Jacs ar y bocs

Yn 2003 bu bron i Abertawe syrthio o'r gynghrair
Image caption Gorfoledd ar y Vetch yn 2003 ar ôl i Abertawe guro Hull i sicrhau eu lle yn y Gynghrair Bêl-droed

Roedd y dyfodol yn edrych yn ddu iawn i glwb pêl-droed Abertawe ar ddechrau Mai 2003.

Roedd y tîm o fewn un gêm i syrthio o'r Gynghrair Bêl-droed. Er iddyn nhw guro Hull yn y gêm dyngedfennol honno ar y Vetch, go brin y byddai'r Jacs ffyddlonaf wedi darogan y byddai Abertawe, mewn llai na degawd, yn cyrraedd yr Uwch Gynghrair.

Ydi, mae hi'n stori ryfeddol. Testun da i ffilm efallai? A dyna'n union ddigwyddodd.

Nos Sadwrn, 14 Mai, bydd cyfle i weld y ffim 'Jack to a King' ar y teledu am y tro cyntaf.

Un sydd â rôl amlwg yn y stori yw'r cyn-ymosodwr poblogaidd Lee Trundle. Roedd o'n chwarae i'r clwb wrth iddyn nhw geisio codi o waelodion y Drydedd Adran.

Bu Cymru Fyw yn edrych yn ôl ar gyfnod anhygoel yn hanes Abertawe efo'r arwr o Lannau Mersi a Rhys Padarn, un o gefnogwyr pybyr y clwb ers dros ugain mlynedd:


Amser tywyll

"Mae 'Jack to a King' yn wych!" meddai Rhys Padarn. "Nid yn unig o safbwynt cefnogwr Abertawe ond fel rhywun sy'n dwli ar ffilmiau dogfen hefyd. Stori underdog go iawn sy'n cael ei dweud mewn ffordd gyffrous ac emosiynol iawn.

"Roedd 2003 yn amser tywyll iawn ac i fod yn onest am amser do'n i ddim cweit yn sylweddoli pa mor wael oedd pethau oddi ar y cae.

"Pan ddechreues i gefnogi Abertawe roedd y clwb yn y Drydedd Adran a doedd pethau byth yn wych yn ariannol oddi ar y cae ond roeddet ti jyst yn derbyn taw dyna sut oedd pethau. Dim ond yn ystod cyfnod Tony Petty wnaeth pawb ddeffro ac ymladd dros y clwb."

Image caption Lee Trundle - Arwr i Rhys Padarn a nifer fawr o gefnogwyr yr Elyrch

Breuddwyd

Fe symudodd Lee Trundle i dde Cymru o Wrecsam y tymor ar ôl y ddihangfa fawr yn 2003.

"Ro'n i wedi gweithio efo'r rheolwr Brian Flynn yn Wrecsam a mi wnaeth o fy mherswadio ei fod yn ceisio adeiladu tîm yn Abertawe fyddai yn ddigon da i esgyn trwy'r cynghreiriau unwaith eto," meddai.

"Felly, erbyn i mi gyrraedd, roedden nhw wedi dod dros eu problemau mwyaf, ac ro'n i'n awyddus i fynd allan ar y cae a chwarae'n dda ac i fwynhau, a chymryd unrhyw lwyddiant oedd yn dod o hynny. Felly, nes i osgoi'r amseroedd tywyll, ac ymuno pan oedd y clwb yn ffynnu unwaith eto."

Rhyfeddol. Dyna'r unig air i ddisgrifio beth sydd wedi digwydd i'r Elyrch ers y dyddiau tywyll rheiny dri tymor a'r ddeg yn ôl:

"Petai rhywun wedi gofyn i fi fyddai Abertawe'n chwarae yn yr Uwch Gynghrair ac yn chwarae'n Ewrop... yn realistig fe fydden ni wedi dweud na!" Dyna asesiad gonest Lee Trundle.

"Nes i ddim rhagweld hynny'n digwydd mor gyflym. Ond wedi dweud hynny, roeddwn i'n gwybod bod y clwb yn awyddus i wneud yn dda felly doedd hi ddim yn syndod pan ddechreuon ni ddringo'r tablau."

Mae Rhys Padarn fel petai o mewn breuddwyd:

"Wnes i erioed weld yr holl lwyddiant 'ma'n dod. Siwd alle ni pan mae dy dîm yn chwarae yn y Drydedd Adran o flaen llai na 5,000 o bobl ac yn arwyddo chwaraewyr o Uwch Gynghrair Cymru? Dyna fel oedd hi pan o'n i'n mynd i wylio'r Swans yn blentyn.

"Yr unig bryd dechreues i freuddwydio oedd pan gyrhaeddon ni'r Bencampwriaeth a chwarae peth o'r pêl-droed gorau ro'n i erioed wedi gweld gan dîm Abertawe."

Image caption Wembley: Abertawe yn dathlu ennill Cwpan Capital One yn erbyn Bradford yn 2013

Abertawe ar i fyny!

Mae Lee Trundle bellach yn ei ôl gyda'r clwb fel llysgennad ac hyfforddwr ieuenctid:

"Mae Abertawe yn agos at fy nghalon," meddai'r cyn-ymosodwr. "Nid yn unig y clwb pêl-droed, a'r hyn mae'r clwb wedi ei wneud i mi, ond pobl y ddinas - y ffordd maen nhw wedi fy nerbyn i a'r ffordd maen nhw yn fy nhrin.

"Dwi wrth fy modd yn byw yma ac mae gweithio fel llysgennad ac hyfforddwr wedi rhoi'r cyfle i mi roi rhywbeth yn ôl i'r clwb sydd wedi gwneud gymaint i mi."

Mae Rhys Padarn a Lee Trundle yn credu bod chwarae yn yr Uwch Gynghrair wedi gwneud byd o les i'r ddinas hefyd.

"Mae llawer yn dod i'n gweld ni'n chwarae erbyn hyn, nid dim ond cefnogwyr Abertawe, ond pobl sydd am weld rhai o dimau gorau'r byd yn chwarae yn Stadiwm Liberty," meddai Rhys. "Dyna beth sydd angen ei wneud, i gael plant ifanc yr ardal i gymryd rhan, i deimlo elfen o berthyn i'r clwb, gan mai nhw yw cefnogwyr y dyfodol.

"Ma' crysau Abertawe i'w gweld ym mhob man yn y ddinas ac mae pawb eisiau siarad am bêl-droed. Ond nid dim ond yn Abertawe, rwy' wedi bod i San Francisco a dechreues i siarad gydag Americanwr oedd wedi dechrau dilyn y Swans! Mae Clwb Pêl-Droed Abertawe nawr yn rhyngwladol!"

Image copyright Rhys Padarn
Image caption Hunlun o'r Liberty: Rhys yn cadw cwmni i'w gyd-gefnogwyr, Jim a Pete

(Addasiad yw hon o erthygl gafodd ei chyhoeddi gan Cymru Fyw ym mis Medi 2014)


Jack to a King, BBC 2 Wales, Nos Sadwrn, 14 Mai, 21:20