Gwerthu anrheg i'r Parchedig John Williams Brynsiencyn

blwch

Mae blwch o gyllyll a ffyrc gafodd ei gyflwyno i un o ffigyrau amlycaf hanes Methodistiaeth Gymreig wedi ei werthu mewn arwerthiant ddydd Mawrth.

Cafodd y blwch ei werthu i brynnwr anhysbys dros y we am £3,900.

Roedd yn perthyn i'r Parchedig John Williams o Frynsiencyn, gafodd ei ddarbwyllo gan David Lloyd George i recriwtio dynion ifanc o Gymru ar gyfer y fyddin yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae'r blwch yn dyddio 'nôl i 1898, ac fe gafodd ei werthu mewn ocsiwn ym Mae Colwyn.

Mae'r ocsiynydd, David Rogers Jones, wedi disgrifio'r eitem fel "y blwch gorau o gyllyll a ffyrc arian i mi ei drin erioed".

Ar ôl cael ei eni yn Llandyfrydog, Ynys Môn, yn 1854 fe wnaeth y Parchedig Williams ddechrau pregethu yn 19 oed, cyn dod yn weinidog ar Eglwys Heol y Frenhines yn Lerpwl yn 1895.

Mae ysgrifen ar y blwch yn datgan iddo gael ei roi fel anrheg priodas i'r parchedig gan aelodau ei eglwys yn 1899.

Mae'r Parchedig Williams yn cael ei gofio am bregethu mewn capeli a marchnadoedd ledled cefn gwlad Cymru, gan annog dynion ifanc i ateb yr alwad i frwydro yn y Rhyfel Mawr.