Galw am sicrwydd i bobl â dementia

Gofal

Mae adroddiad gan Gomisiynydd Pobl Hŷn Cymru wedi galw ar wasanaethau cyhoeddus i weithredu er mwyn sicrhau bod pobl sy'n byw gyda dementia a'r rheini sy'n gofalu amdanynt yn gallu cael gafael ar y gwasanaethau, y cymorth, y wybodaeth a'r cyngor sydd ei angen arnyn nhw.

Mae'r adroddiad - 'Dementia: Mwy na dim ond Colli'r Cof' - yn lleisio safbwyntiau pobl sy'n byw gyda dementia a'u gofalwyr yng Nghymru, wrth rannu eu profiadau a'r heriau maen nhw yn eu hwynebu o ddydd i ddydd.

Dywed yr adroddiad bod diffyg gwybodaeth a dealltwriaeth am ddementia yn bodoli o hyd, a bod hyn yn wir ymhlith gweithwyr proffesiynol a'r gymuned ehangach.

Nid yw gwasanaethau dementia'n ddigon hyblyg i fodloni anghenion y bobl sy'n byw gyda dementia a'r rheini sy'n gofalu amdanynt yn effeithiol medd yr adroddiad.

Yn ogystal, meddai'r adroddiad, mae diffyg cydweithredu rhwng gwasanaethau yn golygu anawsterau a rhwystrau diangen i bobl sy'n byw gyda dementia a'u gofalwyr.

Mae ansawdd y gwasanaethau sydd ar gael yn 'amrywio'n helaeth' yng Nghymru medd adroddiad y Comisiynydd.

Image caption Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru

'Salwch dinistriol'

Dywedodd Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru: "Mae dementia yn salwch dinistriol, ac mae bron yn amhosib dychmygu ei effaith.

"Dyna pam ei bod yn hanfodol gwrando ar leisiau'r bobl sydd wedi tynnu sylw at yr amrywiaeth eang o heriau maent wedi'u hwynebu wrth gael gafael ar wasanaethau, cymorth, gwybodaeth a chyngor, sy'n gallu gwneud gwahaniaeth mawr i'w bywydau.

"Mae'r adroddiad hwn yn nodi'n glir pa gamau y mae angen i'r rheini sy'n darparu gwasanaethau cyhoeddus eu cymryd er mwyn sicrhau bod pobl sy'n byw gyda dementia yn gallu mwynhau'r ansawdd bywyd gorau am gyn hired â phosib.

"Bydd cyflawni'r newid hwn yn gwneud lles i bobl sy'n byw gyda dementia a'u gofalwyr, a bydd hefyd o fudd i'r pwrs cyhoeddus."

Bydd y Comisiynydd yn ysgrifennu at arweinwyr gwasanaethau cyhoeddus Cymru, yn gofyn am "sicrwydd y byddant yn cyflawni'r newid sy'n angenrheidiol ar ran pobl sy'n byw gyda dementia a'u gofalwyr."