Ymchwiliad i gamreoli mewn cyngor cymuned yn y cymoedd

cyngor cymuned Image copyright Phil White/Geograph

Mae yna ymchwiliad ar y gweill wedi cyhuddiadau o gamreolaeth mewn cyngor cymuned yn y cymoedd sy'n ymestyn yn ôl dros ddegawd.

Mae Swyddfa Archwilio Cymru yn edrych mewn i Gyngor Cymuned Abertyleri a Llanhiledd ym Mlaenau Gwent.

Mae rhai o'r cyhuddiadau yn edrych ar ymddygiad aelodau, gwaharddiad amhriodol y cyhoedd rhag cyfarfodydd a rheolaeth ariannol.

Dywedodd adroddiad cyngor fod llawer o'r gwelliannau angenrheidiol eisoes wedi dechrau neu yn y broses o'u cyflawni.

Ym mis Rhagfyr y llynedd, aeth Archwilydd Cyffredinol Cynorthwyol y Swyddfa Archwilio, Anthony Barrett, a'r rheolwr archwilio David Rees, i un o'i cyfarfodydd er mwyn dweud wrth yr aelodau fod yr ymchwiliad wedi cychwyn.

Roedd rhai o'r cyhuddiadau, a ddaeth i'r amlwg drwy gynghorwyr ac aelodau o'r cyhoedd, yn cynnwys:

  • Diffyg strategaeth glir a diffyg arweiniaeth gan aelodau
  • Diffyg tryloywder gwrth wneud penderfyniadau
  • Methiant i gael gwerth am arian mewn proses caffaeliaid
  • Materion diogelu data, oedd yn cynnwys cynghorwyr yn rhoi gwybodaeth bersonol oedd wedi cael ei eithrio i aelodau'r cyhoedd
  • Rheolaeth ariannol wael gan gynnwys cadw cofnodion
  • Ymddygiad aelodau
  • Gwahardd aelodau'r cyhoedd o gyfarfodydd yn amhriodol.

Dywedodd Mr Barrett fod gwendid llywodraethol wedi bod mewn bodolaeth "ers cyfnod hir" gyda rhai cyhuddiadau yn mynd yn ôl "ymhell dros ddegawd".