled."

'Bwrlwm ac asbri'

Dywedodd Islwyn Evans, a fuodd yn hyfforddi Sioned ar ddechrau ei gyrfa: "Fues i'n ffodus iawn o gael y pleser o adnabod Sioned ers iddi fod yn ddisgybl ifanc yn Ysgol Dyffryn Teifi.

"Roedd yn llawn bwrlwm ac asbri, yn alluog, yn hynod gerddorol a siaradus! Bu'n aelod allweddol yn fy nghorau yn ystod y cyfnod yma ac mi ddangosodd addewid arbennig fel arweinyddes gorawl ifanc ar y pryd.

"Roedd yn destun llawenydd i mi ddilyn ei llwyddiant ac yn arbennig wrth iddi gyflawni ei nod a sefydlu côr cymysg newydd yng Nghaerdydd.

"Mae llwyddiant 'Côrdydd' yn dyst i'w hymdrechion, ei thalent a'i hymroddiad diflino i ymestyn ffiniau corawl yng Nghymru a thu hwnt.

"Byddaf yn gweld eisiau ei chwmni a'i siarad ffraeth. Roedd yn ffrind annwyl a oedd yn barod iawn ei chyngor ac yn hynod gefnogol. Cydymdeimlaf yn fawr gyda Gareth, Nest a'r teulu."

Mae rhai wedi rhoi teyrnged iddi ar Twitter gyda'r AC Plaid Cymru, Rhun ap Iorwerth yn dweud ei bod wedi cyfrannu "yn enfawr i'n diwylliant", y cyn AC Eluned Parrott yn dweud ei bod yn "arweinydd ysbrydoledig" ac yn "fenyw hyfryd".

Dywedodd y gantores Gwawr Edwards: "Stim geiriau i esbonio'r tristwch heddi o golli Sioned James. Roedd ei chyfeillgarwch a'i chefnogaeth fel craig, a bydd ei cholled yn enfawr" tra dywedodd y delynores Catrin Finch bod ei marwolaeth yn golled fawr i fywyd cerddorol Cymru.