Profi plant yn rhy ifanc?

Plant yn gwneud profion Image copyright Thinkstock

Mae Ceri Lewis yn gweithio ym maes addysg i oedolion ac yn fam i ddwy ferch sydd wedi bod yn sefyll profion darllen a rhifedd Llywodraeth Cymru i ysgolion cynradd yr wythnos yma.

Saesneg yw iaith gyntaf Ceri ond mae ei merched yn cael eu magu yn y ddwy iaith yng Ngwynedd ac yn cael addysg Gymraeg.

Gyda rhai rhieni yn Lloegr wedi bod yn protestio yn erbyn profion tebyg yno, er nad ydyn nhw'r un rhai ag sydd yng Nghymru, beth yw barn Ceri am y profion dadleuol?


Fe gafodd fy nwy ferch, sydd ym mlwyddyn 2 a 4, eu profion darllen a rhifedd yr wythnos yma.

Ro'n i wedi treulio dipyn o amser (gan ddefnyddio Google i gyfieithu) yn mynd dros bapur enghreifftiol o'r prawf llythrennedd i flwyddyn 2; yn gyntaf i ddeall y cwestiynau fy hun ac yna i fynd dros yr atebion efo fy merch ieuengaf sy'n chwech a hanner, a'i mamiaith, yn bennaf, yw Saesneg.

Rydw i wedi fy hyfforddi i ddysgu llythrennedd a rhifedd i oedolion a bron i mi anobeithio!

Dwi'n credu y byddai defnyddio canlyniadau'r profion yma ar gyfer unrhyw ddadansoddiad ystyrlon gan y bobl sy'n llunio'r polisïau yn ddiffygiol.

Image caption Mae rhieni yn Lloegr wedi protestio yn erbyn profion tebyg drwy gadw eu plant o'r ysgol

'Dim gwahaniaethu'

Mae hyn oherwydd nad oes 'na wahaniaethu yn ôl gallu iaith a lefel yn y profion na chwaith ar gyfer plant sydd efallai â ffurf ysgafn o awtistiaeth neu anawsterau dysgu bychain eraill.

Set cul o sgiliau sy'n cael eu hadlewyrchu gan y profion yma. Dydyn nhw ddim yn dathlu amrywiaeth gwych y sgiliau 'meddal' mae plant yn eu datblygu fel gweithio mewn tîm, sut i ddod ymlaen mewn bywyd.

Mae plant yn datbygu ar gyfraddau gwahanol ac mae ganddyn nhw ffyrdd gwahanol o ddysgu felly dydw i ddim yn credu ei bod yn iawn eu labelu nhw mor ifanc â chwech neu saith.

Does yr un rhiant eisiau clywed bod eu plentyn yn cael ei labelu fel disgybl sydd 'ar ei hôl hi' mor ifanc â hyn. Mae'n iawn i athrawon ddweud ym mha feysydd mae angen gwella ond dydw i ddim yn cytuno efo defnyddio canlyniadau profion i fandio plant bach a fydd ar gofnod am weddill eu cyfnod yn y system addysg.

Efallai y byddai ffyrdd 'llai' o gydnabod sgiliau, fel rhoi bathodynnau, yn well?

'Anelu at nod'

Wedi dweud hynny mae fy nwy ferch yn cael gwersi piano, sy'n golygu arholiadau. Rydw i'n ceisio peidio rhoi pwysau arnyn nhw, ond er mwyn dysgu, rydw i yn credu ei bod yn bwysig anelu at nod neu garreg filltir ac arfer â bod mewn amgylchedd 'arholiad' fel nad ydyn nhw'n rhy frawychus pan fyddan nhw'n hŷn.

Fe fuais i mewn cyfarfod efo grŵp lleol yn ddiweddar sy'n cynnal cynlluniau mewn coedwigoedd i ddysgu plant yn yr awyr agored - roedden nhw'n pwysleiso pwysigrwydd rhoi tasgau cyraeddadwy fel nad ydy'r plant yn digalonni - ac mae hynny'n gyngor arbennig o dda dwi'n meddwl. Dyna pam rydw i'n hoffi'r syniad o fathodynnu agored.

'Tyfu'n bobl hapus'

Mae fy merched yn garedig, yn weithgar ac wrth eu boddau efo'r ysgol a'u ffrindiau. Maen nhw'n feddylgar, yn licio rhedeg o gwmpas y lle yn brysur yn gwneud pethau - ac maen nhw'n wych am wneud olwyn drol (cartwheels)!

I mi, mae hynny'n ddigon.

Dwi'n gobeithio y bydd y ddwy yn tyfu i fod yn bobl hapus, sydd ddim dan ormod o straen, sy'n siarad sawl iaith, ac yn gwireddu eu breuddwydion, beth bynnag fyddan nhw. Nid yn ystadegau i brofi bod polisi yn gweithio neu ddim.

Yn eu bywydau ifanc maen nhw'n barod wedi gwneud yn well na wnes i erioed ac wedi fy synnu bob cam o'r ffordd hyd yma - ar y cyfan mewn ffordd dda!